2011-11-29 06:00 Źródło: Miesięcznik Bank
Nowe Prawo bankowe wniesie zmiany do bankowego outsourcingu
Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy Prawo bankowe. Nowelizacja zmienia zasady i tryb powierzania przez banki wykonywania czynności z zakresu działalności bankowej podmiotom zewnętrznym (tzw. outsourcing bankowy).
Outsourcing jest narzędziem, które umożliwia organizowanie działalności bankowej w sposób, który pozwala usprawnić przebieg poszczególnych procesów, a tym samym zminimalizować koszty działania banku. Korzystanie przez te instytucje z usług outsourcingowych ma istotne znaczenie dla efektywności i wydajności operacyjnej, optymalizacji zatrudnienia oraz utrzymania pozycji konkurencyjnej na rynku. Bank, powierzając pewne usługi własne, może skoncentrować się na najbardziej kluczowej działalności, przede wszystkim wizji działania oraz zakresie oferowanych produktów bankowych.
Według szacunków Związku Banków Polskich 75,9 proc. banków w Polsce korzysta z outsourcingu. Istotne jest również to, że kolejne 13,8 proc. z nich planuje powierzenie pewnych czynności podmiotom zewnętrznym (wyniki badań ankietowych 47 największych banków w Polsce, projekt badawczy magazynów CFO i CIO, Accenture i ZBP, 2005 r.). Natomiast informacje Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego mówią, że w latach 2008–2009 wpłynęło doń ponad 10 tys. zawiadomień banków komercyjnych o zamiarze zawarcia umów outsourcingowych. Z danych tych wynika jasno, iż outsourcing jest wykorzystywany przez de facto wszystkie komercyjne banki w Polsce, a jego właściwa regulacja ma istotne znacznie dla efektywności działalności bankowej.
Regulacje dotyczące outsourcingu bankowego pojawiły się w polskim prawie bankowym w roku 2004, kiedy to Ustawa z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw znowelizowała prawo bankowe, m.in. dodając artykuły od 6a do 6d, które regulowały outsourcing (powierzenie) w działalności banków.
Outsourcing, czyli prowadzenie przez banki działalności z wykorzystaniem podmiotów zewnętrznych, którym powierza się wykonywanie czynności w ramach działalności własnej, wymagał precyzyjnej regulacji ustawowej z uwagi na potrzebę zapewnienia ochrony interesów depozytariuszy. Wynika to z faktu, iż outsourcing – mający wiele zalet, takich jak obniżenie kosztów działalności banku, a w konsekwencji ulepszenie oferty produktowej – niewłaściwie stosowany może znacząco podnosić ryzyko operacyjne banku, a zwłaszcza ryzyko naruszenia tajemnicy bankowej.
Ogólna zasada określona w art. 6a Prawa bankowego stanowi, że bank może powierzyć przedsiębiorcy wykonywanie pośrednictwa na swoją rzecz w zakresie czynności bankowych – m.in. umów rachunków bankowych, niektórych umów kredytu, umów o kartę płatniczą oraz innych czynności po uzyskaniu zezwolenia KNF – oraz czynności faktycznych związanych z działalnością bankową. Ustawa wyłącza z outsourcingu zarządzanie bankiem oraz przeprowadzanie audytu wewnętrznego banku. Istotne jest to, że zgodnie z art. 6b Prawa bankowego, odpowiedzialności banku za szkody wyrządzone klientom poprzez niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy z outsourcerem nie można wyłączyć ani ograniczyć.
W celu zapewnienia prawidłowego i ostrożnego wykonywania umów outsourcingowych Komisja Nadzoru Finansowego została wyposażona w dodatkowe uprawnienia nadzorcze względem zawierania i realizacji tych umów. Banki natomiast zostały obarczone dodatkowymi obowiązkami informacyjnymi względem KNF (dotychczasowe art. 6c – 6d Prawa bankowego).
Od samego początku regulacje dotyczące outsourcingu budziły duże wątpliwości odnośnie praktycznego ich stosowania w działalności bankowej. Nie do końca wiadomo było, które umowy zawierane przez bank z podmiotami zewnętrznymi podlegały reżimowi outsourcingu, a które były spod niego wyłączone. Tak jak w przypadku niektórych umów było jasne, że nie podlegają one reżimowi właściwemu dla powierzenia na podstawie przepisów Prawa bankowego (np. umowa o usługi sprzątania oddziału banku czy prowadzenia stołówki dla pracowników), tak w przypadku pewnych umów banki na początku nie były pewne, czy należy do nich stosować przepisy o outsourcingu.
Ponadto okazało się, że wiele szczegółowych regulacji dotyczących outsourcingu nie przystaje do realiów prowadzenia działalności bankowej w Polsce. Przedstawiciele banków zgłaszali wielokrotnie postulaty zmian w przepisach outsourcingowych, które m.in. ograniczyłyby obowiązki informacyjne banków oraz zwiększyły zakres czynności, które mogą być przedmiotem powierzenia bankowego.
W związku z tym, mając na uwadze powyższe postulaty, Rada Ministrów złożyła 19 maja 2011 r. projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe (druk sejmowy nr 4216), mający na celu zmianę przepisów dotyczących outsourcingu. Projekt ustawy miał, zgodnie ze swoim uzasadnieniem, na celu usunięcie zbędnych barier i wprowadzenie udogodnień w korzystaniu z instytucji outsourcingu przy jednoczesnym zapewnieniu właściwego nadzoru nad wykonywaniem powierzonych przez bank czynności.
Nowa regulacja outsourcingu, która wejdzie w życie 27 października 2011 r., zakłada przede wszystkim rozszerzenie katalogu czynności, określonego w art. 6a ust. 1 Prawa bankowego, których powierzenie przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu nie wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. Ustawa stanowi, że bank będzie upoważniony do powierzenia nie tylko, jak dotąd, wykonywania pośrednictwa w zakresie czynności bankowych (z art. 5 Prawa bankowego), ale również czynności z art. 6, które są czynnościami bankowymi przy wykonywaniu ich przez banki, ale nie są zastrzeżone wyłącznie dla ich kompetencji. Zmianie ulegnie również forma, w jakiej bank powierza przedsiębiorcom zewnętrznymi wykonywanie czynności – z uwagi na to, że odstąpiono w niektórych przypadkach od obowiązku dokonywania powierzenia wyłącznie na podstawie umowy agencyjnej.
W ocenie ustawodawcy, dotychczasowy wymieniony wyżej katalog czynności określony jest zbyt wąsko, co powoduje konieczność występowania każdorazowo o zgodę KNF, choćby na zawarcie np. umowy kredytu i pożyczki oraz umów o kartę płatniczą z mikroprzedsiębiorcami i małymi przedsiębiorcami. Dlatego też w nowych przepisach przedsiębiorca (insourcer) będzie mógł w imieniu banku zawierać umowy o kartę kredytową, pożyczkę i kredyt nie tylko, jak dotąd, z konsumentami, ale również z mikro- i małymi przedsiębiorcami, gdyż ryzyko związane z zawieraniem tych umów jest na tyle niskie, że nie wymaga tak ścisłej kontroli ze strony KNF. Jest to dobra wiadomość dla polskich przedsiębiorców, bo może oznaczać, iż oferta kredytowych produktów finansowych ze strony banków będzie łatwiej dostępna i tańsza.
Na podkreślenie zasługuje przede wszystkim uzupełnienie powyższego katalogu o możliwość powierzenia podmiotowi zewnętrznemu prowadzenia windykacji należności banku. Dzięki temu banki mogą ograniczać koszty windykacji – nie będąc zmuszone do prowadzenia jej przez własne departamenty windykacyjne, mogą zlecać ją wyspecjalizowanym przedsiębiorcom bez potrzeby sprzedawania wierzytelności.
Ponadto przedmiotem outsourcingu będą mogły być również czynności związane z emitowaniem i przechowywaniem bankowych papierów wartościowych oraz innych papierów wartościowych. Pozwoli to na rozwój bankowych papierów wartościowych, które mogłyby być ciekawą alternatywą dla lokat terminowych i rachunków oszczędnościowych.
Za słuszne i celowe należy także uznać rozszerzenie zakresu podmiotowego definicji przedsiębiorcy zamieszczonej w ustawie, które umożliwi wspólnikom spółki cywilnej zawieranie umów powierzenia z bankami. Do tej pory, bez istotnego uzasadnienia, taka możliwość była wyłączona z mocy ustawy.
Nowym zagadnieniem objętym regulacją ustawową jest kwestia tzw. podoutsourcingu, czyli powierzenia dokonanego przez insourcera na rzecz innego przedsiębiorcy w pewnych, wymagających tego typu kroków przypadkach. Do tej pory zagadnienie to nie było w żaden sposób zakazane, jednak brak przepisów przyzwalających na takie działania powodował, że nie było ono stosowane w praktyce, utrudniając przedsiębiorcom realizację umów powierzenia zawartych z bankiem.
Podstawowym warunkiem, który musi być spełniony, aby podoutsourcing mógł dojść do skutku, jest zgoda banku wyrażona w umowie powierzenia zawartej z outsourcerem. Ponadto, co do zasady, bank musi w formie pisemnej wyrazić zgodę na zawarcie umowy podoutsourcingu (de facto swoistego podwykonawstwa).
Wyjątek stanowi sytuacja, w której w następstwie siły wyższej outsourcer nie może wykonywać umowy powierzenia samodzielnie. W takim przypadku możliwe jest powierzenie wykonywania czynności jednorazowo i wyłącznie na czas niezbędny do usunięcia przyczyn uniemożliwiających wykonywanie tych czynności.
Umowa podoutsourcingu będzie musiała być zawarta w formie umowy agencyjnej.
Takie określenie wspomnianych przepisów ma na celu zabezpieczenie ciągłości wykonywania przez zewnętrznego przedsiębiorcę czynności powierzonych przez bank, które w niektórych przypadkach muszą być wykonywane bezustannie, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie danego banku.
W dotychczas obowiązujących przepisach banki obarczone były bardzo szeroko rozbudowanymi obowiązkami informacyjnymi i sprawozdawczymi względem Komisji Nadzoru Finansowego. Zamiar zawarcia każdej umowy powierzenia, nawet jeśli nie była wymagana zgoda KNF na jej zawarcie, musiał być przez nią notyfikowany nie później niż na 14 dni przed planowanym zawarciem umowy.
Nowa regulacja outsourcingu całkowicie zmienia dotychczasowe przepisy. Od wejścia w życie nowelizacji bank będzie zobowiązany 14 dni wcześniej zawiadomić KNF o zamiarze zawarcia umowy powierzenia tylko w przypadku umów outsourcingowych, które przewidują możliwość podoutsourcingu – w następstwie siły wyższej, lub (i) gdy podoutsourcing ma być wykonywany poza terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zawiadomienie ma dotyczyć wyłącznie treści postanowienia umownego przewidującego możliwość podoutsourcingu. Ponadto bank niezwłocznie będzie miał obowiązek zawiadomić KNF o każdym przypadku zaistnienia outsourcingu w następstwie siły wyższej.
Powyższe nie oznacza jednak, że KNF utracił uprawnienia kontrolne – kontrola zmienia swój charakter na kontrolę następczą. Banki, zamiast obowiązku notyfikacji, będą zobowiązane do prowadzenia ewidencji umów outsourcingowych. Ewidencja ta będzie zawierała dane identyfikujące przedsiębiorców i przedsiębiorców zagranicznych, z którymi bank zawarł umowy, zakres powierzonych czynności i miejsce ich wykonywania oraz okres obowiązywania każdej z zawartych umów. KNF będzie uprawniona do żądania od banku udostępnienia wszelkich informacji związanych ze wspomnianymi umowami, a w szczególności przedstawiania kopii umów, dokumentów określających status przedsiębiorcy, zasad zarządzania ryzykiem, planów działania banku i przedsiębiorcy zapewniających ciągłe i niezakłócone prowadzenie działalności w zakresie objętym umową oraz składania wyjaśnień dotyczących realizacji umów.
Wyjątek od powyższej reguły stanowi umowa zawarta z przedsiębiorcą zagranicznym, niemającym miejsca stałego zamieszkania albo nieposiadającym siedziby na terytorium państwa członkowskiego lub umowa przewidująca, że czynności powierzone będą wykonywane poza terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W takim przypadku wymagane będzie wcześniejsze zezwolenie KNF, udzielone na wniosek banku. Procedura udzielania zezwolenia będzie analogiczna to sytuacji, w której komisja będzie wyrażała zgodę na umowę powierzenia o zakresie niewymienionym w ustawie.
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa nowelizacja regulacji powierzenia to krok w dobrą stronę. Należy jednak zwrócić uwagę, iż ustawodawca nie wziął pod uwagę bardzo istotnego postulatu zgłaszanego przez środowisko bankowe dotyczącego uregulowania tzw. outsourcingu międzybankowego. Chodzi o sytuację, w której jeden bank powierza wykonywanie pewnych czynności drugiemu. Z uwagi na to, iż oba banki obowiązane są do rygorystycznego przestrzegania przepisów o tajemnicy bankowej oraz zasad zarządzania ryzykiem, celowe jest zliberalizowanie rygorów takiego powierzenia.
Niemniej jednak powyższe zmiany spowodują obniżenie kosztów zawierania umów powierzenia i pozwolą na szersze i łatwiejsze stosowanie outsourcingu w działalności bankowej w Polsce.
Autor: Piotr Gałązka, aplikant adwokacki, sekretarz Sądu Polubownego (Arbitrażowego) przy Związku Banków Polskich.
Outsourcing jest narzędziem, które umożliwia organizowanie działalności bankowej w sposób, który pozwala usprawnić przebieg poszczególnych procesów, a tym samym zminimalizować koszty działania banku. Korzystanie przez te instytucje z usług outsourcingowych ma istotne znaczenie dla efektywności i wydajności operacyjnej, optymalizacji zatrudnienia oraz utrzymania pozycji konkurencyjnej na rynku. Bank, powierzając pewne usługi własne, może skoncentrować się na najbardziej kluczowej działalności, przede wszystkim wizji działania oraz zakresie oferowanych produktów bankowych.
Według szacunków Związku Banków Polskich 75,9 proc. banków w Polsce korzysta z outsourcingu. Istotne jest również to, że kolejne 13,8 proc. z nich planuje powierzenie pewnych czynności podmiotom zewnętrznym (wyniki badań ankietowych 47 największych banków w Polsce, projekt badawczy magazynów CFO i CIO, Accenture i ZBP, 2005 r.). Natomiast informacje Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego mówią, że w latach 2008–2009 wpłynęło doń ponad 10 tys. zawiadomień banków komercyjnych o zamiarze zawarcia umów outsourcingowych. Z danych tych wynika jasno, iż outsourcing jest wykorzystywany przez de facto wszystkie komercyjne banki w Polsce, a jego właściwa regulacja ma istotne znacznie dla efektywności działalności bankowej.
Pierwotna treść
Regulacje dotyczące outsourcingu bankowego pojawiły się w polskim prawie bankowym w roku 2004, kiedy to Ustawa z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw znowelizowała prawo bankowe, m.in. dodając artykuły od 6a do 6d, które regulowały outsourcing (powierzenie) w działalności banków.
Outsourcing, czyli prowadzenie przez banki działalności z wykorzystaniem podmiotów zewnętrznych, którym powierza się wykonywanie czynności w ramach działalności własnej, wymagał precyzyjnej regulacji ustawowej z uwagi na potrzebę zapewnienia ochrony interesów depozytariuszy. Wynika to z faktu, iż outsourcing – mający wiele zalet, takich jak obniżenie kosztów działalności banku, a w konsekwencji ulepszenie oferty produktowej – niewłaściwie stosowany może znacząco podnosić ryzyko operacyjne banku, a zwłaszcza ryzyko naruszenia tajemnicy bankowej.
Ogólna zasada określona w art. 6a Prawa bankowego stanowi, że bank może powierzyć przedsiębiorcy wykonywanie pośrednictwa na swoją rzecz w zakresie czynności bankowych – m.in. umów rachunków bankowych, niektórych umów kredytu, umów o kartę płatniczą oraz innych czynności po uzyskaniu zezwolenia KNF – oraz czynności faktycznych związanych z działalnością bankową. Ustawa wyłącza z outsourcingu zarządzanie bankiem oraz przeprowadzanie audytu wewnętrznego banku. Istotne jest to, że zgodnie z art. 6b Prawa bankowego, odpowiedzialności banku za szkody wyrządzone klientom poprzez niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy z outsourcerem nie można wyłączyć ani ograniczyć.
W celu zapewnienia prawidłowego i ostrożnego wykonywania umów outsourcingowych Komisja Nadzoru Finansowego została wyposażona w dodatkowe uprawnienia nadzorcze względem zawierania i realizacji tych umów. Banki natomiast zostały obarczone dodatkowymi obowiązkami informacyjnymi względem KNF (dotychczasowe art. 6c – 6d Prawa bankowego).
Złe dobrego początki
Od samego początku regulacje dotyczące outsourcingu budziły duże wątpliwości odnośnie praktycznego ich stosowania w działalności bankowej. Nie do końca wiadomo było, które umowy zawierane przez bank z podmiotami zewnętrznymi podlegały reżimowi outsourcingu, a które były spod niego wyłączone. Tak jak w przypadku niektórych umów było jasne, że nie podlegają one reżimowi właściwemu dla powierzenia na podstawie przepisów Prawa bankowego (np. umowa o usługi sprzątania oddziału banku czy prowadzenia stołówki dla pracowników), tak w przypadku pewnych umów banki na początku nie były pewne, czy należy do nich stosować przepisy o outsourcingu.
Ponadto okazało się, że wiele szczegółowych regulacji dotyczących outsourcingu nie przystaje do realiów prowadzenia działalności bankowej w Polsce. Przedstawiciele banków zgłaszali wielokrotnie postulaty zmian w przepisach outsourcingowych, które m.in. ograniczyłyby obowiązki informacyjne banków oraz zwiększyły zakres czynności, które mogą być przedmiotem powierzenia bankowego.
W związku z tym, mając na uwadze powyższe postulaty, Rada Ministrów złożyła 19 maja 2011 r. projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe (druk sejmowy nr 4216), mający na celu zmianę przepisów dotyczących outsourcingu. Projekt ustawy miał, zgodnie ze swoim uzasadnieniem, na celu usunięcie zbędnych barier i wprowadzenie udogodnień w korzystaniu z instytucji outsourcingu przy jednoczesnym zapewnieniu właściwego nadzoru nad wykonywaniem powierzonych przez bank czynności.
Szerszy zakres przedmiotowy
Nowa regulacja outsourcingu, która wejdzie w życie 27 października 2011 r., zakłada przede wszystkim rozszerzenie katalogu czynności, określonego w art. 6a ust. 1 Prawa bankowego, których powierzenie przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu nie wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. Ustawa stanowi, że bank będzie upoważniony do powierzenia nie tylko, jak dotąd, wykonywania pośrednictwa w zakresie czynności bankowych (z art. 5 Prawa bankowego), ale również czynności z art. 6, które są czynnościami bankowymi przy wykonywaniu ich przez banki, ale nie są zastrzeżone wyłącznie dla ich kompetencji. Zmianie ulegnie również forma, w jakiej bank powierza przedsiębiorcom zewnętrznymi wykonywanie czynności – z uwagi na to, że odstąpiono w niektórych przypadkach od obowiązku dokonywania powierzenia wyłącznie na podstawie umowy agencyjnej.
W ocenie ustawodawcy, dotychczasowy wymieniony wyżej katalog czynności określony jest zbyt wąsko, co powoduje konieczność występowania każdorazowo o zgodę KNF, choćby na zawarcie np. umowy kredytu i pożyczki oraz umów o kartę płatniczą z mikroprzedsiębiorcami i małymi przedsiębiorcami. Dlatego też w nowych przepisach przedsiębiorca (insourcer) będzie mógł w imieniu banku zawierać umowy o kartę kredytową, pożyczkę i kredyt nie tylko, jak dotąd, z konsumentami, ale również z mikro- i małymi przedsiębiorcami, gdyż ryzyko związane z zawieraniem tych umów jest na tyle niskie, że nie wymaga tak ścisłej kontroli ze strony KNF. Jest to dobra wiadomość dla polskich przedsiębiorców, bo może oznaczać, iż oferta kredytowych produktów finansowych ze strony banków będzie łatwiej dostępna i tańsza.
Na podkreślenie zasługuje przede wszystkim uzupełnienie powyższego katalogu o możliwość powierzenia podmiotowi zewnętrznemu prowadzenia windykacji należności banku. Dzięki temu banki mogą ograniczać koszty windykacji – nie będąc zmuszone do prowadzenia jej przez własne departamenty windykacyjne, mogą zlecać ją wyspecjalizowanym przedsiębiorcom bez potrzeby sprzedawania wierzytelności.
Ponadto przedmiotem outsourcingu będą mogły być również czynności związane z emitowaniem i przechowywaniem bankowych papierów wartościowych oraz innych papierów wartościowych. Pozwoli to na rozwój bankowych papierów wartościowych, które mogłyby być ciekawą alternatywą dla lokat terminowych i rachunków oszczędnościowych.
Za słuszne i celowe należy także uznać rozszerzenie zakresu podmiotowego definicji przedsiębiorcy zamieszczonej w ustawie, które umożliwi wspólnikom spółki cywilnej zawieranie umów powierzenia z bankami. Do tej pory, bez istotnego uzasadnienia, taka możliwość była wyłączona z mocy ustawy.
Powierzenie powierzonego
Nowym zagadnieniem objętym regulacją ustawową jest kwestia tzw. podoutsourcingu, czyli powierzenia dokonanego przez insourcera na rzecz innego przedsiębiorcy w pewnych, wymagających tego typu kroków przypadkach. Do tej pory zagadnienie to nie było w żaden sposób zakazane, jednak brak przepisów przyzwalających na takie działania powodował, że nie było ono stosowane w praktyce, utrudniając przedsiębiorcom realizację umów powierzenia zawartych z bankiem.
Podstawowym warunkiem, który musi być spełniony, aby podoutsourcing mógł dojść do skutku, jest zgoda banku wyrażona w umowie powierzenia zawartej z outsourcerem. Ponadto, co do zasady, bank musi w formie pisemnej wyrazić zgodę na zawarcie umowy podoutsourcingu (de facto swoistego podwykonawstwa).
Wyjątek stanowi sytuacja, w której w następstwie siły wyższej outsourcer nie może wykonywać umowy powierzenia samodzielnie. W takim przypadku możliwe jest powierzenie wykonywania czynności jednorazowo i wyłącznie na czas niezbędny do usunięcia przyczyn uniemożliwiających wykonywanie tych czynności.
Umowa podoutsourcingu będzie musiała być zawarta w formie umowy agencyjnej.
Takie określenie wspomnianych przepisów ma na celu zabezpieczenie ciągłości wykonywania przez zewnętrznego przedsiębiorcę czynności powierzonych przez bank, które w niektórych przypadkach muszą być wykonywane bezustannie, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie danego banku.
Odmienne zasady nadzoru
W dotychczas obowiązujących przepisach banki obarczone były bardzo szeroko rozbudowanymi obowiązkami informacyjnymi i sprawozdawczymi względem Komisji Nadzoru Finansowego. Zamiar zawarcia każdej umowy powierzenia, nawet jeśli nie była wymagana zgoda KNF na jej zawarcie, musiał być przez nią notyfikowany nie później niż na 14 dni przed planowanym zawarciem umowy.
Nowa regulacja outsourcingu całkowicie zmienia dotychczasowe przepisy. Od wejścia w życie nowelizacji bank będzie zobowiązany 14 dni wcześniej zawiadomić KNF o zamiarze zawarcia umowy powierzenia tylko w przypadku umów outsourcingowych, które przewidują możliwość podoutsourcingu – w następstwie siły wyższej, lub (i) gdy podoutsourcing ma być wykonywany poza terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zawiadomienie ma dotyczyć wyłącznie treści postanowienia umownego przewidującego możliwość podoutsourcingu. Ponadto bank niezwłocznie będzie miał obowiązek zawiadomić KNF o każdym przypadku zaistnienia outsourcingu w następstwie siły wyższej.
Powyższe nie oznacza jednak, że KNF utracił uprawnienia kontrolne – kontrola zmienia swój charakter na kontrolę następczą. Banki, zamiast obowiązku notyfikacji, będą zobowiązane do prowadzenia ewidencji umów outsourcingowych. Ewidencja ta będzie zawierała dane identyfikujące przedsiębiorców i przedsiębiorców zagranicznych, z którymi bank zawarł umowy, zakres powierzonych czynności i miejsce ich wykonywania oraz okres obowiązywania każdej z zawartych umów. KNF będzie uprawniona do żądania od banku udostępnienia wszelkich informacji związanych ze wspomnianymi umowami, a w szczególności przedstawiania kopii umów, dokumentów określających status przedsiębiorcy, zasad zarządzania ryzykiem, planów działania banku i przedsiębiorcy zapewniających ciągłe i niezakłócone prowadzenie działalności w zakresie objętym umową oraz składania wyjaśnień dotyczących realizacji umów.
Wyjątek od powyższej reguły stanowi umowa zawarta z przedsiębiorcą zagranicznym, niemającym miejsca stałego zamieszkania albo nieposiadającym siedziby na terytorium państwa członkowskiego lub umowa przewidująca, że czynności powierzone będą wykonywane poza terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W takim przypadku wymagane będzie wcześniejsze zezwolenie KNF, udzielone na wniosek banku. Procedura udzielania zezwolenia będzie analogiczna to sytuacji, w której komisja będzie wyrażała zgodę na umowę powierzenia o zakresie niewymienionym w ustawie.
Podsumowanie
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa nowelizacja regulacji powierzenia to krok w dobrą stronę. Należy jednak zwrócić uwagę, iż ustawodawca nie wziął pod uwagę bardzo istotnego postulatu zgłaszanego przez środowisko bankowe dotyczącego uregulowania tzw. outsourcingu międzybankowego. Chodzi o sytuację, w której jeden bank powierza wykonywanie pewnych czynności drugiemu. Z uwagi na to, iż oba banki obowiązane są do rygorystycznego przestrzegania przepisów o tajemnicy bankowej oraz zasad zarządzania ryzykiem, celowe jest zliberalizowanie rygorów takiego powierzenia.
Niemniej jednak powyższe zmiany spowodują obniżenie kosztów zawierania umów powierzenia i pozwolą na szersze i łatwiejsze stosowanie outsourcingu w działalności bankowej w Polsce.
Autor: Piotr Gałązka, aplikant adwokacki, sekretarz Sądu Polubownego (Arbitrażowego) przy Związku Banków Polskich.
Dodaj komentarz
