|
Większość spośród komponentów wskaźnika wyprzedzającego w ostatnich miesiącach poprawiała się. W tej grupie znalazły się dane statystyczne związane z rynkiem pracy, które bardzo silnie związane są z ogólna koniunktura gospodarcza. Dobra kondycja gospodarki i dobre wyniki finansowe przedsiębiorstw wywołują wzrost zapotrzebowania na nowych pracowników. Jednak w przypadku niektórych spośród składowych notujemy sygnały wskazujące na nasilanie się czynników, które mogą ograniczyć w nadchodzących miesiącach spadek stopy bezrobocia.
Nastroje gospodarcze menedżerów firm przemysłowych, a wiec sektora o największym udziale zatrudnienia w przedsiębiorstwach są nadal optymistyczne. Rosnąca produkcja oraz dobra sytuacja finansowa firm wpływają na pozytywne opinie badanych przedsiębiorców na temat wielkości zatrudnienia. Począwszy od początku roku zauważamy jednak niepokojąca tendencje do zmniejszania przewagi optymistycznych ocen co do wielkości zatrudnienia nad ocenami pesymistycznymi. Może to wskazywać, że w najbliższym czasie tempo kreowania nowych miejsc pracy może nieco się zmniejszyć.
Dane GUS pokazują bardzo istotny wzrost nakładów na inwestycje w przedsiębiorstwach. Stad też liczba ofert pracy, zarówno publikowanych w prasie, jak i tych składanych do urzędów pracy zwiększa się. Przy czym, w pośrednictwie pracy spada rola rejonowych urzędów pracy na rzecz ogłoszeń prasowych.
W najbliższym czasie tempo kreacji nowych miejsc pracy mo(e byc ograniczane z kilku powodów.
Jednym z nich są stosunkowo duże nakłady firm na inwestycje unowocześniające proces produkcji. Tego typu inwestycje zwiększają konkurencyjność przedsiębiorstw, mogą jednak nieco osłabiać skłonność menedżerów do zatrudniania nowych pracowników na rzecz zakupu maszyn i urządzeń.
Kolejny powód, to coraz większa siła przetargowa w płacowych negocjacjach z pracodawcami nowozatrudnionych pracowników. Czynnik ten może być istotny zważywszy na trudności ze znalezieniem osób o odpowiednich kwalifikacjach w niektórych sektorach gospodarki oraz utrzymywaniem się liczby przepracowanych w tygodniu godzin pracy na stosunkowo wysokim poziomie. W latach 2002-03, kiedy bezrobocie sięgało 20%, średni czas pracy w ciągu tygodnia wynosił zaledwie 39 godzin. Obecnie kształtuje się na poziomie 41-42 godzin.
Dodatkowym ważnym czynnikiem ograniczającym możliwości utrzymywania tak szybkiego spadku bezrobocia w ostatnich miesiącach są zmiany w strukturze bezrobotnych. Wśród osób bez pracy systematycznie zwiększa się udział tych o niskich możliwościach zmiany kwalifikacji oraz słabej mobilności a wiec takich, które nie są skłonne do zmiany miejsca zamieszkania. Dla wielu osób poszukujących pracy i skłonnych do takiej zmiany bardziej opłacalna jest emigracja zarobkowa niż przesiedlenie się w inne miejsce na terenie kraju.
Liczba bezrobotnych wyrejestrowanych z tytułu podjęcia pracy w ostatnich miesiącach uległa znacznemu ograniczeniu. Z jednej strony jest to spowodowane faktem, że umiejętności zawodowe pozostałych w spisie bezrobotnych są w znacznej mierze zdeprecjonowane długotrwałym przebywaniem na bezrobociu. Z drugiej zaś strony oczekiwania płacowe części bezrobotnych są wyższe niż oferują pracodawcy. Ta sytuacja może występować w szczególności w regionach, w których płace są na najniższym poziomie. Z tych też regionów spora cześć bezrobotnych najczęściej emigruje w celach zarobkowych.
Systematycznie już od kilku lat spada liczba osób zwolnionych z przyczyn lezących po stronie zakładu pracy, czyli zwolnień związanych z upadłościami oraz tzw. zwolnień grupowych. Liczba pozostałych nowych bezrobotnych zarejestrowanych w maju bieżącego roku była co prawda o ok. 20 tys. niższa niż przed rokiem, jednak w ostatnich trzech miesiącach zaczęła stopniowo wzrastać. Od kilku miesięcy kurczy się również liczba osób, które zostały wyrejestrowane ze spisu bezrobotnych w efekcie zatrudnienia. Obydwie informacje mogą być zapowiedzią nieco wolniejszej poprawy na rynku pracy. Mogą jednak również świadczyć o poszerzaniu się szarej strefy w gospodarce.
Maria Drozdowicz
biuro@biec.org
Robert Pater
robertpater@biec.org
Bureau for Investments and Economic Cycles www.biec.org
Źródło:
