Obligacje premiowe vel loteryjne - co to takiego i czy w Polsce się przyjmą?

analityk Bankier.pl

Komory maszyn losujących są puste, następuje zwolnienie blokad i rozpoczynamy losowania – kto choć raz oglądał w telewizji losowanie Lotto, ten z pewnością kojarzy te brzmiące niczym zaklęcie słowa. Po magię związaną z grami losowymi coraz częściej sięgają także rządzący.

Termin „obligacje premiowe” brzmi niewinnie – w końcu premia w świecie finansów to nic dziwnego, ponadto słowo to dobrze się kojarzy. Gdyby jednak instrument zaprezentowany przez rząd w planie przebudowy OFE nazwany został inaczej (w obiegu jest też określenie „obligacje loteryjne”), wówczas z pewnością wzbudziłyby więcej emocji – chociażby ze względu na połączenie elementu teoretycznie pewnego (państwo gwarantuje wykup obligacji) z elementem wysoce niepewnym (istnieje frazeologizm „wygrać los na loterii”).

Slajd z poniedziałkowej prezentacji
Slajd z poniedziałkowej prezentacji (Ministerstwo Rozwoju)

Mechanizm działania obligacji premiowych jest prosty. Skarb Państwa wyemituje obligacje o zerowym kuponie (czyli takie, od których nie wypłaca się odsetek, a zarobek inwestora pochodzi z różnicy ceny zakupu i ceny nominalnej), a następnie wśród ich posiadaczy zorganizuje loterię, w której nagrodą będzie „znacząca premia”. Samo ministerstwo przyznaje, że premia ta będzie stanowić „ekwiwalent oprocentowania”.

Połączenie obligacji z grą losową nie jest polskim wynalazkiem. Tego typu instrument, nieznany dotychczas w Polsce, spotykany był m.in. w Niemczech, Belgii, Szwecji, Danii, Japonii, Francji, Hiszpanii, Meksyku, Pakistanie, Argentynie, Irlandii czy Wielkiej Brytanii. W tym ostatnim kraju koncepcja łączenia oszczędzania i hazardu ma wielowiekową tradycję - pierwsze obligacje loteryjne wyemitowano tam w 1694 r.

Nowoczesną wersję loterii obligacyjnej wprowadzono w 1956 r., za czasów premiera Harolda Macmillana, który – podobnie jak dziś minister Morawiecki - chciał zachęcić obywateli do zwiększenia oszczędności. Obecnie National Savings and Investments (dawny brytyjski Bank Pocztowy) pozwala lokować w obligacjach loteryjnych od 100 do 50 000 funtów. Oczywiście z każdym kolejnym funtem szanse na wygraną rosną. Nagrody, na które środki pozyskiwane są z zatrzymywanych odsetek, wynoszą od 25 funtów do miliona funtów. Co istotne, wygrane są zwolnione z podatku.

Rodzaj nagrody Wartość nagrody Liczba nagród
Najwyższe nagrody (5% funduszu) 1 000 000 £ 2
100 000 £ 2
50 000 £ 6
25 000 £ 10
10 000 £ 23
5 000 £ 50
Średnie nagrody (5% funduszu) 1 000 £ 1292
500 £ 3876
Najniższe nagrody (90% funduszu) 100 £ 65922
50 £ 65922
25 £ 1930214
Szacunkowa suma (wrzesień 2016 r) 64,6 mln £ 2067319
Źródło: NS&I

W odróżnieniu od tradycyjnych gier losowych, gdzie kupon ma określoną datę ważności, w przypadku brytyjskich obligacji każdy papier wartościowy bierze udział w losowaniu. Z tego względu popularne jest kupowanie obligacji loteryjnej dzieciom – istnieje szansa, że w pewnym momencie życia niespodziewanie otrzymają milion funtów. W innych krajach funkcjonują odmienne warianty – np. określony „czas życia” obligacji, rynek wtórny obligacji, stała rentowność emitowanych papierów itp.

Za comiesięczne losowanie nagród w Wielkiej Brytanii odpowiedzialny jest ERNIE (Electronic Random Number Indicator Equipment, ang. elektroniczne urządzenie do wybierania numerów losowych), którego pierwsza wersja (mówimy o latach 50.) zajmowała sporą szafę, a obecnie generuje liczby w oparciu o szumy termiczne. Brytyjskie obligacje kupić można przez internet, telefon lub na poczcie. Wyniki sprawdzić można natomiast na stronie internetowej.

Rzeczpospolita Losująca

Oszczędzanie to nie jedyna sfera życia, w którą wkradają się schematy znane z gier losowych. Inny przykład stanowi rejestrowanie transakcji i odprowadzanie podatków, do czego od kilku miesięcy w Polsce zachęcać ma loteria paragonowa. W większych miastach organizowane są losowania miejsc prowadzenia handlu (sprzedaży owoców sezonowych, zniczy itp.) czy loterie dla mieszkańców opłacających PIT w danym mieście.

Łączeniem loterii z kolejnymi dziedzinami gospodarki zajmuje się ekonomia behawioralna – w akademickich szufladach zapewne jest jeszcze wiele pomysłów na nowatorskie wykorzystanie loterii. Naturalnym klientem dla tej mocno rozwijającej się w ostatnich latach gałęzi ekonomii jest państwo, które najczęściej od lat ma monopol na prowadzenie gier losowych na swoim terytorium, a co za tym idzie, dysponuje zarówno know-how, jak i technologicznym zapleczem do prowadzenia loterii.

Program Budowy Kapitału Mateusza Morawieckiego

Program Budowy Kapitału Mateusza Morawieckiego

Nie było i nie ma planów nacjonalizacji OFE. Natomiast mamy bardzo dobry plan, w jaki sposób zbudować polski kapitał. 8 filarów zmian zapowiada, w jaki sposób minister rozwoju chce zbudować polski kapitał.

Symptomatyczne jest, że chociaż rządzący coraz chętniej korzystają z loterii do osiągania swoich celów, to tego samego przywileju odmawiają podmiotom prywatnym. Chcąc zorganizować loterię (tylko fantową, na loterie pieniężne ścisły monopol ma państwo), przedsiębiorca musi uzyskać zgodę izby celnej (wzór wniosku dostępny tutaj), pokazać szereg dokumentów, poddać się nadzorowi ze strony wyznaczonej przez izbę osoby oraz wypełnić szereg innych wymogów stawianych przez ustawę o grach hazardowych. Z kolei osoba biorąca udział w tego typu zabawie zobowiązana jest opłacić podatek od wygranej.

Czy to się uda?

Z danych Totalizatora Sportowego wynika, że co drugi dorosły Polak gra w Lotto. Rokrocznie firma odnotowuje przychody ze sprzedaży na poziomie ok. 3 mld zł. Obligacje loteryjne mają więc spory rynek do zawojowania, choć pojedyncza obligacja zapewne będzie o wiele droższa niż jeden los.

(fot. Marcin Dlawichowski / FORUM)

Jak stwierdza TS w ostatnim raporcie, główny motyw deklarowany przez graczy to chęć zabawy oraz przeżycie chwili marzeń o tym, na co przeznaczona zostanie wygrana. Dodanie do tego zestawu motywu oszczędnościowego może uatrakcyjnić produkt i uczynić go bardziej akceptowalnym – badania CBOS z 2011 pokazują, że 66% Polaków jest przeciwnych hazardowi, choć jednocześnie Lotto traktowane jest jako najmniej szkodliwa z tego typu rozrywek.

Finansowa atrakcyjność oferty obligacji premiowych zależeć będzie od warunków, które przedstawi ich emitent i organizator loterii. Nawet jeżeli pomysł nie wypali, to przecież rządzący i tak przyzwyczaili nas do tego, że w ich rękach system emerytalny przypomina wielką loterię – uczestnicy systemu nie wiedzą ile, kiedy i na jakich warunkach otrzymają świadczenia, bo o wszystkim zadecydują bieżące warunki polityczne. Ze względów demograficznych do listy tej może dojść najważniejsze pytanie – czy portfele przyszłych emerytów będą równie puste, jak komory maszyn losujących.

Michał Żuławiński

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 0 ~Wojtek

Takie obligacje premiowe są dobre kiedy odsetki od lokat bankowych są bardzo niskie. I tak mało dostaniesz odsetek, więc możesz chociaż liczyć na wygraną. Ale gdyby banki płaciły np. 8% odsetek od lokat, wolałbym już założyć lokatę w banku.

! Odpowiedz
1 9 ~ciułacz

"popularne jest kupowanie obligacji loteryjnej dzieciom – istnieje szansa, że w pewnym momencie życia niespodziewanie otrzymają milion funtów"

W Polsce znacznie większa będzie szansa (właściwie granicząca z pewnością), że w pewnym momencie życia rząd te obligacje zabierze.
Już się tu naoszczędzałem: najpierw na książeczce mieszkaniowej, teraz na OFE. Dziękuję. Wolę inwestować na zagranicznych giełdach.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
1 3 ~momo

"W tym ostatnim kraju [GB] koncepcja łączenia oszczędzania i hazardu ma wielowiekową tradycję"

Patrz: Brexit.

! Odpowiedz
1 4 ~elka

Śmiech przez łzy.

! Odpowiedz
2 14 ~znalezione_w_necie

Uczelnia z Torunia, ale także stowarzyszenia bliskie Prawu i Sprawiedliwości dostają z MSZ pieniądze na promowanie polskiej dyplomacji - pisze "Rzeczpospolita". W jednym z ostatnich konkursów Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej otrzymała 800 tysięcy złotych.

! Odpowiedz
0 4 ~polak2

A jak by tak zrobić ?sposób Gierka II ?pomożecie -pomożemy i w czynie społecznym zrzec się wynagrodzenia na rok ?aby polska rosła w siłę i dostatek................?

! Odpowiedz
1 8 ~ksiadz

Dobry pomysl ale niech to zrobi wbierw Morawiecki i odda cala obzydliwa kase z banku WBK na cele spoleczne.

! Odpowiedz
0 3 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
2 8 ~ksizadz

kazdy z legitymacja PIS dostaje gwarantowana premie, pozostali II sort moga liczyc po wlaceniu kasy na Obligacje rydzykowo-morawickie na los jesli zostanie wytypowana i trafion tzw. 10 z miliona uczestnikow. W przypadku braku szczesci kasa pojdzie na switynie i odwierty rydzyka.

! Odpowiedz
6 6 ~ra

Jestem za ,w poprzednim ustroju były też lokaty,obligacje premiowane samochodami i innymi nagrodami ale było się pewnym ,że nie było oszustwa co obecnie przy rządach Solidarnościowych jest niemożliwe,jako że sam ustój polega na okradaniu obywateli!!!
znam zwykłych obywateli ,którzy poprzednio mając trochę oszczędności wygrywali samochody i inne nagrody rzeczowe,system jest dobry ale musi być uczciwy i mieć gwarancje państwa,można ściągnąć z ryku bardzo duże kwoty na taki plan jak Morawieckiego!!!

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja rdr 1,8% VIII 2017
PKB rdr 3,9% II kw. 2017
Stopa bezrobocia 7,1% VIII 2017
Przeciętne wynagrodzenie 4 501,22 zł VII 2017
Produkcja przemysłowa rdr 8,8% VIII 2017

Znajdź profil

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl