Komu urząd skarbowy może wręczyć mandat?

Urząd skarbowy może wręczyć mandat. Przekonali się o tym ci, którzy w wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych nie wykazali się dostateczną starannością i dopuścili się - co prawda niegroźnego, ale zawsze - wykroczenia skarbowego. Jeśli urząd skarbowy decyduje się na ukaranie sprawcy takiego czynu mandatem, jego odpowiedzialność karna skarbowa sprowadza się do grzywny, której wysokość nie może obecnie przekraczać 1.798,20 zł. Nic jednak z tego nie wyjdzie, jeśli ten, kto ma być w ten sposób ukarany nie przyjmie mandatu.

Mandat nie dla każdego

Kto popełnia wykroczenie skarbowe musi liczyć się z tym, że jeśli jego czyn wyjdzie na jaw, zostanie ukarany grzywną. Grzywną w wysokości od 1/10 do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia. Przy obecnym poziomie minimalnego wynagrodzenia - 899,10 zł - "cena" wykroczenia skarbowego waha się pomiędzy 89,91 zł a 17.982 zł. Wykroczenie skarbowe można natomiast odróżnić od o wiele poważniejszego przestępstwa skarbowego po tym, że kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Obecnie należy liczyć się z kwotą rzędu 4.495,50 zł. Wykroczeniem skarbowym jest także inny czyn zabroniony, jeśli Kodeks karny skarbowy tak stanowi.

Górny limit grzywny grożącej za wykroczenie skarbowe obniża się, jeśli sprawca ma być ukarany mandatem karnym. W ten sposób karani są sprawcy czynów mniejszej wagi, za popełnienie których wystarczająca kara to grzywna nieprzekraczająca podwójnej wysokości minimalnego wynagrodzenia - obecnie 1.798,20 zł. Urząd skarbowy może bowiem wystawić mandat karny wtedy, gdy nie zachodzi konieczność orzeczenia surowszej kary.

Nie każdy może jednak liczyć na takie - bądź co bądź w miarę przychylne - potraktowanie. Na mandat wystawiony przez urząd skarbowy nie może liczyć sprawca, którego wina budzi wątpliwości, a okoliczności popełnionego przez niego czynu nie są jasne. To jednak nie jedyne ograniczenie. Postępowania mandatowego nie stosuje się także wtedy, gdy w związku z wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej (np. podatku), chyba że do chwili przyjęcia mandatu karnego wymagalna należność została w całości uiszczona. Urząd skarbowy nie wystawi mandatu ponadto wówczas, gdy zachodzi kumulatywny zbieg przepisów, a ten sam czyn sprawcy wykroczenia skarbowego wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa skarbowego. Mandatu nie otrzyma się w końcu wtedy, gdy zgłoszono interwencję co do przedmiotu podlegającego przepadkowi.

Warunki wymiaru kary

Jeśli ktoś ma - i może być - ukarany przez urząd skarbowy za wykroczenie skarbowe mandatem, z pewnością otrzyma mandat karny kredytowany. Jak sama jego nazwa wskazuje, uiszczany jest on przez ukaranego w określonym terminie po jego otrzymaniu. Termin ten wynosi 7 dni od przyjęcia mandatu.

Poza mandatami wymierzającymi grzywnę "na kredyt" funkcjonują również mandaty karne gotówkowe. Mandat taki wydawany jest ukaranemu zaraz po uiszczeniu przez niego pieniędzy. Mandatem tym może być ukarana osoba czasowo tylko przebywająca na terytorium Polski lub niemająca stałego miejsca zamieszkania bądź stałego miejsca pobytu. Mandat karny gotówkowy może także otrzymać osoba stale przebywająca w Polsce, ale czasowo wyjeżdżająca za granicę.

Jak już była o tym mowa, mandat karny nie może opiewać na kwotę wyższą niż podwójna wysokość minimalnego wynagrodzenia. Obecnie jest to kwota 1.798,20 zł. Warto z urzędnikiem spróbować wynegocjować jak najniższy wymiar kary. Można przytoczyć wszelkie okoliczności łagodzące, np.: "tego typu czyn został popełniony po raz pierwszy i z pewnością w przyszłości się nie powtórzy", czy "opóźnienie w złożeniu deklaracji wynosiło zaledwie parę dni". Na wysokość grzywny mają wpływ również stosunki majątkowe i rodzinne sprawcy, jego dochody oraz możliwości zarobkowania. Urząd skarbowy ma obowiązek uwzględnić te okoliczności wymierzając grzywnę. Nie zaszkodzi więc przygotować się na rozmowę z urzędnikiem i pod tym kątem.

Bez zgody ani rusz

Na nic jednak zda się wypisywanie mandatu, jeśli ten, kto ma być nim ukarany nie godzi się na jego przyjęcie. Warunkiem ukarania sprawcy grzywną w drodze mandatu karnego jest wyrażenie przez niego zgody na przyjęcie mandatu. Bez tego nie może być w ten sposób ukarany. Po nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego, która weszła w życie 17 grudnia 2005 r., potrzebna jest zgoda sprawcy nie tylko na przyjęcie mandatu, ale i na przepadek przedmiotów, jeśli za popełniony przez niego czyn obowiązkowe jest orzeczenie przepadku.

Myli się jednak ten, kto sądzi, że brak zgody na przyjęcie mandatu czy przepadek przedmiotów uchroni sprawcę przed odpowiedzialnością karną skarbową. W takiej sytuacji sprawa zostanie rozpoznana na zasadach ogólnych. Znajdzie więc swój finał w sądzie.

Grzywna z odzysku

Niekiedy pieniądze wyłożone na uregulowanie mandatu karnego można odzyskać. Tak się stanie wówczas, gdy grzywna została nałożona za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie skarbowe, ale jednocześnie nie można doszukać się w nim znamion przestępstwa skarbowego, przestępstwa lub wykroczenia. Taki skutek osiągnie się wskutek uchylenia prawomocnego mandatu karnego. O tym, kiedy mandat staje się prawomocny, decyduje jego rodzaj. Przypomnijmy, można spotkać się z mandatem karnym kredytowanym lub gotówkowym. Mandat karny gotówkowy staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny. Mandat karny kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.

Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w ciągu 7 dni od przyjęcia mandatu lub z urzędu. O uchyleniu mandatu karnego orzeka sąd, na którego obszarze działania grzywna została nałożona. Przed wydaniem postanowienia w tej sprawie mogą być podjęte działania mające na celu sprawdzenie podstaw do uchylenia mandatu.

Wskutek uchylenia mandatu ukaranemu niezwłocznie jest zwracana uiszczona przez niego kwota. Z jednym wyjątkiem. Jeśli zarzucany mu czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa skarbowego, przestępstwa lub wykroczenia, kwota zapłacona tytułem grzywny służy jako zabezpieczenie. Zatrzymuje się ją do zakończenia postępowania jako zabezpieczenie majątkowe grożących sprawcy kar, środków karnych, innych środków oraz kosztów postępowania.

Urząd skarbowy może wręczyć mandat - oczywiście, gdy znajdzie ku temu podstawy - tym, którzy popełnili wykroczenie skarbowe mniejszej wagi i nie zasługują na wysoki wymiar kary. Sprawca musi jednak zgodzić się na przyjęcie mandatu.

Podstawa prawna: art. 136-141 ustawy z dnia 10.09.1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. nr 83, poz. 930 ze zm.).



autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa Nr 211 z dnia 2006-01-16
Źródło:
Tematy: podatki firmowe

Newsletter Bankier.pl

Poszukujesz korzystnie oprocentowanej lokaty? Sprawdź Lokatę Happy 5%
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Znajdź nas na Facebooku