Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!
Paweł Łaniewski
Redaktor SMART Bankier.pl


Kredyty hipoteczne to zwykle duże zobowiązania, które spłacamy przez znaczną część życia. Nie wszystko można przewidzieć. Warto dowiedzieć się, jak rozwód wpływa na obowiązek spłaty kredytu.

W życiu wiele kwestii może ulec zmianie praktycznie z dnia na dzień. Jeszcze więcej potrafi skomplikować się w wieloletnim okresie. Większość osób decydujących się na kredyt hipoteczny wybiera spłatę przez 25-30 lat. W takim przypadku przewidzenie wszystkich możliwych scenariuszy jest niemożliwe. Podpisując umowę kredytu hipotecznego wspólnie z małżonkiem siłą rzeczy bierzemy na siebie również ryzyko rozpadu małżeństwa. Choć miłość ślubuje się aż do śmierci, jak pokazują dane GUS, przeciętny związek małżeński trwa obecnie ok. 14 lat, a każdego roku sądy rozwiązują ok. 60 tysięcy małżeństw. Co ważne – na rozstanie decydują się nie tylko młode pary, ale również te, które spędziły ze sobą znaczną część życia i zdążyły już wychować potomstwo. Często po związku zostają nie tylko rany emocjonalne, ale również wspólne zobowiązania finansowe. Jednym z nich jest rozwód.

Rozwód a kredyt. Co będzie z kredytem po rozwodzie? (fot. MAREK LAPIS / FORUM)

Rozwód a kredyt

Wraz z zawarciem związku małżeńskiego ma miejsce ustanowienie wspólnoty majątkowej. W związku z tym wszystkie przedmioty czy zobowiązania nabyte w trakcie trwania małżeństwa stanowią wspólną własność obojga małżonków. Z tego modelu można jednak zrezygnować, podpisując poświadczoną notarialnie intercyzę, ustalającą odrębność majątkową obu stron. Wspólność majątkowa nie ma większego znaczenia w przypadku kredytu hipotecznego. Podpisując solidarnie umowę kredytową obie strony zobowiązują się do spłaty zobowiązania. To, w jaki sposób będzie kształtował się podział majątku po rozstaniu, w głównej mierze zależy od ustaleń małżonków. Sprawę z instytucją wydającą kredyt należy regulować oddzielnie.

Podział majątku a kredyt

Nieruchomość w wielu przypadkach jest głównym składnikiem majątku małżonków. Siłą rzeczy staje się także ważnym punktem podczas jego podziału po rozwodzie. Sądy przez długi czas miały problem z właściwą oceną sytuacji i np. nie uwzględniały pozostałego do spłaty zobowiązania, oceniając wartość mieszkania lub domu. Obecnie jednak w orzecznictwie – zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego – przyjmuje się, że dokonując podziału majątku od wartości nieruchomości należy odliczyć wysokość ciążącego na nim zobowiązania. W dalszym ciągu nie odnosi się to jednak do kluczowej kwestii, a więc tego, kto powinien spłacać kredyt. To zależy w głównej mierze od ustaleń pomiędzy małżonkami oraz – w niektórych przypadkach – od stanowiska banku.

Rozwód a kredyt – co po rozwodzie

Choć banku w większości przypadków nie interesuje kwestia relacji łączących kredytobiorców, informacja taka może być kluczowa w szczególnych sytuacjach. Dzieje się tak np. jeżeli w umowie kredytowej przewidziano, że w przypadku rozwodu jeden z małżonków przejmie obowiązki związane ze spłatą zobowiązania. To jednak. rzadkość. Najczęściej to, co stanie się z kredytem po rozwodzie, zależeć będzie od następujących później ustaleń. Zasadniczo wykorzystać w takim przypadku można kilka modeli.

Dalsza solidarna spłata

Niezależnie od tego, która ze stron przejęła własność nieruchomości po podziale majątku, małżonkowie nadal mogą ustalić, że będą spłacać kredyt solidarnie zgodnie z umową. Takie rozwiązanie ma sens np. w przypadku chęci przekazania domu lub mieszkania dziecku. Może wynikać także ze szczególnych porozumień pomiędzy stronami. W takim przypadku na dobrą sprawę z perspektywy banku nic się nie zmienia: wszelkie ustalenia co do podziału uiszczanych sum zależą wyłącznie od wewnętrznych ustaleń. W praktyce – tak długo, jak na rachunek przeznaczony do spłaty kredytu wędrować będą odpowiednie sumy, instytucja nie będzie szczególnie zainteresowana sytuacją osobistą swoich klientów.

Kredyt a rozwód: procedura w banku

Możliwy jest również scenariusz, w którym obowiązek spłaty kredytu hipotecznego przejmie na siebie jeden z małżonków – najczęściej ten, który otrzyma prawo własności nieruchomości po rozwodzie. Choć dla banku nadal najistotniejsze będzie dalsze regulowanie zobowiązań, aby dokonać takiej zmiany zgodnie z przepisami i jednocześnie ochronić interesy strony, która ma być zwolniona z tego obowiązku, konieczne będzie włączenie w całą sprawę banku. Przede wszystkim kluczowa okaże się zdolność kredytowa strony przejmującej na siebie zobowiązanie. Jeżeli pozwoli na jego spłatę, a bank wyrazi na to zgodę, zasadniczo nie istnieją przeciwskazania, aby zawrzeć taką umowę. Wówczas konieczne stanie się sporządzenie aneksu. Wiele zależy również od ustaleń pomiędzy małżonkami – ci mogą np. podpisać dodatkowe zobowiązanie, że jedna ze stron przekaże w całości połowę pozostającego do spłaty zadłużenia.

Brak spłaty kredytu po rozwodzie

Czasami rozwody przekształcają się w długie batalie, w czasie których żadna ze stron nie chce ustąpić nawet na centymetr. Warto pamiętać, że w przypadku kredytu hipotecznego to mało rozsądne podejście. Małżonkowie podpisując umowę deklarują solidarną spłatę zobowiązania. Jeżeli raty przestaną spływać, bank zwróci się do nich po swoją należność. Obciążona strona będzie musiała z kolei przygotować się na kolejne spotkania w sądzie, tym razem dotyczące regresu wpłaconej sumy.

Sprzedaż lub wynajem mieszkania po kredycie

Mieszkanie z obciążoną hipoteką można również sprzedać. Na takie rozwiązanie często decydują się małżeństwa po rozwodzie. W takim przypadku bank musi wydać dokument, na którym wskaże pozostałą do spłaty sumę wraz z odsetkami. Po znalezieniu kupca przelane przez niego środki zostaną podzielone pomiędzy bank a małżonków. Oczywiście przed sprzedażą można również spłacić wcześniej cały kredyt. To, w jaki sposób strony podzielą się pozyskanymi w ten sposób środkami, zależy od ich ustaleń.

Inną możliwością – zwłaszcza jeżeli sprzedaż nieruchomości w konkretnym momencie przyniosłaby straty – pozostaje wynajem mieszkania lub domu. Wówczas należy zawrzeć umowę regulującą, kto będzie odpowiedzialny za opłacanie rat kredytu oraz w jakich proporcjach uzyskiwane będą zyski z tytułu najmu.

Rozwód a kredyt: najważniejsze porozumienie

Jak pokazują wszystkie przytoczone schematy, po rozwodzie najważniejsze jest porozumienie. Zwłaszcza jeżeli małżonków wiąże dodatkowe zobowiązanie w postaci kredytu hipotecznego. Przede wszystkim należy uzmysłowić sobie, że w większości przypadków rozpad pożycia niczego nie zmienia. Formalnie obie strony nadal muszą regulować zobowiązanie zgodnie z przyjętymi warunkami. Bank nie będzie wpływał na to tak długo, jak długo wpływać będą ustalone środki. Po rozwodzie trudną sytuację można rozwiązać na kilka sposobów, w zależności od przyjętego modelu podziału majątku. W praktyce o tym, jak bardzo bolesne pod względem finansowym okaże się rozstanie, zadecyduje natomiast chęć porozumienia.


2020-08-11

Własne mieszkanie. Jak wygląda zakup mieszkania krok po kroku?

Zakup mieszkania to duże przedsięwzięcie i poważna życiowa decyzja. Należy więc dobrze się do niego przygotować, zwłaszcza jeżeli będzie finansowany przy pomocy kredytu.

2020-08-05

Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego: czym jest?

Wysokie ceny nieruchomości to nie tylko duży problem dla osób chcących kupić mieszkanie lub dom za gotówkę, ale również dla kredytobiorców. Pierwszą przeszkodą może stać się obowiązek wniesienia wkładu własnego.

2020-08-05

Kredyt dla pracujących za granicą: jak go dostać i na czym polega?

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób pracuje za granicą i osiąga dochody w innej walucie. Choć często jest to korzystne finansowo, może oznaczać pewne problemy z uzyskaniem kredytu w polskich bankach.

Kredyt a cross-selling. Czy sprzedaż komplementarna się opłaca?

Podczas udzielania kredytu bank często oferuje klientom możliwość skorzystania z innych produktów. Cross-selling, czyli sprzedaż wiązana, może dać spore oszczędności, jednak w pewnych sytuacjach może wiązać się również z dodatkowymi kosztami.

Wykreślenie hipoteki. Jak złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki?

Kredyty hipoteczne to bardzo popularny produkt, pozwalający na zakup wymarzonej nieruchomości lub przeprowadzenie inwestycji. Nierozłącznie wiążą się z wprowadzeniem do hipoteki zapisu na rzecz banku. Warto dowiedzieć się, kiedy i na jakich zasadach można złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki.

Prowizja za udzielenie kredytu: czym jest i jak ją obniżyć?

Kredyty wiążą się z wieloma dodatkowymi kosztami. Jednym z podstawowych z nich jest prowizja za udzielenie kredytu. Ta, choć przybiera formę jednorazowej opłaty, może istotnie wpłynąć na wydatki związane z uzyskaniem środków.

Dom czy mieszkanie: co wybrać?

Poszukując własnych czterech kątów, często zastanawiamy się nad tym, czy korzystniejsza okaże się budowa lub zakup domu czy mieszkania. Warto przeanalizować argumenty i wybrać najlepszą opcję.