REKLAMA
OKI W BANKIER.PL

ETF-y – nowy instrument wchodzi na GPW

Krzysztof Kolany2010-05-27 12:00główny analityk Bankier.pl
publikacja
2010-05-27 12:00
Dodaj Bankier.pl w Google
Na warszawskiej giełdzie niedługo zadebiutują pierwsze jednostki typu ETF. Dla niektórych polskich inwestorów to już dobrze znany instrument, powszechnie występujący na wielu zagranicznych rynkach. Lecz dla większości z nas będzie to zupełna nowość.

ETF jest skrótem od angielskich słów „exchange-traded fund” i oznacza fundusz, którego jednostki uczestnictwa notowane są na giełdowych parkietach na takich samych zasadach jak akcje. ETF-y tym jednak różnią się od występujących na GPW certyfikatów inwestycyjnych, że 100% gotówki klientów inwestują w jeden konkretny instrument finansowy. Działa to w ten sposób, że zarządzający na bazie zakupionych instrumentów finansowych emituje jednostki uczestnictwa, którymi następnie handluje się na giełdzie w taki sam sposób jak akcjami. W związku z tym cena jednostki uczestnictwa powinna być zbliżona do wartości przypisanych do niej aktywów i zmieniać się wielokrotnie w ciągu dnia. Różnicę pomiędzy notowaniami jednostek ETF a instrumentem bazowym dodatkowo niwelują działania arbitrażystów, którzy zarabiają na powstaniu ewentualnych rozbieżności.

W przeciwieństwie do znanych w Polsce jednostek uczestnictwa Otwartych Funduszy Inwestycyjnych ETF-y są zarządzane pasywnie. Oznacza to, że zarządzający nie ma wpływu na wyniki inwestycyjne - cała jego praca polega na wiernym odtworzeniu instrumentu bazowego.

Co można opakować ETF-em

ETF może opiewać na dowolne aktywa finansowe, które cechuje wystarczająca płynność i dostępność. Najczęściej występują fundusze indeksowe, których skład wiernie odzwierciedla strukturę wybranego indeksu (giełdowego, surowcowego, obligacyjnego). Popularne są też ETF-y shortujące giełdowe indeksy (np. Short MSCI Emerging Markets), pozwalające zarabiać na spadkach bez wykorzystania dźwigni finansowej oferowanej przez kontrakty terminowe czy opcje. Do tego dochodzi cała gama ETF-ów surowcowych, umożliwiających stosunkowo niskim kosztem zainwestować w trudno dostępny w detalu towar. Specyficzną odmianą tych funduszy są ETF-y inwestujące w metale szlachetne, kupujące i magazynujące fizyczne złoto, srebro, pallad czy platynę. Niektóre z nich dają inwestorowi prawo do odbioru realnie istniejących sztabek. Ostatnimi nowościami są zaś fundusze odzwierciedlające kursy walut lub stopy procentowe (np. Sterling Money Market ETF).

Statystyka i historia

Pierwszy ETF pojawił się na giełdach amerykańskich już w pierwszej połowie lat 90. XX wieku i pochodził w prostej linii od indeksowych jednostek udziałowych, takich jak polski miniWIG20. Kolejne lata przyniosły wzrost popularności tych instrumentów. Głównymi miejscami handlu ETF-ami oprócz Nowego Jorku stały się Frankfurt, Paryż, Mediolan, Londyn i Toronto. W kwietniu 2009 roku wartość obrotu na przeszło 4,3 tysiącu ETF-ów przekroczyła pół biliona dolarów.



Co nam dają ETF-y

Instrumenty typu ETF oferują indywidualnemu inwestorowi (zwłaszcza w Polsce) zupełnie nowe możliwości. Ich fundamentalną zaletą jest łatwość dywersyfikacji aktywów. Gdyby na przykład inwestor chciał zbudować portfel wiernie odwzorowujący indeks S&P500, to musiałby zbudować portfel akcji 500 spółek i następnie co jakiś czas modyfikować jego strukturę oraz reinwestować otrzymywane dywidendy. Prowizje maklerski zapewne byłyby wówczas rujnujące. Tymczasem sprawę załatwia kupno jednostek uczestnictwa odpowiedniego ETF-u.

Kolejną zaletą tego wynalazku są stosunkowo niskie koszty. Ponieważ fundusze te są zarządzane pasywnie, nie ma potrzeby wynajmowania całych zespołów analitycznych i sztabów profesjonalnych (i dobrze opłacanych) zarządzających. Dzięki temu przeciętna opłata za zarządzanie waha się w przedziale 0,1%-0,3% rocznie wobec średnio 2-4% w przypadku polskich funduszy akcyjnych. Zamiast często kilkuprocentowej „opłaty dystrybucyjnej” pobieranej przez TFI jedynym kosztem zakupu jednostki ETF jest prowizja maklerska oraz różnice pomiędzy kursem kupna a sprzedaży (tzw. spread).

Dla bardziej doświadczonych inwestorów nieocenioną zaletą jest też przejrzystość. Inwestując w ETF, zawsze wiemy, co mamy w portfelu. Obojętnie, czy jest to indeks giełdowy, branżowy czy surowcowy, struktura posiadanych aktywów jest znana. Tymczasem w przypadku TFI tak naprawdę nie wiemy, co dokładnie posiada nasz fundusz. Stanowi to tajemnicę zarządzającego i jest ujawniane tylko raz na kwartał. Wiemy więc, że nasz fundusz inwestuje tylko w akcje notowane na GPW, ale nie mamy pojęcia czy w danym momencie posiada na przykład walory KGHM-u. W przypadku ETF-ów mamy więc pełną kontrolę nad własnym portfelem inwestycyjnym.

Jednostki ETF, podobnie jak akcje czy jednostki uczestnictwa w FI, są też przydatne w strategii „kup i trzymaj”. W przeciwieństwie do kontraktów terminowych czy kontraktów CFD zazwyczaj nie mamy do czynienia z dźwignią finansową, która potrafi wykończyć finansowo długoterminowego inwestora. Ważna jest też elastyczność – jednostki ETF-ów można zbyć lub nabyć w każdym momencie trwania sesji. Natomiast operacja umorzenia jednostek zwykłego funduszu trwa zwykle kilka dni. W polskich warunkach (praktyczny brak krótkiej sprzedaży akcji) przydatne mogą się okazać ETF-y pozwalające zarabiać na spadkach wybranych walorów, umożliwiając zastosowanie strategii zabezpieczających. Na rozwiniętych rynkach cieszą się one często nie mniejszym powodzeniem niż tradycyjne fundusze indeksowe.

ETF-y nie są jednakże pozbawione wad. W przypadku debiutu na GPW najpoważniejszym ryzykiem może się okazać słaba płynność. Brak dostatecznej liczby ofert kupna i sprzedaży nie pozwoli na wyjście z inwestycji w odpowiednio krótkim czasie i po satysfakcjonującej cenie - zwłaszcza gdybyśmy chcieli zaangażować większy kapitał. Niska płynność przekłada się też na wysoki spread pomiędzy ofertami kupna i sprzedaży, co stanowi dodatkowy koszt dla inwestora. Ostrzeżeniem może być sytuacja w Wiedniu, Dublinie czy Atenach, gdzie w sumie kilkadziesiąt notowanych tam ETF-ów notuje śladowe obroty. W tym roku było to średnio około miliona euro dziennie na wszystkich 38 instrumentach tego typu.

Niewiadomą pozostaje też poziom prowizji maklerskich. Rodzi się pytanie, czy polscy brokerzy będą wobec ETF-ów stosować standardowe prowizje jak w przypadku akcji, czy też postanowią dodatkowo zarobić na spragnionych nowości inwestorach. W przypadku jednostek ETF odwzorowujących instrumenty notowane na zagranicznych rynkach powstaje też ryzyko walutowe, przed którym drobny inwestor nie bardzo ma się jak zabezpieczyć.

Dla kogo ETF-y?

Produkty typu ETF są przeznaczone głównie dla indywidualnych inwestorów, którzy mają już pewne doświadczenie na rynku i wiedzą, co chcą osiągnąć. Raczej nie jest to oferta dla ludzi, którzy dopiero rozpoczęli swoją przygodę z rynkiem kapitałowym. ETF-y to przede wszystkim alternatywa dla drogich i aktywnie zarządzanych funduszy akcyjnych i surowcowych, a przede wszystkim dla funduszy operujących na rynkach zagranicznych. Konkurentami ETF-ów będą także oferowane przez polskie produkty strukturyzowane. Te ostatnie zazwyczaj gwarantują większe bezpieczeństwo, lecz są pozbawione elastyczności notowanych na giełdzie jednostek typu ETF. Ale przede wszystkim ETF-y mogą stać się podstawową metodą dywersyfikacji portfela inwestycyjnego, uniezależniającą od przejściowych fluktuacji nadwiślańskiego parkietu.

Krzysztof Kolany
Analityk Bankier.pl
k.kolany@firma.bankier.pl
Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:
Krzysztof Kolany
Krzysztof Kolany
główny analityk Bankier.pl

Absolwent Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Analityk rynków finansowych i gospodarki. Analizuje trendy makroekonomiczne i bada ich przełożenie na rynki finansowe. Specjalizuje się w rynkach metali szlachetnych oraz monitoruje politykę najważniejszych banków centralnych. Inwestor giełdowy z 20-letnim stażem. Jest trzykrotnym laureatem prestiżowego konkursu Narodowego Banku Polskiego dla dziennikarzy ekonomicznych. W 2016 roku otrzymał także tytuł Herosa Rynku Kapitałowego przyznawany przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Telefon: 697 660 684

Do pobrania

załącznikpng
Tematy
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Komentarze (2)

dodaj komentarz
~Robert
ETF-y są rewlelacyjnym instrumentem, gdyż oferują dostęp do rynków trudno dostępnych jak np. Azji, Indonezjii, rejony Pacifiku, nowych rynków wschodzących itd.
Dif Broker oferuję bardzo wiele możliwości w tym zakresie.
~artkozi
siedze wlasnie w Paryzu i leje deszcz wiec wpadlem tu obejrzec rynek i stare dobre czasy sfiwtowych oszustow sie przypominaja....

Powiązane:

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki