2009-12-21 12:00 Źródło: Vademecum VAT
Zobacz, w jakim terminie możesz odliczyć podatek naliczony
Z pewnością wiesz, że uptu przewiduje terminy, w jakich możesz dokonać odliczenia VAT. W przypadku przekroczenia tego okresu, tracisz jednak taką możliwość, przez co faktycznie ponosisz koszt podatku, co z kolei narusza zasadę neutralności VAT dla przedsiębiorcy. Co raz częściej jednak pojawiają się wyroki sądów administracyjnych, które zajmują się tym problemem.
Pamiętaj, że w myśl art. 86 ust. 13 ustawy o VAT jeżeli nie dokonałeś odliczenia VAT w terminach wskazanych w tej ustawie - możesz to zrobić przez korektę deklaracji podatkowej za ten okres, w którym nabyłeś prawo do tego odliczenia, nie później jednak, niż w ciągu 5 lat - licząc od początku tego roku, w którym wystąpiło prawo do tegoż odliczenia. Z kolei przepisy ordynacji podatkowej zawierają wytyczne, dotyczące sposobu obliczania terminów określonych m.in. w latach. I tak art. 12 § 4 stanowi, że terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień. Jednocześnie, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis ten ma duże znaczenie w szczególności w stosunku do tych podatników, którzy dowiedzieli się o przysługującym im prawie do odliczenia VAT naliczonego np. po wyroku ETS w sprawie Magoora. W tym wypadku, bowiem (orzeczenie wydano 22 grudnia 2008 r.) podatnik, który miał zamiar w efekcie tego orzeczenia złożyć korektę deklaracji VAT za poszczególne miesiące 2004 r., przy literalnej wykładni wskazanego przepisu miał zaledwie kilka dni na takie działanie. Praktycznie niemożliwe (ze względu na okres, w jakim wydano orzeczenie, jak i na krótki termin) było zdobycie wszystkich dokumentów, niezbędnych do poprawnego sformułowania żądania skierowanego do organu podatkowego i tym samym uzyskanie zwrotu podatku.
Pamiętaj, że ETS rozstrzygając problem podniósł fakt, że Rzeczpospolita po przystąpieniu do struktur UE objęta została systemem (klauzulą) stand still, którego zadaniem jest uniemożliwienie rozszerzania zakresu ograniczeń przy odliczaniu VAT. Jednocześnie polski ustawodawca wprowadzając kolejne ograniczenia w odliczenia VAT od samochodów wykorzystywanych w prowadzeniu działalności gospodarczej, naruszył tą klauzulę, przez co były one (regulacje uptu) w tym zakresie niezgodne z prawem wspólnotowym. Co prawda orzeczenie ETS nie stanowi prawa i nie powoduje też uchylenia przepisów w zakresie, w którym wskazuje na niezgodność przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, jednak powinno być ono brane pod uwagę przy tworzeniu przepisów vatowskich. Podczas analizy skutków tego wyrok, zaczęto również zwracać uwagę na niepoprawne przepisy uptu, dotyczące określania terminów, w jakich możesz odliczyć podatek naliczony. Zwróć uwagę, iż rażąco niesprawiedliwie (na niekorzyść podatnika) wygląda porównanie terminów przedawnienia się zobowiązania podatkowego z terminami, w jakich możesz dokonać odliczenia VAT naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT.
Zwróć uwagę, iż w pierwszym wypadku, zgodnie z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zauważ, że termin przedawnienia danego zobowiązania podatkowego w VAT upływa po terminie, w jakim masz możliwość odliczenia podatku naliczonego. W tym pierwszym wypadku bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, począwszy od końca tego roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności podatku. W drugim natomiast przypadku, termin liczy się od początku tego roku kalendarzowego, w którym wystąpiło prawo do odliczenia VAT. Przykładowo, zatem zobowiązanie podatkowe w VAT, którego termin płatności przypadał w którymś z miesiąców 2004 r. ulega przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2009 r., natomiast mogłeś odliczyć VAT naliczony powstały w 2004 r. maksymalnie do 2 stycznia 2009 r.
Taki stan, w którym preferowany jest interes Państwa kosztem interesu jego obywatela, wydaje się być niezgodny z podstawowymi zasadami równości, wyrażanymi w Konstytucji RP. Nie można, bowiem wskazać w takiej sytuacji na realizację postulatu demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej - o czym jest mowa w art. 2 ustawy zasadniczej. W związku z tym wydaje się, że nieprawidłowe byłoby stosowanie przepisów prawa krajowego na podstawie, których podatnikowi odmawia się przyznania możliwości skorzystania z mechanizmu odliczenia podatku w określonym terminie w przypadku, gdy upływ tego terminu spowodowany był jednocześnie niepoprawną regulacją prawa krajowego. Tożsamy pogląd wyraził WSA w Białymstoku w wyroku z 30 września 2009 r. (sygn. akt I SA/Bk 295/09).
W orzeczeniu tym sąd wskazał, iż "Czasowe ograniczenie prawa podatnika do odliczenia VAT jak to, określone w art. 86 ust. 13, nie powinno znajdować zastosowania w sytuacji, gdy to samo prawo krajowe - wbrew prawu wspólnotowemu - pozbawiało podatnika możliwości dokonania takiego rozliczenia w terminach i na zasadach ogólnych". Jak już wskazaliśmy wcześniej, należy zdecydowanie przychylić się to tezy przywołanego wyroku. Nie można, bowiem korzystać z błędnej regulacji prawa krajowego w ten sposób, że ograniczone zostają uprawnienia podmiotów, które wynikły z innych niepoprawnie implementowanych do porządku krajowego przepisów. Takie działania kłóciłyby się zarówno z założeniami funkcjonowania prawa wspólnotowego na płaszczyźnie krajowej poszczególnych państw członkowskich, jak i z naczelnymi zasadami prawa Rzeczpospolitej Polskiej, sformułowanymi w postanowieniach Konstytucji z 1997 r. W związku z tym organy stosujące prawo powinny w takich wypadkach odmawiać zastosowania przepisu art. 86 ust. 13 ustawy o VAT.
Nie można również oczywiście stwierdzić, że Twoje prawo do odliczenia VAT w żaden sposób nie jest ograniczone w czasie. Raczej powinno przyjąć się, że termin na dokonanie tego odliczenia odpowiada ogólnym terminom przedawnienia zobowiązania podatkowego, przewidzianym w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej.
Podstawa prawna: Art. 86 ustawy o VAT, art. 70 ordynacji podatkowej.
Pamiętaj, że w myśl art. 86 ust. 13 ustawy o VAT jeżeli nie dokonałeś odliczenia VAT w terminach wskazanych w tej ustawie - możesz to zrobić przez korektę deklaracji podatkowej za ten okres, w którym nabyłeś prawo do tego odliczenia, nie później jednak, niż w ciągu 5 lat - licząc od początku tego roku, w którym wystąpiło prawo do tegoż odliczenia. Z kolei przepisy ordynacji podatkowej zawierają wytyczne, dotyczące sposobu obliczania terminów określonych m.in. w latach. I tak art. 12 § 4 stanowi, że terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień. Jednocześnie, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis ten ma duże znaczenie w szczególności w stosunku do tych podatników, którzy dowiedzieli się o przysługującym im prawie do odliczenia VAT naliczonego np. po wyroku ETS w sprawie Magoora. W tym wypadku, bowiem (orzeczenie wydano 22 grudnia 2008 r.) podatnik, który miał zamiar w efekcie tego orzeczenia złożyć korektę deklaracji VAT za poszczególne miesiące 2004 r., przy literalnej wykładni wskazanego przepisu miał zaledwie kilka dni na takie działanie. Praktycznie niemożliwe (ze względu na okres, w jakim wydano orzeczenie, jak i na krótki termin) było zdobycie wszystkich dokumentów, niezbędnych do poprawnego sformułowania żądania skierowanego do organu podatkowego i tym samym uzyskanie zwrotu podatku.
 | Potrzebujesz więcej informacji o podatkach? Skorzystaj z naszego Niezbędnika przedsiębiorcy i podatnika |
Zwróć uwagę, iż w pierwszym wypadku, zgodnie z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zauważ, że termin przedawnienia danego zobowiązania podatkowego w VAT upływa po terminie, w jakim masz możliwość odliczenia podatku naliczonego. W tym pierwszym wypadku bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, począwszy od końca tego roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności podatku. W drugim natomiast przypadku, termin liczy się od początku tego roku kalendarzowego, w którym wystąpiło prawo do odliczenia VAT. Przykładowo, zatem zobowiązanie podatkowe w VAT, którego termin płatności przypadał w którymś z miesiąców 2004 r. ulega przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2009 r., natomiast mogłeś odliczyć VAT naliczony powstały w 2004 r. maksymalnie do 2 stycznia 2009 r.
Taki stan, w którym preferowany jest interes Państwa kosztem interesu jego obywatela, wydaje się być niezgodny z podstawowymi zasadami równości, wyrażanymi w Konstytucji RP. Nie można, bowiem wskazać w takiej sytuacji na realizację postulatu demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej - o czym jest mowa w art. 2 ustawy zasadniczej. W związku z tym wydaje się, że nieprawidłowe byłoby stosowanie przepisów prawa krajowego na podstawie, których podatnikowi odmawia się przyznania możliwości skorzystania z mechanizmu odliczenia podatku w określonym terminie w przypadku, gdy upływ tego terminu spowodowany był jednocześnie niepoprawną regulacją prawa krajowego. Tożsamy pogląd wyraził WSA w Białymstoku w wyroku z 30 września 2009 r. (sygn. akt I SA/Bk 295/09).
W orzeczeniu tym sąd wskazał, iż "Czasowe ograniczenie prawa podatnika do odliczenia VAT jak to, określone w art. 86 ust. 13, nie powinno znajdować zastosowania w sytuacji, gdy to samo prawo krajowe - wbrew prawu wspólnotowemu - pozbawiało podatnika możliwości dokonania takiego rozliczenia w terminach i na zasadach ogólnych". Jak już wskazaliśmy wcześniej, należy zdecydowanie przychylić się to tezy przywołanego wyroku. Nie można, bowiem korzystać z błędnej regulacji prawa krajowego w ten sposób, że ograniczone zostają uprawnienia podmiotów, które wynikły z innych niepoprawnie implementowanych do porządku krajowego przepisów. Takie działania kłóciłyby się zarówno z założeniami funkcjonowania prawa wspólnotowego na płaszczyźnie krajowej poszczególnych państw członkowskich, jak i z naczelnymi zasadami prawa Rzeczpospolitej Polskiej, sformułowanymi w postanowieniach Konstytucji z 1997 r. W związku z tym organy stosujące prawo powinny w takich wypadkach odmawiać zastosowania przepisu art. 86 ust. 13 ustawy o VAT.
Nie można również oczywiście stwierdzić, że Twoje prawo do odliczenia VAT w żaden sposób nie jest ograniczone w czasie. Raczej powinno przyjąć się, że termin na dokonanie tego odliczenia odpowiada ogólnym terminom przedawnienia zobowiązania podatkowego, przewidzianym w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej.
Podstawa prawna: Art. 86 ustawy o VAT, art. 70 ordynacji podatkowej.
Dodaj komentarz
- Re: Zobacz, w jakim terminie możesz odliczyć podatek naliczony Autor: ~GRUBSZY 2009-12-31 19:02
- Dnia 2009-12-31 o godz. 18:55 ~GRUBSZY napisał(a): > Podatki ? urzędnik kontrolujący lata 2008-2004 > matematycznie to jest 5 lat i zgoda ale w 2004 r dostałem > zwrot nadpłaty za 2003 r urzę (..)
- Zobacz, w jakim terminie możesz odliczyć podatek naliczony Autor: ~GRUBSZY 2009-12-31 18:55
- Podatki ? urzędnik kontrolujący lata 2008-2004 matematycznie to jest 5 lat i zgoda ale w 2004 r dostałem zwrot nadpłaty za 2003 r urzędni ma prawo do kontroli tego roku chociaż niemam już tych dekumę (..)
- Zobacz, w jakim terminie możesz odliczyć podatek naliczony Autor: ~julian 2009-12-25 11:02
- ile lat przechowóje się pit-37 czy urzędnik skarbowy kontrolójący lata 2008-2004 ma maprawo do kontroli 2003 rktórego już niema tłumacząc ty ze dostałem wypłaconą nadwyrzke za2003 ima t (..)
