Nowe sposoby uzyskania premii gwarancyjnej

Z początkiem miesiąca (1 kwietnia br.) weszły w życie przepisy rozszerzające katalog inwestycji uprawniających do otrzymania premii gwarancyjnej w związku z likwidacją starej książeczki mieszkaniowej. Nie trzeba już kupować mieszkania czy budować domu. Wystarczy remont polegający na wymianie okien lub instalacji gazowej bądź elektrycznej czy wpłata na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej. Im jednak nowsza książeczka, tym dłużej, niestety, przyjdzie czekać na pieniądze.

Wynik dewaluacji złotego

W posiadaniu Polaków jest jeszcze ponad milion tzw. starych książeczek mieszkaniowych, czyli tych wystawionych przed 24 października 1990 r. W ściśle określonych sytuacjach dają one prawo do premii gwarancyjnej, która stanowi swego rodzaju państwową rekompensatę za dewaluację zgromadzonego na książeczce wkładu oszczędnościowego na cele mieszkaniowe.

Obsługą tych książeczek zajmują się oddziały PKO BP S.A. Właściciel książeczki może w każdej chwili sprawdzić w banku, na jak wysoką premię gwarancyjną może liczyć. Pierwsze wyliczenie nic nie kosztuje. Dopiero za kolejne płaci się po 25 zł.

W zależności od okresu oszczędzania, wysokości wpłat na rachunek książeczki mieszkaniowej, oprocentowania wkładu oszczędnościowego oraz ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego kwoty premii gwarancyjnych wahają się od kilkuset do kilkunastu tysięcy złotych. Średnio jest to ok. 6 tys. zł.

Do banku jako wkład własny

Zasada jest taka, że prawo do premii gwarancyjnej nabywa się dopiero z chwilą dokonania jednej z czynności inwestycyjnych określonych w ustawie o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych.

W pewnych jednak sytuacjach na wniosek właściciela książeczki premia może być wypłacona do jego rąk lub na rzecz wskazanego inwestora. Do niedawna wyjątki te dotyczyły wyłącznie zaawansowanych inwestycji budowlanych i mieszkaniowych. Od 1 kwietnia br. istnieje dodatkowa możliwość ubiegania się o wypłatę premii jeszcze przed zakupem mieszkania czy domu. Chodzi o przeznaczenie premii gwarancyjnej na poczet wkładu własnego z tytułu kredytu udzielanego m.in. na zakup mieszkania, domu lub jego budowę. Osoby ubiegające się o taką wypłatę powinny m.in. przedstawić umowę kredytu z bankiem, w której przewidziano udzielenie kredytu na określony, przewidziany w ustawie cel, z uwzględnieniem udziału własnego właściciela książeczki mieszkaniowej pochodzącego z premii gwarancyjnej.

Remont i wpłata na fundusz remontowy

Co chyba najbardziej interesuje posiadaczy książeczek mieszkaniowych, to możliwość uzyskania premii gwarancyjnej w związku z przeprowadzonym remontem mieszkania lub domu czy większą wpłatą na fundusz remontowy wspólnoty bądź spółdzielni mieszkaniowej. Faktycznie ustawodawca rozszerzył katalog czynności inwestycyjnych uprawniających do otrzymania premii o tego rodzaju zdarzenia, jednak równocześnie znacznie je ograniczył, zaś same wypłaty rozłożył w czasie.

Nie każdy bowiem remont będzie uprawniać do złożenia wniosku o wypłatę premii. Tylko taki, który polega na wymianie okien lub instalacji gazowej bądź elektrycznej. Remonty te muszą być również dokonane w lokalu mieszkalnym lub domu jednorodzinnym, którego właścicielem lub uprawnionym z tytułu prawa spółdzielczego jest właściciel książeczki mieszkaniowej.

W przypadku natomiast wpłat na fundusz remontowy wspólnoty/spółdzielni mieszkaniowej mowa o kwotach należnych za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o likwidację książeczki. Warunkiem dodatkowym jest to, by kwota wydatków wspólnoty lub spółdzielni poniesionych w okresie ostatnich 24 miesięcy na remont części wspólnych budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny ­- w części odpowiadającej udziałowi właściciela książeczki w kosztach remontów nieruchomości wspólnej - była co najmniej równa tej wpłacie.

Nowe przepisy przewidują jednak sukcesywne nabywanie uprawnień do premii gwarancyjnych w tego rodzaju sytuacjach. W pierwszej kolejności z dobrodziejstwa nowych regulacji skorzystają właściciele książeczek mieszkaniowych wystawionych do 1968 roku. Od 1 stycznia 2010 r. przyjdzie czas na książeczki z lat 1969-1972 itd. Najpóźniej wystawione dokumenty - datowane na okres 1989-1990 (nie później jednak niż na 23 października 1990 r.) - będą mogły stanowić podstawę do przyznania premii gwarancyjnej w związku z remontem czy wkładem na fundusz remontowy dopiero w 2017 roku (patrz: tabela).

Podobny harmonogram dotyczy całkowitych spłat zadłużeń z tytułu tzw. starych kredytów spółdzielczych.

Pilnuj terminów

Warunkiem wypłaty premii gwarancyjnej jest złożenie przez właściciela książeczki mieszkaniowej wniosku o jej likwidację i wypłatę premii gwarancyjnej w terminie 90 dni od dnia dokonania jednej z przewidzianych ustawą czynności inwestycyjnych.

W przypadku jednak nowych punktów tego katalogu, o których była wcześniej mowa (jak remont czy wpłata na fundusz remontowy), przewidziano dwukrotnie dłuższy termin na złożenie odpowiedniego pisma do banku, wynoszący 6 miesięcy. Dotyczy on jednak tylko takich inwestycji, które zostaną dokonane po dniu 1 kwietnia 2009 r. (a więc od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy), a przed uzyskaniem przez właściciela książeczki mieszkaniowej uprawnienia do złożenia wniosku o jej likwidację i wypłatę premii gwarancyjnej, stosownie do wspomnianego harmonogramu.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 30.11.1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1115 ze zm.).

Źródło: