Opodatkowanie drobnych zleceń w 2009 r.

Przychody zleceniobiorców w 2008 r. opodatkowane były według zasad ogólnych. Od 1 stycznia 2009 r., w wyniku zmian wprowadzonych do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, część przychodów z umów zlecenia i o dzieło podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Należności z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło kwalifikowane są do przychodów z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 pkt 8 ustawy o pdof. W 2009 r. mogą być one opodatkowane na dwa sposoby, tj. od dokonanej wypłaty pobierana jest zaliczka na podatek dochodowy lub zryczałtowany podatek dochodowy.

Zaliczka na podatek od umowy zlecenia

Od przychodu uzyskanego z tytułu umowy zlecenia i o dzieło pobierana jest zaliczka na podatek, jeżeli:

• zleceniobiorca jest pracownikiem płatnika - bez względu na wysokość wypłacanej kwoty,
   
• zleceniobiorca jest osobą niebędącą pracownikiem płatnika, a miesięczna wysokość należności przekracza 200 zł.

Płatnicy dokonujący w 2009 r. wypłaty obowiązani są do poboru zaliczki na podatek dochodowy stosując stawkę 18% lub na wniosek podatnika - 32%. Stawki te mają zastosowanie do należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów oraz potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne.

Do świadczeń z umów zlecenia i o dzieło stosuje się miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 ustawy o pdof. Określone powołanym przepisem koszty wynoszą 20% lub 50% uzyskanego przychodu, z tym że oblicza się je od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne. Przy czym 50% norma kosztów może być stosowana, jeżeli przedmiotem zawartej umowy jest czynność stanowiąca przedmiot prawa autorskiego.

Drugim obok kosztów czynnikiem wpływającym na podstawę opodatkowania należności z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło są składki na ubezpieczenia społeczne. Muszą to być jednak składki potrącone przez płatnika od należności podlegających opodatkowaniu.

Zaliczkę obliczoną w powyższy sposób zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej ze środków zleceniobiorcy przez zleceniodawcę (do wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy jej wymiaru). Przy czym kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się zaliczkę na podatek dochodowy, nie może dotyczyć składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód):

• wolny od podatku na podstawie ustawy o pdof oraz
   
• od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku

Przykład

W styczniu 2009 r. zakład pracy zawarł umowę zlecenia z własnym pracownikiem. Przychód za wykonanie umowy określono na kwotę 200 zł.

Dla osoby tej zawarta umowa stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i chorobowego oraz ubezpieczenia zdrowotnego.

Zleceniodawca (płatnik) dokonał następujących obliczeń:

1) podstawa wymiaru ww. składek na ubezpieczenia społeczne - 200 zł,

2) składka na ubezpieczenia społeczne (13,71%) - 27,42 zł,

3) podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne 200 zł - 27,42 zł = 172,58 zł,

4) składka na ubezpieczenie zdrowotne:

• 7,75% - 13,37 zł,
   
• 9% - 15,53 zł,

5) koszty uzyskania przychodów (200 zł - 27,42 zł) x 20% = 34,52 zł,

6) podstawa opodatkowania
   200 zł - (34,52 zł + 27,42 zł) = 138,06 zł, po zaokrągleniu 138 zł,

7) ustalenie zaliczki na podatek
   138 zł x 18% = 24,84 zł,

8) zaliczka do przekazania na rachunek urzędu skarbowego 24,84 zł - 13,37 zł = 11,47 zł, po zaokrągleniu 11 zł,

9) do wypłaty dla zleceniobiorcy 200 zł - (27,42 zł + 15,53 zł + 11 zł) = 146,05 zł.

Opodatkowanie w formie ryczałtu

Należności uzyskane z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło mogą być również opodatkowane w formie ryczałtu. Stawka zryczałtowanego podatku wynosi 18%. Ma ona zastosowanie, gdy:

• zleceniobiorca jest osobą niebędącą pracownikiem płatnika,
   
• miesięczna suma należności określona w umowie lub umowach z tego samego tytułu i od tego samego płatnika nie przekracza 200 zł.

Zwrot „od tego samego płatnika” oznacza, że jeżeli zleceniobiorca będzie miał zawartych kilka umów i każdą z innym płatnikiem a przychody uzyskane z poszczególnych umów nie przekroczą 200 zł, każdy płatnik pobierze mu zryczałtowany podatek w wysokości 18%.

Do przychodów uzyskanych z umowy zlecenia i o dzieło podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym nie ma zastosowania zasada pomniejszania przychodu o koszty uzyskania przychodu i składki na ubezpieczenia społeczne. Ponadto podatku obliczonego w formie ryczałtu nie zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zmniejszenie to jest możliwe wyłącznie w stosunku do podatku dochodowego obliczonego wg skali podatkowej. W takiej sytuacji składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być pobrana z dochodu zleceniobiorcy. Będzie on mógł składkę pobraną przez płatnika (do wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy tej składki) odliczyć w zeznaniu rocznym od opłaconego podatku wg skali podatkowej.

Przykład

W styczniu 2009 r. zakład pracy zawarł umowę zlecenia z osobą niebędącą jej pracownikiem. Przychód za wykonanie umowy określono na kwotę 200 zł.

Dla osoby tej zawarta umowa stanowi jedyny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Wniosła ona również o objecie jej ubezpieczeniem chorobowym. Umowa stanowi podstawę do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Zleceniodawca (płatnik) dokonał następujących obliczeń:

1) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - 200 zł,

2) składka na ubezpieczenia społeczne (13,71%) - 27,42 zł,

3) podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne
   200 zł - 27,42 zł = 172,58 zł,

4) składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) - 15,53 zł,

5) podstawa opodatkowania - 200 zł,

6) zaliczka do przekazania na rachunek urzędu skarbowego 200 zł x 18% = 36 zł,

7) do wypłaty dla zleceniobiorcy 200 zł - (27,42 zł + 15,53 zł + 36 zł) = 121,05 zł.