2010-07-12 12:00 Źródło: Piotr Lonczak - Bankier.pl
Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę
Tym, co stanowi o najważniejszych cechach współczesnego systemu bankowego, jest rezerwa częściowa. Pozwala ona bankom komercyjnym na prowadzenie akcji kredytowej, bez konieczności pozyskiwania depozytów na całość udzielonej pożyczki. Umożliwia to pominięcie procesu oszczędzania.
Jak działa rezerwa częściowa
Tym, co wyróżnia bank spośród innych instytucji finansowych, jest wyłączne prawo do przyjmowania depozytów i udzielania kredytów. Bank jako przedsiębiorstwo nastawione na zysk stara się zarządzać powierzonymi mu depozytami w najbardziej dochodowy sposób. Sprawia to, że poszukuje najlepszych możliwości do pomnożenia udostępnionych mu środków w celu wypracowania zysku dla właściciela.
Bank przyjmuje depozyty od klientów. Do jego obowiązku należy troska o to, by pieniądze przez nich zdeponowane nie zostały utracone. Co więcej, bank zobowiązuje się do zagwarantowania dostępności środków na każde żądanie klienta. W zamian otrzymuje wynagrodzenie za prowadzenie rachunku. Tak wygląda umowa określana jako „depozyt na żądanie”.
Istnieje również rodzaj depozytów, które określa się jako terminowe. W tym przypadku deponent zobowiązuje się oddać pewne środki do dyspozycji banku na określony czas. Przez ustalony okres bank inwestuje powierzone mu środki w celu wypracowania odsetek dla deponenta i zysku dla siebie.
Rezerwa cząstkowa polega na tym, że banki komercyjne nie są zmuszone do przechowywania stuprocentowych rezerw odpowiadających wielkości powierzonych im depozytów. Wielkość środków, jakie muszą przechowywać na rachunku w banku centralnym, określa stopa rezerw obowiązkowych. Pozostałe pieniądze mogą zostać przeznaczone na akcję kredytową.
Udzielając kredytu bank może posłużyć się depozytami krótkoterminowymi lub na żądanie. Oznacza to, że jeśli bank dysponuje depozytami o wielkości 1000 złotych przy stopie rezerw obowiązkowych na poziomie 5% może udzielić kredytu o wielkości 950 złotych. W systemie gospodarczym powstaje dodatkowe 950 złotych, gdyż depozyty opiewające na 1000 złotych. nie zostały wycofane z obiegu na czas kredytowania. W ten sposób banki komercyjne kreują pieniądz.
Bank udzielając kredytu hipotecznego na 30 lat, nie musi pozyskać depozytów złożonych na tak długi okres. Wystarczy, że dysponuje depozytami na krótszy okres, lub posłuży się depozytami na żądanie. Tym sposobem bank tworzy dodatkowy pieniądz w systemie gospodarczym. Odbywa się to z pominięciem procesu oszczędzania.
Rzekoma siła sprawcza konsumpcji
Idee ekonomiczne legitymizujące rezerwę częściową kładą szczególny nacisk na rolę konsumpcji w gospodarce. W mniemaniu zwolenników takiego podejścia, siłą napędową procesów rozwoju jest popyt ze strony konsumentów.
O ile nie ulega wątpliwości, że każdy proces w gospodarce stanowi etap pośredni na drodze do konsumpcji, o tyle to nie konsumpcja umożliwia rozwój. Wzrost produkcji i późniejszy wzrost konsumpcji jest możliwy tylko wtedy, kiedy został poprzedzony wcześniejszymi inwestycjami. Na te ostanie pozwala jedynie oszczędzanie.
Ekonomiści i politycy zaprojektowali system bankowy, który jest zgodny z założeniem, iż rozwój nie musi być poprzedzony oszczędnościami. Dzięki możliwości kreacji pieniądza, banki mogą udzielać kredytu bez konieczności pozyskiwania oszczędności od obywateli. W ten sposób eliminuje się obawę, że w wyniku spadku konsumpcji dojdzie do załamania gospodarczego. W mniemaniu niektórych ekonomistów doszło w ten sposób do likwidacji troski o tzw. paradoks oszczędzania.
Konsekwencje rezerwy częściowej
Kreacja kredytu sprawia, że w czasie wzrostu gospodarczego w olbrzymim tempie rośnie podaż pieniądza. Zatem system bankowy oparty o rezerwę częściową gwarantuje permanentną inflację i utratę siły nabywczej oszczędności obywateli. Rosnące ceny dotykają najbardziej ludzi, którzy utrzymują się ze stałych dochodów, czyli na przykład sferę budżetową. Są również zmorą dla przedsiębiorców, którzy mają trudność z oszacowanie przyszłych wyników swojej działalności.
Największymi beneficjantami tak skonstruowanego systemu są ludzie, którzy jako pierwsi otrzymują kredyt oraz ci, którzy go udzielają. Mogą oni przeznaczyć nowe pieniądze na zakupy lub inwestycje, zanim ceny w gospodarce wzrosną. Ludzie ci bogacą się kosztem reszty społeczeństwa, które musi ponosić wyrzeczenia w związku z rosnącymi cenami.
Gospodarka z systemem bankowości opartym na rezerwie częściowej jest bardzo niestabilna. Świadczą o tym ostatnie wydarzenia w Europie i Stanach Zjednoczonych, gdzie banki kreowały kredyt na ogromną skalę. Dziś przyszło zapłacić za ten proceder recesją i paniką na rynkach finansowych.
Piotr Lonczak
Bankier.pl
Jak działa rezerwa częściowa
Tym, co wyróżnia bank spośród innych instytucji finansowych, jest wyłączne prawo do przyjmowania depozytów i udzielania kredytów. Bank jako przedsiębiorstwo nastawione na zysk stara się zarządzać powierzonymi mu depozytami w najbardziej dochodowy sposób. Sprawia to, że poszukuje najlepszych możliwości do pomnożenia udostępnionych mu środków w celu wypracowania zysku dla właściciela.
Bank przyjmuje depozyty od klientów. Do jego obowiązku należy troska o to, by pieniądze przez nich zdeponowane nie zostały utracone. Co więcej, bank zobowiązuje się do zagwarantowania dostępności środków na każde żądanie klienta. W zamian otrzymuje wynagrodzenie za prowadzenie rachunku. Tak wygląda umowa określana jako „depozyt na żądanie”.
Istnieje również rodzaj depozytów, które określa się jako terminowe. W tym przypadku deponent zobowiązuje się oddać pewne środki do dyspozycji banku na określony czas. Przez ustalony okres bank inwestuje powierzone mu środki w celu wypracowania odsetek dla deponenta i zysku dla siebie.
Rezerwa cząstkowa polega na tym, że banki komercyjne nie są zmuszone do przechowywania stuprocentowych rezerw odpowiadających wielkości powierzonych im depozytów. Wielkość środków, jakie muszą przechowywać na rachunku w banku centralnym, określa stopa rezerw obowiązkowych. Pozostałe pieniądze mogą zostać przeznaczone na akcję kredytową.
Udzielając kredytu bank może posłużyć się depozytami krótkoterminowymi lub na żądanie. Oznacza to, że jeśli bank dysponuje depozytami o wielkości 1000 złotych przy stopie rezerw obowiązkowych na poziomie 5% może udzielić kredytu o wielkości 950 złotych. W systemie gospodarczym powstaje dodatkowe 950 złotych, gdyż depozyty opiewające na 1000 złotych. nie zostały wycofane z obiegu na czas kredytowania. W ten sposób banki komercyjne kreują pieniądz.
Bank udzielając kredytu hipotecznego na 30 lat, nie musi pozyskać depozytów złożonych na tak długi okres. Wystarczy, że dysponuje depozytami na krótszy okres, lub posłuży się depozytami na żądanie. Tym sposobem bank tworzy dodatkowy pieniądz w systemie gospodarczym. Odbywa się to z pominięciem procesu oszczędzania.
Rzekoma siła sprawcza konsumpcji
Idee ekonomiczne legitymizujące rezerwę częściową kładą szczególny nacisk na rolę konsumpcji w gospodarce. W mniemaniu zwolenników takiego podejścia, siłą napędową procesów rozwoju jest popyt ze strony konsumentów.
O ile nie ulega wątpliwości, że każdy proces w gospodarce stanowi etap pośredni na drodze do konsumpcji, o tyle to nie konsumpcja umożliwia rozwój. Wzrost produkcji i późniejszy wzrost konsumpcji jest możliwy tylko wtedy, kiedy został poprzedzony wcześniejszymi inwestycjami. Na te ostanie pozwala jedynie oszczędzanie.
Ekonomiści i politycy zaprojektowali system bankowy, który jest zgodny z założeniem, iż rozwój nie musi być poprzedzony oszczędnościami. Dzięki możliwości kreacji pieniądza, banki mogą udzielać kredytu bez konieczności pozyskiwania oszczędności od obywateli. W ten sposób eliminuje się obawę, że w wyniku spadku konsumpcji dojdzie do załamania gospodarczego. W mniemaniu niektórych ekonomistów doszło w ten sposób do likwidacji troski o tzw. paradoks oszczędzania.
Konsekwencje rezerwy częściowej
Kreacja kredytu sprawia, że w czasie wzrostu gospodarczego w olbrzymim tempie rośnie podaż pieniądza. Zatem system bankowy oparty o rezerwę częściową gwarantuje permanentną inflację i utratę siły nabywczej oszczędności obywateli. Rosnące ceny dotykają najbardziej ludzi, którzy utrzymują się ze stałych dochodów, czyli na przykład sferę budżetową. Są również zmorą dla przedsiębiorców, którzy mają trudność z oszacowanie przyszłych wyników swojej działalności.
Najnowszy Biuletyn Gospodarczy Bankier.pl |
|
| Wyprzedź innych. Źródło dobrej informacji jest w dzisiejszych skomplikowanych czasach podstawą dobrych decyzji i ocen, szansą na zyski. Zapraszam do lektury pełnej wersji kolejnego Biuletynu Gospodarczego Bankier.pl. |
Gospodarka z systemem bankowości opartym na rezerwie częściowej jest bardzo niestabilna. Świadczą o tym ostatnie wydarzenia w Europie i Stanach Zjednoczonych, gdzie banki kreowały kredyt na ogromną skalę. Dziś przyszło zapłacić za ten proceder recesją i paniką na rynkach finansowych.
Piotr Lonczak
Bankier.pl
Zobacz też:
» Społeczności i nowe technologie okiem socjologa
» Testy atomowej broni Amerykańskiej Rezerwy Federalnej
» Społeczności i nowe technologie okiem socjologa
» Testy atomowej broni Amerykańskiej Rezerwy Federalnej
Dodaj komentarz
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~dider 2010-07-21 09:45
- Wielki Kryzys był przedsmakiem tego, co czekało świat po zupełnej destabilizacji pieniądza. Niedługo przed nim rząd "wspomagał gospodarkę" i stało się to, co musiało się stać. Zanim zaczęto (..)
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~beny 2010-07-12 20:52
- W USA w latach 20. i 30. nie było systemu 100% rezerwy, istniała wtedy bankowość jak najbardziej oparta na rezerwie cząstkowej. Właśnie wyszedł po polsku "Wielki kryzys w Ameryce" Rothbarda, (..)
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~2,5 +2,5=5 2010-07-12 16:00
- Pisać każdy może trochę lepiej lub trochę gorzej. Nadtto wszystko jest najwazniejsze i najskuteczniejsze ,że Polska powinna skupować ciągle i systematycznie waluty obce. Lecz na to nie ma pozwolenia (..)
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~abc 2010-08-13 00:09
- No, to akurat wcale nie jest liberalne, ani wolnorynkowy, ponieważ rezerwa częściowa jest przywłaszczeniem sobie depozytów na żądanie, że bank, a więc złamaniem prawa własności. I nie jest tak, że sob (..)
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~2+2=4 2010-07-12 15:42
- Analiza rzeczywiście niezbyt głęboka ani nawet nie do końca rzetelna. Rezerwa częściowa istniała już w pewnym sensie w systemie pieniądza złotego. Bankierzy nie trzymali w skrzyni pokrycia na całość z (..)
- Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~roughneck 2010-07-12 14:13
- fractional reserve banking is the biggest hoax in human history G. Edward Griffin Creature from Jekyll Island
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~abc 2010-08-12 23:54
- zresztą tak się składa młotku, że ostatnim bankiem, który nie działał na zasadzie rezerwy cząstkowej był Bank Amsterdamski, który zresztą upadł po naruszeniu zasady 100% rezerwy. Co ma polityka i pogl (..)
- Re: Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~mik 2010-07-12 13:21
- a w ramch odpowiedzi dla kolegi powyżej.... poczytaj głąbie o prawdziwych przyczynach Wielkiego Kryzysu. Bo o tym, że najpierw zwiększono pulę pieniędzy od 1921 do 1929 o 62%, po czym wycofano w ciągu (..)
- Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~mik 2010-07-12 13:15
- wreszcie ktoś poruszył ten arcyciekawy temat... system częściowej rezerwy pozwala kreować w zależności od jej wysokości ogromne ilości pieniędzy. Przykładowo przy rezerwie wynoszącej 10% można wytwor (..)
- Rezerwa częściowa i jej wpływ na gospodarkę Autor: ~heyst 2010-07-12 13:12
- Gospodarka nie oparta na systemie rezerwy częściowej była również bardzo niestabilna o czym świadczy kryzys z lat 30. Bankier mógłby zlecać pisanie artykułów poważnym ekonomistom, a nie nawiedzonemu (..)
