Założenie firmy w raju podatkowym

Dlaczego Cypr jest rajem podatkowym?

Termin raj podatkowy intuicyjnie utożsamiamy z egzotyczną republiką wymienioną na czarnej liście Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organization for Economic Co-operation and Development, OECD) Lista ta obejmuje kraje, które nie współpracują  z państwami członkowskimi OECD (w tym z Polską) w zakresie wymiany informacji podatkowej o podmiotach zarejestrowanych na ich terytorium. Dlatego założenie firmy w państwie z listy zapewnia poufność oraz tajemnicę bankową i handlową, ale nie zawsze niższe podatki.

Jak podkreśla mecenas Robert Nogacki, z Kancelarii Prawnej Skarbiec.biz, w rzeczywistości, istnieją trzy grupy rajów podatkowych. Pierwsza obejmuje państwa oferujące łatwą i poufną rejestrację spółki oraz zwolnienie z podatku (w ogóle lub tylko wobec spółek, które nie prowadzą lokalnej działalności gospodarczej w raju podatkowym). Do tej grupy zaliczyć można m.in. Wyspy Cooka, Hongkong, Republikę Wysp Marshalla, Republikę Mauritius, Republikę Panamy, Republikę Seszeli (znajdujące się na liście OECD) jak i stan Delaware w Stanach Zjednoczonych (poza listą OECD).

Druga grupa to państwa pobierające podatek dochodowy od firm krajowych i zagranicznych, ale oferujące preferencyjne opodatkowanie niektórych formuł działalności, zwolnienia lub ulgi. Zatem wiele państw można uznać za raj podatkowy w pewnym zakresie.

Trzecią grupę stanowią kraje, które podpisały z Polską umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, a podmiotom gospodarczym oferują optymalne otoczenie prawne i  korzystne stawki podatkowe. Do tej grupy zalicza się m.in. Cypr i Luksemburg, ale również (pod pewnymi względami, o czym nieco dalej) Holandię i Irlandię.

Dwie fundamentalne zasady funkcjonowania Unii Europejskiej - swobody przepływu kapitałów oraz swobody prowadzenia działalności gospodarczej - uprawniają każdy podmiot do założenia firmy w dowolnie wybranym kraju należącym do UE, jak również do przeniesienia do niego już istniejącej działalności gospodarczej. Działania te nie mogą być powodem dyskryminacji podatnika, nawet jeżeli są tylko elementem planowania podatkowego.

Polskie ustawodawstwo nie traktuje żadnego z krajów UE jako raju podatkowego, chociaż terytoria stowarzyszone lub zależne tych krajów często posiadają status terytorium stosującego szkodliwą konkurencję podatkową. System podatkowy Cypru stwarza olbrzymie możliwości optymalizacji zobowiązań podatkowych małych i średnich przedsiębiorstw.

Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad Cypr stał się znaczącym centrum biznesowym i finansowym dla zagranicznych podmiotów. Mecenas Michał Tomczak, z Kancelarii Prawnej Tomczak i Partnerzy, podkreśla, że tę pozycję ukształtowały czynniki: stabilne środowisko biznesowe, przyjazne procedury administracyjne, rozbudowany rynek usług, dobrze wyszkolona kadra i co najważniejsze jeden z najbardziej liberalnych systemów podatkowych na świecie funkcjonujący w ramach regulacji Unii Europejskiej.

Nie bez znaczenia jest również członkostwo Cypru w Unii Europejskiej i zachowanie wszystkich unijnych swobód, w tym przepływu kapitału, oraz fakt, że 1 stycznia 2008 roku euro zastąpiło funt cypryjski. Dodatkowo stawka podatku dochodowego z działalności gospodarczej należy do najniższych w Unii Europejskiej i wynosi 10 procent.

Formy prawne działalności gospodarczej na Cyprze

• Spółka osobowa zwykła (general partnership) może posiadać od 2 do 20 wspólników. Powstanie spółki należy zgłosić w Rejestrze Spółek Osobowych (Registrar of Partnerships and Buisness Names). W dokumencie rejestracyjnym należy podać nazwę spółki, cele działalności, miejsce prowadzenia działalności i szczegóły dotyczące wspólników. Spółki osobowe nie muszą prezentować dokumentów finansowych i nie podlega obowiązkowemu audytowi.

• Spółka komandytowa (limited partnership) - odpowiednik polskiej spółki komandytowej. Każdy komplementariusz (może być ich wielu) odpowiada w sposób nieograniczony za zobowiązania spółki. Komandytariusz (jeden lub kilku) odpowiada do wysokości kwot wymienionych w dokumencie rejestracyjnym spółki złożonym w Rejestrze Spółek Osobowych. Wspólnikami spółki komandytowej mogą być osoby fizyczne, lub osoby prawne.

• Spółka prywatna z odpowiedzialnością (wspólników) ograniczoną do wysokości udziałów (private company limited by shares) - w tego typu spółce, wspólnicy (ich liczba nie może przekraczać 50-ciu) mają ograniczoną możliwość zbywania akcji (udziałów). Środki spółki są poddane ograniczeniom prawnym dotyczącym transferu udziałów i sprzedaży obligacji i nie mogą być one np. zbywane w ofercie publicznej.

• Spółka (prywatna) z odpowiedzialnością ograniczoną do wysokości gwarancji (private company limited by guarantee) - wspólnicy odpowiadają do zdeklarowanej wysokości gwarancji w przypadku niewypłacalności spółki. Spółki tego typu są raczej rzadko spotykane na Cyprze i uważa się że forma ta jest odpowiednia dla przedsięwzięć charytatywnych i innych z obszaru działalności non-profit.

• Spółka prywatna „zwolniona” (Exempt Private Company) - prywatna spółka (z ograniczoną odpowiedzialnością) może zostać zwolniona z niektórych obowiązków sprawozdawczych i informacyjnych, którym podlegają inne spółki. Spółka taka, specjalnie oznaczona w nazwie jako: exempt private company musi spełniać jednak pewne szczególne warunki transparencji i bezpieczeństwa obrotu (np. ograniczenia udziału właścicielskiego i zarządczego dla osób prawnych, ograniczanie emisji obligacji).

• Spółka publiczna (public company limited by shares) – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, za której zobowiązania wspólnicy odpowiadają jedynie do wysokości ich początkowych udziałów. Może ona gromadzić kapitał w drodze emisji udziałów lub akcji w publicznej ofercie, które następnie mogą być przedmiotem notowań giełdowych. Do rejestracji tej spółki wymaganych jest co najmniej siedmiu wspólników. W swojej konstrukcji spółka ta przypomina polską spółkę akcyjną.

Procedura zakładania firmy na Cyprze

• umowę i statut spółki;
• dane personalne udziałowca lub udziałowców (nazwisko, adres, narodowość);
• kopie paszportów lub ID udziałowców i informacje o ilości przypisanych udziałów;
• dane personalne członków zarządu spółki (dane jak wyżej dla każdego członka zarządu);
• adres spółki (obowiązkowo);
• dane tzw. sekretariatu/sekretarza firmy (obowiązkowo jako łącznik z firmą: adres, nazwa w przypadku firmy; dane personalne w przypadku osoby fizycznej);
• informacja o kapitale spółki (nie są wymagane jakiekolwiek certyfikaty bankowe).

Najważniejsze informacje o systemie podatkowym

Rok podatkowy na Cyprze pokrywa się z rokiem kalendarzowym (tylko pierwszy rok spółki może trwać do 18 miesięcy). Rozliczenia podatku należy dokonać do 1 sierpnia roku kolejnego. Zaliczki na podatek dochodowy płatne są w trzech ratach do 1 sierpnia, do 30 września oraz do 31 grudnia.

Rezydencja podatkowa, a co za tym idzie korzystanie z preferencji podatkowych,  wymaga ulokowania na wyspie ośrodka zarządzania i pełnej kontroli spółki. W praktyce oznacza to, że większość dyrektorów muszą stanowić rezydenci Cypru, tam też należy przeprowadzać spotkania zarządu.

W zakładaniu spółek na Cyprze uczestniczą kancelarie prawniczo - konsultingowe (np. doradztwa podatkowego). Firmy te zapewniają uzyskanie cypryjskiej rezydentury podatkowej spółki również poprzez wskazanie odpowiednich osób na stanowiska dyrektorów.

Podmioty rezydujące na Cyprze płacą podatek CIT w wysokości 10 procent dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Nierezydenci stosują tę stawkę tylko wobec dochodów generowanych na Cyprze.
Jak wymienia Mec. Tomczak, z Kancelarii Prawnej Tomczak i Partnerzy, zasadniczo (z uwzględnieniem szczegółowych postanowień) nie podlegają opodatkowaniu:

• dywidendy wypłacane przez cypryjskie spółki swoim wspólnikom – niezależnie od rezydencji;
• odsetki (z lokat i rachunków na Cyprze) - o ile zostają wypłacone osobie nie będącej cypryjskim rezydentem;
• zysk cypryjskich spółek pochodzący z obrotu papierami wartościowymi;
• wpływy z tytułu opłat licencyjnych (royalities) świadczonych przez zagranicznych licencjobiorców

Korzystnie napisana jest dla Polaków umowa pomiędzy Cyprem i Polską o unikaniu podwójnego opodatkowania - podkreśla Mec. Nogacki z Kancelarii Prawnej Skarbiec.Biz. - Dzięki temu dochód opodatkowany na Cyprze podlega zwolnieniu z bardziej surowych zobowiązań wobec fiskusa w Polsce. Przykładem jest preferencyjne opodatkowanie dyrektorów w spółce cypryjskiej. W Polsce dochód osoby zarządzającej podlega opodatkowaniu według skali lub stawki liniowej.  Jednakże, dochód uzyskany przez podatnika z tytułu zasiadania w zarządzie spółki na Cyprze jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, przy czym jeżeli podatnik uzyskałby w danym roku podatkowym inne dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce, dochód uzyskany na Cyprze powinien zostać uwzględniony dla potrzeb obliczenia stopy procentowej podatku od pozostałego dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce.

Funkcjonowanie VAT-u jest podobne do warunków Polskich. Z tą różnicą, że stawka wynosi 15 procent, a obowiązkowi rejestracji podlegają podmioty, których obrót roczny przekracza 4500 euro.

Symulacja finansowa

Poniżej prezentujemy przykładowe korzyści uzyskane dzięki przeniesieniu centrum zarządzania lub doradztwa z Polski do spółki z siedzibą na terytorium Cypru. Model został stworzony przez ekspertów z KPMG Tax M.Michna sp.k.

Dla potrzeb modelu przyjęte zostały założenia: obecnie polska spółka (A) osiąga dochody na poziomie 1 mln zł rocznie. Planowane obciążenie jej przez spółkę cypryjską (CypCo) opłatą za usługi zarządzania sięga 90 procent dochodów (0,9 mln zł). Przy czym właścicielem spółki cypryjskiej może być zarówno obecny udziałowiec spółki polskiej, jak i sama polska spółka.

Pozostałe założenia przyjęte do modelu przewidują, że:

• roczny koszt utrzymania spółki cypryjskiej, uwzględniający bieżące utrzymanie, koszt jej założenia oraz dodatkowe koszty związane z wykorzystaniem jej do działalności wynosi 22 tys. zł,
• stawka podatku dochodowego w Polsce wynosi 19 procent,
• podstawowa stawka podatku dochodowego na Cyprze wynosi 10 procent,
• dywidendy wypłacane przez spółkę cypryjską do spółki polskiej oraz do każdej innej spółki z siedzibą na terenie UE będą co do zasady efektywnie zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym.

Poniżej przedstawiamy schemat zakładający że udziałowcem i założycielem spółki cypryjskiej jest polska spółka, która korzysta z jej usług. W tym przypadku wynagrodzenie wypłacone CypCo zostaje przetransferowane bez opodatkowania do spółki polskiej w formie dywidendy.

 Źródło: KPMG Tax M.Michna sp.k.

Co ciekawe - udziałowcem spółki cypryjskiej może być posiadacz udziałów spółki Polskiej, albo sama spółka polska, lecz nie tylko. Strukturę zastosować może być grupa menadżerów (zarządzających spółką polską)  optymalizując za jej pomocą opodatkowanie wynagrodzenia członków zarządu.

Czy wszystkim i zawsze opłaca się przenieść część działalności na Cypr?

Samodzielne założenie i obsługa spółki w obcym państwie, przy braku pełnej wiedzy prawniczej w praktyce mija się z celem. Rejestracja najpopularniejszej formy działalności i tak wymaga pośrednictwa cypryjskiej kancelarii prawnej.

Polscy przedsiębiorcy od wielu lat korzystają z usług firm doradczych i kancelarii prawnych specjalizujących się w pośrednictwie w rejestracji i kompleksowej obsłudze spółek zagranicznych. Współpracują one z urzędami, prawnikami i ekspertami na całym świecie. W swojej ofercie mają opracowane i sprawnie działające procedury. Dzięki temu spółki zagraniczne, należące do podmiotów zarejestrowanych w Polsce, swobodnie funkcjonują na naszym rynku.

Spółki cypryjskie mogą w Polsce między innymi:

• otwierać rachunki bankowe, zakładać lokaty,
• z pewnymi ograniczeniami inwestować w nieruchomości na terenie Polski,
• nabywać i zbywać wszelkiego rodzaju ruchomości (samochody, dzieła sztuki, itp.),
• zawierać umowy o obsługę brokerską i otwierać w tym zakresie rachunki inwestycyjne służące do obrotu papierami wartościowymi notowanymi na Giełdzie Papierów Wartościowych,
• nabywać, zbywać, zastawiać oraz dokonywać innych operacji na akcjach, udziałach, czy obligacjach polskich podmiotów.

• pośrednicy w wymianie handlowej, dzięki czemu uzyskiwana przez nich marża handlowa podlega niższemu opodatkowaniu,
• centra finansowe, służące do finansowania spółek powiązanych poprzez udzielanie pożyczek lub gwarancji,
• podmioty zarządzające aktywami w zakresie wartości intelektualnych (patenty, licencje, znaki towarowe),
• centra świadczące usługi zarządzania lub usługi doradcze na rzecz podmiotów z krajów trzecich, w tym z Polski.

Źródło: