Jaka przyszłość czeka SKOK-i?

Decyzja Trybunału Konstytucyjnego otwiera drogę do wejścia w życie uchwalonej w 2009 roku ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Najważniejszą przewidzianą w niej zmianą jest poddanie SKOK-ów nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Nie jest to jednak jedyna nowość, która może mieć wpływ na przyszłość tych instytucji.

Niewiadomą jak dotąd pozostaje kwestia dalszych losów ustawy. Być może wróci ona do Sejmu i zostanie uzupełniona o poprawki. Możliwe jest także, że prezydent podpisze ustawę bez zakwestionowanych przez trybunał zapisów. Od wybranej przez prezydenta drogi zależeć będzie moment wejścia nowych rozwiązań w życie.

Finanse SKOK-ów pod większym nadzorem

O tym, jak duży wpływ na ofertę i działanie kas będzie miała nowa ustawa, zdecydują w dużej mierze dodatkowe rozporządzenia, które dopiero muszą powstać. Nie znamy jeszcze szczegółowych rozwiązań dotyczących m.in. gospodarki finansowej SKOK-ów. Dla zarządzających kasami istotny będzie przede wszystkim sposób obliczania współczynnika wypłacalności. W ustawie określono jego minimalny poziom na 5%, czyli poniżej wartości wymaganej dla banków. W dużym uproszczeniu oznacza to, że kasy nadal będą pod względem swobody udzielania kredytów w lepszej pozycji niż banki. A to może mieć wpływ na atrakcyjność ich rynkowej oferty. KNF może jednak zgotować SKOK-om przykrą niespodziankę, jeśli restrykcyjnie podejdzie do szczegółów metodologii obliczania tego wskaźnika.



Drugą istotną kwestią jest problem rezerw gotówkowych. Ustawa zakłada, że podobnie jak do tej pory, kasa będzie miała obowiązek przechowywania w płynnej formie co najmniej 10% swojego funduszu oszczędnościowo-pożyczkowego. Zasoby przeznaczone na akcję kredytową zostaną jednak dodatkowo uszczuplone przez rezerwę obowiązkową przekazywaną za pośrednictwem kasy krajowej do NBP.


W przeciwieństwie do banków, SKOK-i do tej pory nie musiały jej odprowadzać. Zmiana ta może spowodować, że kasy za przyjmowane depozyty zaproponują nieco niższe niż dotąd stawki lub podniosą marże produktów kredytowych. Ograniczenie płynności spowodowane wprowadzeniem rezerw obowiązkowych nie powinno jednak mieć dramatycznego wpływu na konkurencyjność kas.

Co z bezpieczeństwem depozytów?

Jedną z budzących spore kontrowersje kwestii jest wpływ nowych przepisów na bezpieczeństwo funkcjonowania kas. Objęcie nadzorem KNF spowoduje, że SKOK-i będą musiały przekazywać temu organowi swoje sprawozdania finansowe oraz szereg dodatkowych informacji dotyczących m.in. jakości portfela kredytowego i wysokości pożyczek udzielanych członkom (co ma zapobiegać koncentracji ryzyka). Działanie kas stanie się zdecydowanie bardziej przejrzyste, a pierwszą okazją do przyjrzenia się faktycznej kondycji SKOK-ów stanie się audyt przeprowadzony wraz z przejściem kas pod skrzydła KNF. Za nadzór trzeba będzie jednak płacić, przekazywana przez kasy składka (do 0,024% aktywów) przeznaczana będzie nie tylko na działalność Kasy Krajowej, ale także na koszty nadzoru Komisji.

Depozyty zgromadzone w SKOK-ach nie zostaną objęte gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego – pod tym względem sytuacja nie ulega zmianie. Dotychczasowy system gwarancji pozostaje nietknięty, lecz można oczekiwać, że wraz ze zmniejszeniem roli Kasy Krajowej w systemie SKOK-ów, również ten element funkcjonowania kas czekać będzie w przyszłości reforma. Zaproponowane w ustawie rozwiązanie przejściowe, które polega na użyciu funduszu stabilizacyjnego jako rezerwuaru płynności służącego do pokrycia zobowiązań wobec członków w razie upadłości kasy, zostało zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.

Komentuje główny ekonomista Bankier.pl, Bogusław Półtorak

Objęcie niezależnym, publicznym nadzorem finansowym niemal 14 mld zł oszczędności Polaków jest już koniecznością chwili. Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe powstawały przed laty jako organizacje lokalne, działające w oparciu o wzajemne zaufanie członków. Dziś, gdy największe kasy są molochami podobnymi do największych banków pod względem wielkości aktywów i pasywów, sprawa ich bezpieczeństwa jest już nie tylko problemem ich członków, ale całego systemu finansowego. Konieczne jest przede wszystkim zweryfikowanie, czy SKOK-i posiadają odpowiednie zabezpieczenia dla podejmowanego ryzyka kredytowego, a także czy ich zasoby kapitałowe są na bezpiecznym poziomie wymaganym od innych instytucji kredytowych. Wymóg kapitałowy w polskich SKOK wynosił w 2011 roku około 3 proc., gdy w bankach średni współczynnik wypłacalności przekraczał 12 proc. Największym problemem dla polskiego rynku byłoby, gdyby SKOK-i okazały się wielką piramidą finansową, które utrzymują się z bieżących wpłat swoich uczestników. Po wyroku TK nadzór finansowy zweryfikuje kondycję kas, co pozwoli wykluczyć jakiekolwiek wątpliwości, co do ich stanu finansów. Dodatkowo wyjaśniony zostanie status systemu ubezpieczenia wkładów w SKOK, co powinno pozwolić na ich dalszy rozwój i ucywilizowanie warunków ich funkcjonowania na równi z bankami.

Michał Kisiel
analityk Bankier.pl
m.kisiel@bankier.pl

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~bolek   2012-05-29 10:18

nadzór nie sprawdził się ani w kraju ani w europie tym bardziej na świecie

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~Jok   2012-01-14 13:58

Pracowałem w Skoku. Nigdzie nie widziałem większej agresji i zła względem klientów i pracowników.

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~jarus   2012-01-13 19:10

Pan Ekonom bankiera.pl widac, że dośc młody i mało przeżył lub pisze na usługę bankowcom i całemu jej lobby lub po porostu nie rozumie zasad funkcjonowania zarówno SKOK-ów jak i banków. Bo coż zrobi n (..)

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~tajara69   2012-01-13 14:43

zapomnial Pn napisać o procedurach windykacji kredytowej, banki mogą bardzo szybko uruchomić procedure windykacyjną a SKOKI ..... z rocznym opóznieniem

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~Zniesmaczna   2012-01-13 13:43

Rozumiem, że SKOKi będą miały teraz obowiązek przekazywania swoich pieniędzy do Banku ale w zamian za to, Bank nie da im nic.. same opłaty a poczucie bezpieczeństwa? Jeśli do tej pory sobie radziły t (..)

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~Kol   2012-01-13 12:15

Deklarowane i prawdziwe intencje. Tryb uchwalenia ustawy o SKOK-ach był skandaliczny. Rodziło to pytanie, czy niektórzy posłowie będący np. urlopowanymi dyrektorami banków kierują się tylko interese (..)

Re: Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~KusyS   2012-01-14 02:21

Człowieku jakie podatki? BFG polega na zrzutce banków dla podmiotu mającego problemy. Skarb państwa niczego nie gwarantuje!!!!

Re: Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~trzeźwy   2012-01-13 15:23

czym są skoki to się okaże dopiero po ustanowieniu skutecznego nadzoru i sprawdzeniu ich finansów. Zagwarantowanie depozytów bez zbadania tego tworu to dopiero byłby cyrk. Kto ze swoich podatków ma ch (..)

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~Greg   2012-01-13 11:43

Nakładamy na Was nadzór ale nie dajemy w zamian gwarancji BFG. Tak, to prawdziwe ucywilizowanie. W iście jewropejskim stylu. Banksterskie lobby osiągnęło swój cel, a Wy powtarzacie wymyślone przez nic (..)

Jaka przyszłość czeka SKOK-i? Autor: ~ED   2012-01-13 11:31

faktycznie trzeba zbadać czy czasem skoki nie okażą się piramidą finansową... może by tak zająć się instytucją ktora JAWNIE jest PIRAMIDĄ FINANSOWĄ - ZUS-EM