Rekordowa liczba fuzji w energetyce, gwałtowny spadek wartości transakcji

W 2008 roku w sektorze energetycznym zrealizowano na świecie 954 transakcji fuzji i przejęć (z ang. M&A), czyli aż o 24 proc. więcej niż rok wcześniej. Jednak miały one łączną wartość 220 mld dolarów, tj. o 41 proc. mniej niż w 2007 roku. Nie było także tzw. megatransakcji, a największe przejęcie - Union Fenosa - kosztowało Gas Natural 35,9 mld USD.

Najbardziej aktywnym uczestnikiem procesu M&A była francuska grupa EdF, która zrealizowała 7 transakcji przejęć o łącznej kwocie 30,9 mld USD (w tym zakup British Energy za 23,1 mld USD). Wśród jej zakupów gros dotyczyło zakładów produkujących energię atomową lub projekty budownictwa elektrowni jądrowych, m.in. zakup prawie połowy portfela elektrowni atomowej Constellation Energy (za 4,5 mld USD).

Jak informują eksperci PricewaterhouseCoopers (PwC), którzy są autorami analizy o procesach M&A w energetyce, powrót do energetyki atomowej spowodował również pojawienie się transakcji joint-venture pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi a firmami oferującymi technologie atomowe i spółkami zajmującymi się budową elektrowni atomowych.

W układzie geograficznym, najbardziej aktywne na rynku M&A były firmy europejskie. One złożyły 34 proc. ofert, w tym sześć spośród dziesięciu największych.

Charakterystyczne jest też to, że spółki gazowe nie wykazywały większej aktywności na rynku fuzji i przejęć. Ich wartość miała zaledwie 7 proc. udział w wartości wszystkich przejęć. Jak oceniają eksperci PwC, właściciele spółek gazowych postanowili trzymać swoje aktywa. Przykładem niechęci do ich sprzedaży jest skuteczna odmowa sprzedaży akcji spółki Origin Energy spółce BG Group, za proponowaną kwotę 13,3 mld dol.

Wbrew ogólnoświatowym tendencjom, w polskim sektorze energetycznym wzrosła aktywność w zakresie fuzji i przejęć w 2008 r. Dokonano łącznie 15 transakcji, w tym 12 krajowych i 3 transgraniczne, podczas gdy rok wcześniej - 6. Łączna ich wartość przekroczyła 1,1 mld USD, czyli była trzykrotnie wyższa niż w 2007 r.

Najbardziej wartościowym źródłem fuzji i przejęć w krajowej energetyce okazała się prywatyzacja przedsiębiorstw kontrolowanych przez Skarb Państwa i władze lokalne oraz sprzedaż tzw. resztówek (mniejszościowych akcji) w kilku sprywatyzowanych wcześniej spółkach energetycznych. Największym kontraktem była zakup przez szwedzką grupę Vattenfall 18,7 proc. akcji Enei, która złożyła ofertę publiczną - pakiet ten kosztował 1,6 mld zł (ok. 600 mln USD; w tej samej ofercie pakiet 2,6 proc. akcji Enei kupił Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju). Duża wartościowa była sprzedaż przez Skarb Państwa "resztówek" akcji PGE Elektrowni Bełchatów oraz PGE Elektrowni Turów, które kupiła Polska Grupa Energetyczna za 1 mld zł (300 mln USD). Końcowe udziały w Elektrowni Skawina Skarb Państwa sprzedał czeskiej firmie CEZ za 93 mln zł (43 mln USD).

- Większość tych transakcji dokonano w czwartym kwartale ub.roku, czyli gdy odczuwalne były skutki kryzysu finansowego - powiedział Piotr Łuba, partner doradztwa biznesowego Grupy Energetycznej w PwC. - Świadczy to o determinacji Ministerstwa Skarbu Państwa do pozyskania założonych wpływów z prywatyzacji.

Wśród przeszkód i niezrealizowania niektórych transakcji M&A w Polsce wskazał on niepopularne w środowisku energetycznym decyzje prezesa URE.

Zobacz także:
Prezentację PricewaterhouseCoopers "Transakcje kapitałowe w sektorze energetycznym w 2008 r." (format .ppt)

wnp.pl (Piotr Stefaniak)