Pożyczka oraz dofinansowanie dla firm osób niepełnosprawnych

Komu i na jaki rodzaj działalności?

Osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona odpowiednim orzeczeniem może być zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu. Posiadanie takiego statusu pozwala na skorzystanie z możliwości uzyskania pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej przewidzianej w art. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.). Na pożyczkę może liczyć osoba niepełnosprawna jeżeli zamierza rozpocząć działalność gospodarczą wytwórczą, budowlaną, handlową lub usługową. Stanowi o tym § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 maja 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania, oprocentowania, spłaty, rozkładania na raty i umarzania pożyczek dla osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 67, poz. 439 ze zm.). Mamy tu zatem do czynienia z węższym znaczeniem pojęcia działalności gospodarczej niż jest przewidziane w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.). Rozporządzenie zawiera również inne ograniczenia wyłączające możliwość udzielenia pomocy związane z faktem, iż jest ona realizowana w ramach pomocy de minimis. Natomiast nie ma znaczenia w jakiej formie prawnej działalność będzie prowadzona.

Pożyczka może być udzielona na podjęcie działalności po raz pierwszy lub na ponowne rozpoczęcie działalności. W tym ostatnim przypadku konieczne jest, aby od dnia wykreślenia wpisu w ewidencji działalności gospodarczej (albo cofnięcia koncesji, gdy była wymagana) upłynęło co najmniej 6 miesięcy.

Wniosek do starosty

Pożyczka jest udzielana przez starostę. Aby ją uzyskać trzeba złożyć do starosty odpowiedni wniosek. Przepisy nie przewidują wzoru takiego wniosku, niemniej - zgodnie z § 2 rozporządzenia, powinien on zawierać m. in.: wnioskowaną kwotę pożyczki, rodzaj zamierzonej działalności, przewidywane koszty i dochody z jej prowadzenia, proponowany okres karencji oraz termin spłaty pożyczki, a także proponowane formy zabezpieczenia spłaty. Oprócz zabezpieczenia, konieczne jest uzyskanie pisemnej zgody małżonka pożyczkobiorcy, a w przypadku poręczenia - także pisemnej zgody małżonka poręczyciela.

Starosta ma 30 dni na powiadomienie osoby niepełnosprawnej o przyznaniu lub odmowie przyznania pożyczki. Oprocentowanie jej wynosi 5% udzielonej kwoty za cały okres spłaty, nie dłuższy jednak niż 48 miesięcy.

Umowa pożyczki

Warunki udzielenia i spłaty pożyczki określane są w pisemnej umowie jaką zawiera starosta z pożyczkobiorcą. Wypłata pożyczki może nastąpić jednorazowo albo w transzach. W zależności od modelu jaki przewidziano w umowie, wypłata następuje, co do zasady, dopiero po podpisaniu umowy i dostarczeniu przez osobę niepełnosprawną zaświadczenia o wpisie do ewidencji bądź o uzyskaniu koncesji. Warto zauważyć, że umowa nakłada na pożyczkobiorcę liczne obowiązki. Zobowiązuje go m.in. do: terminowej spłaty pożyczki wraz z odsetkami oraz powiadamiania pożyczkodawcy o zmianach miejsca zamieszkania i prowadzonej działalności. Poza tym umowa powinna przewidywać rozpoczęcie działalności w określonym terminie, a także obowiązek przedstawiania dokumentów świadczących o celowym wykorzystaniu pomocy (np. faktur). Sprawdzenie wiarygodności tych informacji i dokumentów następuje w drodze kontroli przeprowadzanej przez starostę.

Umowa zawiera plan spłaty pożyczki. Spłata następuje w ratach miesięcznych -maksymalnie 48. Wysokość ich określa się w taki sposób, aby możliwa była spłata 50% udzielonej kwoty w okresie 24 miesięcy prowadzenia działalności. W umowie można przewidzieć nie dłuższy niż 6-miesięczny okres karencji spłaty pożyczki wraz z oprocentowaniem.

Ogólna zasada przewiduje, że okres całkowitej spłaty pożyczki nie może przekroczyć 48 miesięcy od dnia wypłacenia całej kwoty pożyczki, a w przypadkach wypłaty w transzach - ostatniej transzy. Przewidziano jednak od tego jeden wyjątek, który dopuszcza wydłużenie, na wniosek pożyczkobiorcy, tego okresu do 54 miesięcy. Zmianę uzasadniają tylko szczególne względy społeczne lub gospodarcze. Z drugiej strony umowa powinna również przewidywać możliwość wypowiedzenia umowy w przypadku niedotrzymania nawet jednego z jej warunków.

Pożyczka może być umorzona

Dla niepełnosprawnego przedsiębiorcy istotna jest możliwość umorzenia pożyczki oraz odsetek. Dzieje się tak, gdy pożyczkobiorca złoży stosowny wniosek do starosty, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz spełni inne wymogi określone w umowie. Umowa może przewidywać możliwość umorzenia pożyczki do wysokości 50% jej kwoty. Potwierdzeniem prowadzenia działalności przez ww. okres są dwa dokumenty: zaświadczenie o wywiązywaniu się z obowiązku podatkowego, wydane przez właściwy urząd skarbowy oraz protokół przeprowadzonej kontroli faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez pożyczkobiorcę, sporządzony przez pożyczkodawcę.

Dofinansowanie - kiedy i dla kogo?

Niepełnosprawny przedsiębiorca, który nie korzystał z pożyczki lub spłacił ją albo została mu w całości umorzona, może również skorzystać z innej formy wsparcia, czyli dofinansowania. Dofinansować można do 50% oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego przez przedsiębiorcę na kontynuowanie działalności gospodarczej. Na taką bezzwrotną pomoc może liczyć tylko osoba niepełnosprawna, która nie osiągnęła wieku emerytalnego. Cechą wspólną z pożyczką jest konieczność zawarcia stosownej umowy ze starostą oraz fakt, iż dofinansowanie pochodzi również ze środków PFRON.