REKLAMA
OKI W BANKIER.PL

Nadchodzi kryzys dolara?

2014-06-02 10:07
publikacja
2014-06-02 10:07
Dodaj Bankier.pl w Google

Wiele wskazuje na to, że światową gospodarkę czekają jeszcze bardziej dotkliwe perturbacje, niż w czasie kryzysu 2008 r. Amerykański dolar, podobnie jak przed nim funt szterling, pozostawał główną walutą wymiany handlowej przez około 100 lat, ale jego panowanie ma się ku końcowi. Co go zastąpi? Czy podda się bez walki?

Problemem tym zajmuje się m.in. autor książek "Wojny walutowe" i "Śmierć pieniędzy" amerykański ekonomista James G. (Jim) Rickards. Szef wywiadu rynkowego firmy konsultingowej Omnis Inc. przedstawił niedawno swój scenariusz rozwoju sytuacji w rozmowie z holenderskimi propagatorami inwestycji w złoto Willemem Midelkoopem i Koosem Jansenem.

Fed pod ścianą

Amerykanin uważa kryzys ukraiński, Arabską Wiosnę i zaostrzenie się sporu terytorialnego między Chinami i Japonią za symptomy załamania światowego systemu monetarnego związanego ze spadkiem zaufania do dolara. Nie widzi przesłanek odwrócenia tego niekorzystnego trendu, którego przejawem jest utrzymująca się deflacja, niski poziom wzrostu gospodarczego i wysokie bezrobocie. Zanim system całkowicie upadnie, czeka nas dalsze nasilanie się nierówności majątkowych i innych zaburzeń społecznych. Rządy raczej nie zdecydują się na odejście od polityki wspierania banków "zbyt wielkich, by upaść", której nie uda się zrealizować wyznaczonego celu, a jedynie przyczyni się do ogólnego osłabienia gospodarki.

Zdaniem Rickardsa, amerykański system rezerwy federalnej nie będzie w stanie udźwignąć kolejnego kryzysu płynności na rynkach finansowych, ponieważ zaangażował wszystkie możliwe środki w powstrzymywanie poprzedniego. Konieczność udzielenia gwarancji depozytom bankowym i funduszom inwestycyjnym doprowadziła do wzrostu bilansu tej instytucji z 800 miliardów do czterech biliardów dolarów. Znalezienie kilku kolejnych tryliardów nie wchodzi w grę - władze USA będą musiały zwrócić się o pomoc do Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Co w zamian?

Upadek systemu walutowego nie jest niczym nowym. W XX w. dochodziło do niego trzy razy - w 1914, 1939 i 1971 roku. Kwestią dyskusyjną pozostaje nowa architektura światowego ładu. Rickards i jego rozmówcy zgadzają się, że dolara zastąpią specjalne prawa ciągnienia (Special Drawing Rights - SDR) - międzynarodowa jednostka rozrachunkowa stworzona przez MFW w 1967 r. Ma ona charakter wirtualny - istnieje tylko w formie zapisów księgowych. Do tej pory była używana jedynie w transakcjach z udziałem banków centralnych. Gdyby zgodzili się na to główni gracze, mogłaby również służyć do ustalania cen surowców energetycznych i tworzenia rezerw walutowych.

Z punktu widzenia stabilizacji rynku pożądane wydawałoby się zapewnienie SDR zabezpieczenia w złocie, jednak na razie brakuje politycznego konsensusu w tej dziedzinie. Rickards ostrzega, że jeżeli światowi liderzy nie oprą SDR na złocie w ciągu najbliższej dekady, lub będą obstawali przy jego swobodnym "dodruku", tak jak to było z dolarem, "będą musieli uciec się do stanu wojennego lub neofaszyzmu". Jest również możliwe, że inny kraj będzie chciał wykorzystywać swoją walutę w międzynarodowym handlu ropą i gazem, w ten sposób zadając cios dolarowi. Sugeruje to dotychczasowa polityka Rosji i Chin.

Mechanika kryzysu

Regres dolara był nieuchronny, ponieważ w myśl sformułowanego w latach 60. XX wieku dylematu Triffina, aby dana waluta mogła służyć światowym finansom jako rezerwowa, jej macierzyste państwo musi utrzymywać deficyt obrotów bieżących, co prowadzi do jego bankructwa. Jedyną alternatywą wydaje się próba osiągnięcia wzrostu gospodarczego bez dodruku pieniędzy, wyłącznie poprzez zwiększenie produktywności i obniżenie podatków. Zaufania do dolara nie zwiększy również podwyższenie stóp procentowych. Kierująca rezerwą federalną Janet Yellen nie może powtórzyć posunięcia Paula Volckera sprzed 30 lat, ponieważ nie pozwala na to kiepska kondycja amerykańskiej gospodarki (Rickards wspomniał w wywiadzie o 50 mln rodaków korzystających z pomocy żywnościowej i 26 mln bezrobotnych).

Stopy będzie próbował podwyższyć sam rynek, na co FED zareaguje kolejnymi emisjami banknotów. To z kolei doprowadzi do paniki, która obserwatorom giełdy wyda się bańką spekulacyjną. Jej oznaką będzie wzrost cen złota i akcji na zagranicznych rynkach. Ekonomista uważa cenę kruszcu za niezależny od poziomu stóp procentowych wyznacznik kondycji dolara. Jeżeli złoto drożeje, to niezawodny znak, że dolar jest w opałach.

Bez złota ani rusz

Rickards utrzymuje, że kierownictwu FED zależy obecnie na podrożeniu najpopularniejszego metalu szlachetnego, gdyż pobudziłoby to nastroje inflacyjne. Prawdopodobnie na drodze do realizacji tego projektu zwiększenia konsumpcji i popytu na pożyczki w USA stoją Chiny. Jak dowiedział się rozmówca Holendrów, latem 2013 r. fundusz zarządzający zagranicznymi kontami tego kraju wykupił 600 ton kruszcu. Nawet jeżeli to nie Chińczycy odpowiadają za spadek cen złota w kwietniu ubiegłego roku, można się spodziewać, że będą próbowali utrzymać ten korzystny dla nich trend. Ich głównym celem jest powstrzymanie dewaluacji dolara. Spadek wartości amerykańskiej waluty o 10 proc. oznacza bowiem transfer 400 miliardów USD z Chin do USA, co byłoby poważnym ciosem dla oszczędności Państwa Środka.

W dzisiejszym świecie trwa wyścig o zwiększenie ilości złota w stosunku do rozmiarów PKB danego kraju. W chwili obecnej Rosja może już pod tym względem rywalizować ze Stanami Zjednoczonymi. Chiny potrzebują 4 500 ton kruszcu, aby osiągnąć ten poziom. Rickards przewiduje, że w niedalekiej przyszłości te dwa kraje podzielą Azję na swoje strefy wpływów - Indie znajdą się w rosyjskiej, Japonia w chińskiej. Rolę wielu krajów w finansowych manewrach ogranicza niewielka liczba rynków, na których możliwy jest leasing złota. Tłumaczy to pozostawanie niemieckich zasobów tego metalu w skarbcach rezerwy federalnej. Również Chińczycy są skazani na manipulacje cenami na nowojorskiej giełdzie.

Jakkolwiek świat widziany oczami Rickardsa wydaje się plątaniną zakulisowych machinacji i niedostępnych dla zwykłych śmiertelników zabiegów na globalną skalę, jego reguły pozostają niezmienne od wieków. Waluta niemająca pokrycia w złocie nie zasługuje na zaufanie, a jej dodruk na masową skalę tylko je obniża. Politycy są jednak tak mocno powiązani siecią interesów z sektorem bankowym, że trudno jest im powrócić do racjonalnego podejścia w kwestiach gospodarczych. Refleksje amerykańskiego ekonomisty potwierdzają również ważną dla prywatnych inwestorów prawdę, że szlachetny kruszec, jeśli uda mu się obronić przed egzotycznymi spekulantami, pozostaje atrakcyjną lokatą.

Kordian Kuczma

Autor jest doktorantem nauk o polityce Instytutu Studiów Politycznych PAN/Collegium Civitas

Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:
Tematy
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Komentarze (33)

dodaj komentarz
~spoko
Hiperinflacja na dolarze zje wiekszość długów
~az
jak to jest ? jeden drukuje sobie ile chce pieniędzy i kupuje za te pieniądze fabryki złoto ziemie ................ i prowadzi wojny
myślącym nie trzeba tłumaczyć a głupkom szkoda czasu
~plutarch
Dlaczego Bankier tak usilnie napiera w tę jedna stronę: kupuj złoto, bo zielony padnie??? Wychodzi na to, że redakcja Bankiera jest silnie okopana na swoich stanowiskach ekonomicznych i nie dopuszcza do głosu myśli, że rzeczywistość MOŻE wyglądać nieco inaczej.
~tmi
Jak nie wiadomo o co chodzi to o co chodzi? O kasę przecież. Jak kilku głównych redaktorków piszących w bankierze obkupiło się w złoto to co mają pisać i na co naganiać? Nie tak łatwo się przyznać przed samym sobą do popełnienia ogrmonego błędu jak kupowali złoto na górce albo podbierali na coraz niższych dołkach jak teraz i tak Jak nie wiadomo o co chodzi to o co chodzi? O kasę przecież. Jak kilku głównych redaktorków piszących w bankierze obkupiło się w złoto to co mają pisać i na co naganiać? Nie tak łatwo się przyznać przed samym sobą do popełnienia ogrmonego błędu jak kupowali złoto na górce albo podbierali na coraz niższych dołkach jak teraz i tak jest jeszcze niżej. To tym bardziej trudno przyznać się do takiej wtopy publicznie i zmienić teraz front. Pewnie gdzieś blisko dołka, jak złoto będzie po kilkaset dolarów zaczną pisać o bezsensie kupowania złota.
~MacGawer
Jeżeli dobrze pamiętam z pewnej dawnej dyskusji masz dobre podbudowy teoretyczne. Zatem zupełnie poważnie zapytam: o ile w ciągu dekady muszą wzrosnąć ceny by uznać, że dana waluta padła?
~BuchaltazarObansdorf
Oddam dolary za za esedery - dobre bo polityczne
daruch
Miliardy, biliardy, tryliardy a gdzie sryliard . Autor to co miał z algebry . Kupe liard . Jezu i to publikuje na bankier .pl a wystarczy przeciąć mu te zylke i uszy odpadna . Pozatym pozostanie pozostanie doskonałą próżnia.
~rer
Świat się zmienił, drukowanie pieniądza nie oznacz inflacji, wprost przeciwnie. Giełdy rosną, PKB rośnie, fundusze rosną, bezrobocie rośnie i strefa biedy też sobie świetnie radzi - rośnie.
~sn
"Giełdy rosną" - autor tego wpisu zapomniał chyba co oznacza słowo "inflacja". Nikt nie powiedział, że inflacja ma się ograniczać do rosnących cen chleba, paliwa czy innych rzeczy potrzebnych ludziom codziennie. Jednym z przejawów inflacji jest również wzrost wycen akcji, obligacji, nieruchomości itd. Inflacja "Giełdy rosną" - autor tego wpisu zapomniał chyba co oznacza słowo "inflacja". Nikt nie powiedział, że inflacja ma się ograniczać do rosnących cen chleba, paliwa czy innych rzeczy potrzebnych ludziom codziennie. Jednym z przejawów inflacji jest również wzrost wycen akcji, obligacji, nieruchomości itd. Inflacja pojawia się w różnych miejscach, często niedostępnych lub nieodwiedzanych przez zwykłych zjadaczy chleba, a mierzona jest w bardzo zagmatwany sposób i tylko w wybranych klasach dóbr i usług. Dodruk pieniądza = inflacja i tak pozostanie dopóki kula ziemska przyciąga a nie odpycha i krąży wokół słońca a nie odwrotnie. Prawa rządzące światem się nie zmieniły, ludzie zawsze pozostaną z jednej strony chciwi, z drugiej natomiast przerażeni, tylko czas i miejsce manifestacji tych niezmiennych praw bywa różny. Zawsze jednak na przestrzeni dziejów kopa w przysłowiowe "cztery litery" dostawali najbardziej Ci, którzy byli nieświadomi tego, co jest grane - czyli właśnie zwykli, ciężko pracujący ludzie. Z Wall Street najbardziej poinformowani ewakuują się jako pierwsi, zostanie tylko ciemny lud z ulokowanymi tonami pieniędzy w instytucjach, których upadek faktycznie pozbawi ich wszystkich środków. I tylko pozostanie mieć nadzieję tym wszystkim biednym ciułaczom, że będzie jeszcze szansa na kolejną sprzedaż tony papierów skarbowych na koszt nienarodzonych pokoleń i w ten sposób niedopuszczenie do "upadku zbyt wielkich". Kiedy to się stanie, jak szybko przebiegnie, do czego doprowadzi, czy będzie ostateczne czy znowu uda się to przysypać - nie wie nikt. Ale nie jedna głowa przygląda się temu wszystkiemu i nie są to niestety miliony zwykłych ludzi, ale kiedy już coś się zacznie dziać i ci właśnie zwykli ludzie gremialną pojmą ten fakt, będzie już dla większości z nich stanowczo za późno...

Powiązane: Waluty

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki