Dariusz Filar
08.09.2010 r.
Cezary Szymanek: Gościem radia PiN jest Dariusz Filar - członek Rady Gospodarczej przy premierze i był członek Rady Polityki Pieniężnej. Dzień dobry panie profesorze.
Dariusz Filar: Dzień dobry.
CS: To panie profesorze na początek testowe pytanie - podatek od banków, jest pan „za”, przeciw czy nie ma zdania?
DF: Jestem przeciw…
CS: Dlaczego?
DF: Zaraz powiem dlaczego, bank to jest przedsiębiorstwo, tak jak każde inne przedsiębiorstwo, banki płacą podatek CiT, jeśli dobrze pamiętam zapłaciły w roku ubiegłym dwa i pół miliarda złotych i zwłaszcza w warunkach polskich, gdzie banki nie korzystały
z pomocy państwa. My nie jesteśmy w takiej sytuacji jak banki, które działają na terenie Wielkiej Brytanii. Ja nie widzę powodu, aby dodatkowo ten akurat sektor obciążać. Na tej samej zasadzie, by można by powiedzieć: wprowadźmy dodatkowy podatek dla telefonii komórkowej, bo ludzie dużo rozmawiają.
CS: A argument opozycji, że lepiej wprowadzić podatek od banków, niż podwyższać podatek VAT by nie obciążać ludzi tym, że budżet potrzebuje pieniędzy do pana nie trafia?
DF: To jest znowu bardzo populistyczne sformułowanie dlatego, że banki obciążone większym podatkiem musiałyby gdzieś szukać kompensaty tego podatku…
CS: Czyli na kliencie.
DF: Oczywiście i to prędzej czy później uderzyłoby w klienta, ale tu jest więcej powodów, żeby być przeciwnym dlatego, że to jest po prostu zaburzanie normalnego funkcjonowania sektora i zaburzanie tych zadań, które powinien realizować czyli dostarczać kredytu gospodarce.
CS: Panie profesorze jeżeli taki projekt w rządzie powstanie Rada Gospodarcza przy premierze opowie się przeciwko takiemu pomysłowi?
DF: Znaczy ja nie wiem czy w ogóle taki pomysł powstanie. Jeżeli powstanie nie wiem czy będzie konsultowany z Radą Gospodarczą.
CS: A powinien być?
DF: To są decyzje premiera w jakich kwestiach chce zasięgać opinii Rady Gospodarczej.
CS: Ale gdyby był konsultowany?
DF: Sądzę, że gdyby był konsultowany, to na ile znam poglądy w Radzie to nie sądzę, żeby uzyskał poparcie.
CS: Budżet 2011 - coraz częściej wybija się taka opinia, że jeżeli tylko skończy się na samej podwyżce podatku VAT, o jeden punkt procentowy, to możemy skończyć może nie z aż takimi problemami, ale z podobnymi jak Grecja.
DF: Znowu myślę jest to przesadne. Ja bym ten budżet, który znamy już w tej chwili określił tak, że to jest budżet pewnego uspokojenia sytuacji, powstrzymania czy przyhamowania przynajmniej negatywnych zjawisk, natomiast rzeczywiście nie jest to budżet przełomu, nie jest to budżet sprawiający, że w kolejnych latach będziemy mieli nie tylko zahamowanie narastania nierównowagi finansów publicznych, ale powrót na ścieżkę ku równowadze. Taki on nie jest.
CS: No właśnie, bo on naprawdę chyba nie bierze pod uwagę roku chociażby 2012, bądź 2013.
DF: Nie, on jest zdecydowanie zorientowany na rok przyszły.
CS: Budżet wyborczy?
DF: Do pewnego stopnia tak, tylko że, nie wyborczy w tym sensie, że zawierający jakieś specjalnie obietnice, zachęty, czy przysłowiową kiełbasę wyborczą, natomiast wyborczy
w tym sensie, że starający się uniknąć konfliktowania jakichkolwiek grup społecznych,
z punktu widzenia zmian w polityce, które gdyby były byłyby bolesne, to oczywiste.
CS: Jest pan rozczarowany, że jest takie krótkowzroczne podejście w tym projekcie budżetu?
DF: Ja rozumiem takie podejście. My jesteśmy wciąż w takim skoncentrowanym cyklu wyborczym, który trwa i będzie trwał przez rok przyszły, widzimy co się dzieje w krajach europejskich, który powiedziałbym mają większe wyzwania, niż my i gdzie się próbuje rzeczywiście radykalne zmiany przeprowadzać, ostatni przykład mamy we Francji, miliony na ulicach, chociaż oni mają tradycję organizowania tych wielkich manifestacji.
CS: Szczególnie jeżeli chodzi o wiek emerytalny.
DF: Tak. Tego się w tej chwili nie robi. Natomiast powiedziałbym tak, że myślę, że po zakończeniu cyklu wyborczego sprawa zasadniczych zmian w finansach publicznych tak czy inaczej musi powrócić.
CS: Kończąc temat budżetu - myśli pan, że jednoprocentowa podwyżka podatku VAT wystarczy?
DF: Znaczy wydaje się, że łącznie ze wszystkimi manewrami, które w budżecie przeprowadzono, to pozwoli zachować w tym najbliższym roku 2011 pewną doraźną równowagę.
CS: Dziś przed południem, spotkanie starej Rady Polityki Pieniężnej z nową Radą Polityki Pieniężnej, spotkanie dotyczące no właśnie czego?
DF: To jest seminarium naukowe, organizowane przez Narodowy Bank Polski, na którym rzeczywiście stara i nowa rada się spotka, a tematem tego seminarium jest proces przygotowywania założeń polityki pieniężnej, które przypomnę składane są razem z projektem budżetu przez Narodowy Bank Polski.
CS: Jak w takim razie w przyszłym roku powinna wyglądać pana zdaniem polityka pieniężna?
DF: Znaczy to jak ona powinna wyglądać, to jest oczywiście całkowicie decyzja aktualnie Rady Polityki Pieniężnej….
CS: Oczywiście, ale pan w tej chwili już może nam powiedzieć….
DF: To seminarium dzisiejsze raczej ma za zdanie skupić się na kwestiach metodologicznych w procesie. My mieliśmy pewien wypracowany model przygotowywania założeń, tam była tak zwana część kanoniczna, czyli przyjęty przez nas opis bezpośredniego celu inflacyjnego, była zawsze ocena polityki pieniężnej w roku mijającym i oczekiwania co do przyszłego i wreszcie były narzędzia polityki pieniężnej. Takie trzy części zawsze w założeniach prezentowaliśmy
i ten kształt założeń powstał jako dorobek rady poprzedniej kadencji, on był inny, niż
w wypadku rady pierwszej rady. Ja sądzę, że koledzy teraz z nowej rady chcieliby zaznaczyć swój etap odpowiedzialności za politykę pieniężną, więc pewnie chcą jakiejś modyfikacji,
w tym modelu założeń dokonać, jesteśmy my tu jesteśmy gotowi podzielić się naszymi doświadczeniami.
CS: No to krótko w takim razie panie profesorze, głosem już komentatorskim, bo może pan już z czystym sercem na ten temat mówić, czy rada polityki pieniężnej powinna zmienić nastawienie w polityce monetarnej?
DF: Znaczy jest kwestia czy będzie się posługiwała nastawieniem, czy nadal będzie to przyjęty przez nas….
CS: Unika pan odpowiedzi…
DF: Nie, nie unikam. Znaczy gdyby pan mnie pytał wprost czy uważam, że nadchodzi moment zacieśnienia w polityce pieniężnej….
CS: Pytam.
DF: To odpowiedziałbym, że tak. W moim przekonaniu istnieją….
CS: Czyli podwyżka stóp procentowych?
DF: Tak, tylko parę słów jaka.
CS: Tylko krótko, bo nam się kończy czas.
DF: Dobra ja cały czas przypominam o tym, że zawsze to co się dzieje faktycznie z inflacją, to nie jest wynik tego co Rada robiła półtora roku, dwa lata temu. To, że inflacja dzisiaj jest zgodna z celem, to są decyzje z roku 2008, więc patrząc na możliwość pewnych zagrożeń inflacyjnych w roku 2012 ja byłbym skłonny w tej chwili stopy podnieść, ale nie rozpoczynać cyklu zacieśniania.
CS: Czyli co, na początek dwadzieścia pięć?
DF: Może nawet o pięćdziesiąt punktów, ale z komunikatem takim: zacieśniamy, żeby zabezpieczyć się przed przyszłymi zagrożeniami.
CS: Profesor Dariusz Filar, członek Rady Gospodarczej przy premierze, były członek Rady Polityki Pieniężnej. Dziękuję bardzo.
DF: Dziękuje bardzo.
Źródło:
