Ze względu na ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wielu przedsiębiorców decyduje się na wykupienie ubezpieczenia w celu zminimalizowania ewentualnych strat. W przypadku spełnienia się ryzyka, którego dotyczy ubezpieczenie przedsiębiorca może liczyć na wypłatę odszkodowania. W jaki sposób zatem traktować otrzymane środki z tytułu odszkodowania? Czy wypłacona kwota ubezpieczenia stanowi dla przedsiębiorcy przychód podlegający opodatkowaniu?
Niestety nie ma uniwersalnej reguły określającej jednoznacznie, czy świadczenia z tytułu ubezpieczenia należy traktować zawsze jako przychód wymagający opodatkowania, czy też nie.
Wypłacona kwota odszkodowaniajest zwolniona z opodatkowania…
Generalnie, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnieniu przedmiotowemu z podatku dochodowego podlegają kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczenia lub zadośćuczynienia. Dotyczy to świadczeń, których wysokość lub zasady przyznania wynikają bezpośrednio z odrębnych ustaw a także innych przepisów wykonawczych wydanych na ich podstawie. Także odszkodowania przyznane przez sąd podlegają zwolnieniu z obowiązku podatkowego. Podatnik musi jednak pamiętać, że istnieje bardzo wiele wyjątków, które są zaprezentowane w artykule 21. ust. 1 ustawy o PIT.
…ale nie w przypadku przedsiębiorców
Na szczególną uwagę zasługuje art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. Zgodnie z nim, zwolnieniem przedmiotowym z podatku dochodowego nie są objęte odszkodowania z tytułu ubezpieczeń dotyczących składników majątkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Także ubezpieczenia związane z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej oraz kwota będąca różnicą pomiędzy wypłaconym świadczeniem a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy, są z tego zwolnienia wyłączone.
Warto pamiętać, że odsetki nałożone przez sąd wraz z odszkodowaniem nie podlegają zwolnieniu. Należy zatem od nich odprowadzić podatek dochodowy. Ponadto zwolnieniem z PIT nie są objęte odszkodowania wynikające z zawartych umów i ugód pozasądowych.
Wypłata odszkodowania to przychód
W sytuacji, gdy odszkodowanie otrzymane przez przedsiębiorcę nie jest objęte zwolnieniem podatkowym, podatnik ma obowiązek rozliczyć się z fiskusem. W zależności od przedmiotu ubezpieczenia, świadczenia otrzymywane przez przedsiębiorcę mogą być traktowane jako przychód z działalności gospodarczej lub jako przychód z innych źródeł. Powinny one zostać opodatkowane skalą podatkową ze stawkami podatkowymi 18% lub 32% lub zgodnie z zasadami właściwymi dla opodatkowania działalności gospodarczej.
Adam Bujalski, księgowy Tax Care
Zobacz także
