2002-03-08 07:02 Źródło: Gazeta Rachunkowa
Zmiany w ustawie o zamówieniach publicznych mają ograniczyć patologie
Miały one przyczynić się także do zwiększenia jawności postępowań oraz zapewnienia dostępu do nich małym i średnim przedsiębiorcom. Stąd szereg zmian, dotyczących tzw. „małych” postępowań, których szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza równowartości kwoty 30000 EURO.
Liczne i częste zmiany w ustawie sprawiają, że oferenci gubią się i nie potrafią przygotować prawidłowej, nie podlegającej odrzuceniu oferty. Chcielibyśmy w skrócie przedstawić najistotniejsze zmiany wpływające na sposób ubiegania się o małe zamówienia.
Więcej informacji o przetargach.
Art. 29 ust. 2 ustawy zobowiązuje zamawiającego do zamieszczenia ogłoszenia o przetargach nieograniczonym, ograniczonym i dwustopniowym w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie, na co najmniej siedem dni przed terminem składania ofert. Niedochowanie powyższego obowiązku powoduje nieważność postępowania oraz umowy o zamówienie publiczne zawartej w jej wyniku. Pod koniec bieżącego roku obowiązek ten będzie także dotyczył publikacji ogłoszenia na stronie internetowej. Zwiększy to znacznie dostęp do informacji o ogłaszanych przetargach. Do tego czasu ogłoszeń o małych postępowaniach należy szukać w siedzibie zamawiającego.
W przypadku postępowań prowadzonych w trybie negocjacji z zachowaniem konkurencji oraz zapytania o cenę zamawiający nie jest zobowiązany do publikowania ogłoszeń. Tak jak dotychczas będzie zapraszał do udziału w postępowaniu wybranych przez siebie dostawców lub wykonawców „zapewniających wybór najkorzystniejszej oferty, konkurencję i sprawny przebieg postępowania” (art.63 i art.67 ustawy). Należy mieć nadzieję, że kolejne nowelizacje poszerzą obowiązek publikowania ogłoszeń również na te postępowania.
Pisemność postępowań
Wszelkie oświadczenia czy zawiadomienia składane przez zamawiających, dostawców lub wykonawców w postępowaniu o zamówienie publiczne wymagają zachowania formy pisemnej. Nawet, jeżeli strony porozumiewały się w innej formie, treść przekazanych informacji musi zostać niezwłocznie potwierdzona na piśmie. Wszystkie oferty, niezależnie od trybu i wartości zamówienia muszą być składane na piśmie (art. 21 ust. 4). Trzeba także dodać, że nie wystarczy przesłanie oferty faxem.
Jawność postępowania
Nowelizacje zmieniły także zasady jawności postępowań. W zamówieniach o wartości powyżej 30000 EURO protokół, oferty oraz wszelkie składane oświadczenia i zaświadczenia są jawne. W praktyce oznacza to, że mają do nich wgląd wszyscy potencjalnie zainteresowani. Także Ci, którzy nie biorą udziału w danym postępowaniu. Tak, więc przedsiębiorca chcąc poznać jakie oferty złożyła jego konkurencja ma możliwość wglądu w dokumentację postępowania, w którym nie brał udziału. Oferenci nie mogą jednak zapoznać się z informacjami stanowiącymi tajemnicę przedsiębiorstwa, które składający ofertę zastrzegł (art.25 ust.2).
Powyższe zasady nie mają zastosowania w małych postępowaniach. W przeciwieństwie do postępowań dużych jawna jest w nich tylko dokumentacja podstawowych czynności postępowania, a dokumentację mają do wglądu jedynie uczestnicy danego postępowania (art.26).
Jawność wyników postępowania
Nowelizacje ustawy stwarzają także biorącym udział w postępowaniach większe możliwości, jeśli chodzi o rozpoznanie rynku w danej dziedzinie. Dotychczas obowiązek publikacji wyników postępowania dotyczył trybów przetargowych tj. przetargu nieograniczonego, dwustopniowego oraz ograniczonego. W przypadku innych trybów pojawiał się on dopiero gdy wartość zamówienia przekraczała kwotę 200000 EURO. Obecnie w Biuletynie Zamówień Publicznych znaleźć będzie można informacje o wynikach wszystkich postępowań o wartości zamówienia przekraczającej 30000 EURO. Biuletyn można znaleźć na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych: www.gov.uzp.pl lub można go kupić w punktach sprzedaży Dziennika Polskiego lub zaprenumerować.
Konsorcja
Ustawodawca w sposób wyraźny dopuścił także możliwość składania oferty przez kilku przedsiębiorców występujących wspólnie (konsorcjum). Zwiększyło to szansę małych i średnich przedsiębiorców w ubieganiu się o zamówienia o większej wartości. Wspólne złożenia oferty pozwala im przezwyciężyć własne ograniczenia faktyczne czy prawne, które uniemożliwiały im do tej pory składanie ofert w wielu postępowaniach.
Wadium
Obok zmian korzystnych, nowelizacje ustawy wprowadziły również rozwiązania, które nadużywane przez zamawiających mogą utrudnić małym i średnim przedsiębiorcom dostęp do zamówień publicznych. Najbardziej uciążliwą barierę może stwarzać żądanie wniesienia wadium w przypadku małych przetargów. Zgodnie z art. 41 ust 3 zamawiający może żądać wniesienia wadium w wysokości od 0,5% do 3% wartości zamówienia. Należy podkreślić, że inaczej niż w przypadku dużych przetargów żądanie wniesienia wadium jest prawem a nie obowiązkiem zamawiającego.
Łączenie zamówień od 2004 roku
Wielu dostawców i wykonawców liczyło na zmiany w ustawie, które zobowiążą zamawiających do sumowania zamówień w kategorie. Zgodnie z art. 3a ustawy 000 zamawiający zobowiązany będzie do zsumowania poszczególnych części zamówienia w skali roku. Jeżeli suma wartości tych zamówień przekroczy 30000 EURO wówczas zobowiązany będzie on do przeprowadzania „pełnego postępowania”. Stosować będzie musiał przepisy ustawy dotyczące publikacji ogłoszeń, terminów, protokołu postępowania, protestów i odwołań, w każdej z części tego postępowania. Przepis ten zacznie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2004 roku. O ile, zatem ustawodawca po raz kolejny nie zmieni zdania, należy spodziewać się w przyszłości znaczącego zwiększenia informacji o zamówieniach choć małych, to traktowanych jednak jak duże.
Podsumowanie
Ustawa o zamówieniach publicznych była kilkakrotnie zmieniana w ciągu ubiegłego roku. Nowelizacja następowała za nowelizacją, a to prawdopodobnie jeszcze nie koniec. Niektóre artykuły nowelizacji wchodzić będą w życie w różnych terminach. Część artykułów zacznie obowiązywać już pod koniec bieżącego roku, część utraci moc z chwilą integracji Polski z Unią Europejską, a jeszcze inne przepisy wejdą w życie od dnia 1 stycznia 2004 roku. Tak, więc, aby wiedzieć jak zgodnie z ustawą skutecznie stawać w postępowaniach i nie być odrzuconym ze względów formalnych należy na bieżąco śledzić stan prawny.
Znowelizowana ustawa umożliwia małym i średnim przedsiębiorcom zainteresowanym udziałem w małych postępowaniach dostęp do ogłoszeń o wszczęciu postępowania. Niestety na razie ogłoszenia te można znaleźć jedynie na siedzibie zamawiającego. Jednak znaczna część zamawiających umieszcza takie ogłoszenia również w gazetach lokalnych. Stąd konieczność śledzenia prasy lub korzystanie z ofert firm specjalizujących się w zbieraniu informacji o ogłaszanych postępowaniach.
Zamawiający organizujący postępowania o udzielenia zamówienia publicznego wielokrotnie na własną rękę szukają dostawców i wykonawców, aby im zaproponować udział w postępowaniach. Chcą w ten sposób uniknąć sytuacji, w której zgłosi się mniejsza, niż wymagana przez ustawę ilość uczestników. W takim przypadku trzeba przecież unieważnić postępowanie. Informacji o potencjalnych oferentach zamawiający szukają w książkach telefonicznych czy innych dostępnych bazach danych firm itp. Zatem mali i średni przedsiębiorcy powinni zadbać o zamieszczanie w różnorodnych informatorach danych o swoich firmach.
Anna Kryżman
Liczne i częste zmiany w ustawie sprawiają, że oferenci gubią się i nie potrafią przygotować prawidłowej, nie podlegającej odrzuceniu oferty. Chcielibyśmy w skrócie przedstawić najistotniejsze zmiany wpływające na sposób ubiegania się o małe zamówienia.
Więcej informacji o przetargach.
Art. 29 ust. 2 ustawy zobowiązuje zamawiającego do zamieszczenia ogłoszenia o przetargach nieograniczonym, ograniczonym i dwustopniowym w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie, na co najmniej siedem dni przed terminem składania ofert. Niedochowanie powyższego obowiązku powoduje nieważność postępowania oraz umowy o zamówienie publiczne zawartej w jej wyniku. Pod koniec bieżącego roku obowiązek ten będzie także dotyczył publikacji ogłoszenia na stronie internetowej. Zwiększy to znacznie dostęp do informacji o ogłaszanych przetargach. Do tego czasu ogłoszeń o małych postępowaniach należy szukać w siedzibie zamawiającego.
W przypadku postępowań prowadzonych w trybie negocjacji z zachowaniem konkurencji oraz zapytania o cenę zamawiający nie jest zobowiązany do publikowania ogłoszeń. Tak jak dotychczas będzie zapraszał do udziału w postępowaniu wybranych przez siebie dostawców lub wykonawców „zapewniających wybór najkorzystniejszej oferty, konkurencję i sprawny przebieg postępowania” (art.63 i art.67 ustawy). Należy mieć nadzieję, że kolejne nowelizacje poszerzą obowiązek publikowania ogłoszeń również na te postępowania.
Pisemność postępowań
Wszelkie oświadczenia czy zawiadomienia składane przez zamawiających, dostawców lub wykonawców w postępowaniu o zamówienie publiczne wymagają zachowania formy pisemnej. Nawet, jeżeli strony porozumiewały się w innej formie, treść przekazanych informacji musi zostać niezwłocznie potwierdzona na piśmie. Wszystkie oferty, niezależnie od trybu i wartości zamówienia muszą być składane na piśmie (art. 21 ust. 4). Trzeba także dodać, że nie wystarczy przesłanie oferty faxem.
Jawność postępowania
Nowelizacje zmieniły także zasady jawności postępowań. W zamówieniach o wartości powyżej 30000 EURO protokół, oferty oraz wszelkie składane oświadczenia i zaświadczenia są jawne. W praktyce oznacza to, że mają do nich wgląd wszyscy potencjalnie zainteresowani. Także Ci, którzy nie biorą udziału w danym postępowaniu. Tak, więc przedsiębiorca chcąc poznać jakie oferty złożyła jego konkurencja ma możliwość wglądu w dokumentację postępowania, w którym nie brał udziału. Oferenci nie mogą jednak zapoznać się z informacjami stanowiącymi tajemnicę przedsiębiorstwa, które składający ofertę zastrzegł (art.25 ust.2).
Powyższe zasady nie mają zastosowania w małych postępowaniach. W przeciwieństwie do postępowań dużych jawna jest w nich tylko dokumentacja podstawowych czynności postępowania, a dokumentację mają do wglądu jedynie uczestnicy danego postępowania (art.26).
Jawność wyników postępowania
Nowelizacje ustawy stwarzają także biorącym udział w postępowaniach większe możliwości, jeśli chodzi o rozpoznanie rynku w danej dziedzinie. Dotychczas obowiązek publikacji wyników postępowania dotyczył trybów przetargowych tj. przetargu nieograniczonego, dwustopniowego oraz ograniczonego. W przypadku innych trybów pojawiał się on dopiero gdy wartość zamówienia przekraczała kwotę 200000 EURO. Obecnie w Biuletynie Zamówień Publicznych znaleźć będzie można informacje o wynikach wszystkich postępowań o wartości zamówienia przekraczającej 30000 EURO. Biuletyn można znaleźć na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych: www.gov.uzp.pl lub można go kupić w punktach sprzedaży Dziennika Polskiego lub zaprenumerować.
Konsorcja
Ustawodawca w sposób wyraźny dopuścił także możliwość składania oferty przez kilku przedsiębiorców występujących wspólnie (konsorcjum). Zwiększyło to szansę małych i średnich przedsiębiorców w ubieganiu się o zamówienia o większej wartości. Wspólne złożenia oferty pozwala im przezwyciężyć własne ograniczenia faktyczne czy prawne, które uniemożliwiały im do tej pory składanie ofert w wielu postępowaniach.
Wadium
Obok zmian korzystnych, nowelizacje ustawy wprowadziły również rozwiązania, które nadużywane przez zamawiających mogą utrudnić małym i średnim przedsiębiorcom dostęp do zamówień publicznych. Najbardziej uciążliwą barierę może stwarzać żądanie wniesienia wadium w przypadku małych przetargów. Zgodnie z art. 41 ust 3 zamawiający może żądać wniesienia wadium w wysokości od 0,5% do 3% wartości zamówienia. Należy podkreślić, że inaczej niż w przypadku dużych przetargów żądanie wniesienia wadium jest prawem a nie obowiązkiem zamawiającego.
Łączenie zamówień od 2004 roku
Wielu dostawców i wykonawców liczyło na zmiany w ustawie, które zobowiążą zamawiających do sumowania zamówień w kategorie. Zgodnie z art. 3a ustawy 000 zamawiający zobowiązany będzie do zsumowania poszczególnych części zamówienia w skali roku. Jeżeli suma wartości tych zamówień przekroczy 30000 EURO wówczas zobowiązany będzie on do przeprowadzania „pełnego postępowania”. Stosować będzie musiał przepisy ustawy dotyczące publikacji ogłoszeń, terminów, protokołu postępowania, protestów i odwołań, w każdej z części tego postępowania. Przepis ten zacznie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2004 roku. O ile, zatem ustawodawca po raz kolejny nie zmieni zdania, należy spodziewać się w przyszłości znaczącego zwiększenia informacji o zamówieniach choć małych, to traktowanych jednak jak duże.
Podsumowanie
Ustawa o zamówieniach publicznych była kilkakrotnie zmieniana w ciągu ubiegłego roku. Nowelizacja następowała za nowelizacją, a to prawdopodobnie jeszcze nie koniec. Niektóre artykuły nowelizacji wchodzić będą w życie w różnych terminach. Część artykułów zacznie obowiązywać już pod koniec bieżącego roku, część utraci moc z chwilą integracji Polski z Unią Europejską, a jeszcze inne przepisy wejdą w życie od dnia 1 stycznia 2004 roku. Tak, więc, aby wiedzieć jak zgodnie z ustawą skutecznie stawać w postępowaniach i nie być odrzuconym ze względów formalnych należy na bieżąco śledzić stan prawny.
Znowelizowana ustawa umożliwia małym i średnim przedsiębiorcom zainteresowanym udziałem w małych postępowaniach dostęp do ogłoszeń o wszczęciu postępowania. Niestety na razie ogłoszenia te można znaleźć jedynie na siedzibie zamawiającego. Jednak znaczna część zamawiających umieszcza takie ogłoszenia również w gazetach lokalnych. Stąd konieczność śledzenia prasy lub korzystanie z ofert firm specjalizujących się w zbieraniu informacji o ogłaszanych postępowaniach.
Zamawiający organizujący postępowania o udzielenia zamówienia publicznego wielokrotnie na własną rękę szukają dostawców i wykonawców, aby im zaproponować udział w postępowaniach. Chcą w ten sposób uniknąć sytuacji, w której zgłosi się mniejsza, niż wymagana przez ustawę ilość uczestników. W takim przypadku trzeba przecież unieważnić postępowanie. Informacji o potencjalnych oferentach zamawiający szukają w książkach telefonicznych czy innych dostępnych bazach danych firm itp. Zatem mali i średni przedsiębiorcy powinni zadbać o zamieszczanie w różnorodnych informatorach danych o swoich firmach.
Anna Kryżman
Dodaj komentarz
