Nie błądzi, kto pyta o… ubezpieczenia komunikacyjne

W ostatnich latach rynek usług ubezpieczeniowych zanotował wzrost liczby powstających towarzystw ubezpieczeniowych, jak i produktów oferowanych przez poszczególne z nich. Wychodząc naprzeciw mnogości różnorodnych propozycji zmuszających towarzystwa do ciągłego doskonalenia i wzbogacania własnych usług, a klientów do niełatwych poszukiwań najkorzystniejszych rozwiązań, prezentujemy katalog najczęstszych pytań klientów z zakresu ubezpieczeń. Wyrażamy nadzieje, że udzielone odpowiedzi pozwolą zainteresowanym na głębsze poznanie tematu, a ubezpieczycielom na pełniejsze rozpoznanie potrzeb klientów.

Co obejmuje zakresem ochrony OC posiadaczy pojazdów mechanicznych?

Obowiązkowe ubezpieczenie OC zabezpiecza następstwa działania kierującego pojazdem mechanicznym wyrządzające szkodę majątkową czy osobową. Przy czym, co ciekawe – a nadto niezmiernie istotne – nie pozostawajmy w błędzie, że szkoda takowa będzie mogła wynikać jedynie z ogólnie rozumianego poruszana się pojazdem, będą to bowiem skutki tak samo wysiadania z pojazdu, wsiadania do niego, zatrzymania się, załadowania czy garażowania. Oczywiście konsekwencje takowe statystycznie występują rzadziej, jednak stanowią podstawę odpowiedzialności. Podmiotowo polisa OC pokryje szkody wyrządzone tak przez właściciela pojazdu, jak i każdą osobę nim kierującą. TU wypłaci odszkodowanie zarówno na skutek naruszeń osobowych, tzn. odszkodowanie należne będzie za następstwa w postaci uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia czy śmierci, jak i rzeczowych, które najprościej,określić można jako takie, z których wynikła utrata czy uszkodzenie naszego mienia.

W wyniku wypadku doznałam ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, wymagającego długiego leczenia i rehabilitacji. Czy TU pokryje koszty związane z leczeniem (także poza publicznymi placówkami służby zdrowia)? Ponadto mąż zginął w tym samym wypadku, więc czy syn może występować o świadczenie alimentacyjne od TU?

Posiadana polisa ubezpieczeniowa będzie uprawniała do żądania pokrycia kosztów zabiegów rehabilitacyjnych, a ponadto, jeżeli okaże się to konieczne, także zakupu sprzętu rehabilitacyjnego czy ortopedycznego. Jeśli następstwa są tak rozległe, że niezbędny będzie transport chorego czy to do lekarza, czy na zlecone zabiegi, także możemy wnosić o pokrycie należności z tego wynikających. Nadto pamiętajmy o możliwości zwrócenia się o zapewnienie opieki przez osoby trzecie (i pokrycie należności z tym związanych), których pomoc jest niezbędna w czasie leczenia, jak również późniejszej rehabilitacji. W kwestii leczenia poza publiczną służbą zdrowia, każdy taki przypadek będzie analizowany indywidualnie, ponieważ ustalenie konieczności takiego leczenia zależne będzie od opinii lekarza w tym zakresie. Pamiętajmy o tak podstawowej kwestii, jak zastanowienie się, czy doznany uszczerbek na zdrowiu pozwoli nam kontynuować pracę zawodową. Jeżeli nie, możemy zwrócić się do TU o pokrycie kosztów przygotowania do nowego zawodu (jeżeli takowy będziemy mogli podjąć). Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że możliwe jest uzyskanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb będących następstwem wypadku. Zwróćmy uwagę, że tzw. zwiększone potrzeby będziemy musieli udowodnić przez zaświadczenia lekarskie, określające potrzeby opieki medycznej pacjenta, spodziewany czas leczenia oraz rehabilitacji. Co więcej, wymiar świadczenia rentowego może przybierać niejednolite i niestałe wysokości, w zależności od aktualnych potrzeb poszkodowanego (pamiętajmy, że TU może monitorować sprawę). Świadczenie powyższe może zostać przyznane na czas nieokreślony w sytuacji nieodwracalnych zmian w zdrowiu chorego lub czasowy w sytuacji prognozowanej poprawy zdrowia poszkodowanego i spodziewanych pozytywnych wyników leczenia i rehabilitacji. Śmierć męża będzie przyczyną uzasadniającą wystąpienie o świadczenie alimentacyjne (o pomoc taką mogą zwrócić się osoby, którym zmarły zapewniał środki do życia). Rentę alimentacyjną ustala się, biorąc pod uwagę możliwości zarobkowe poszkodowanego. Pamiętajmy, że kwota winna być zmniejszona o wartość, jaką zmarły przeznaczałby na własne potrzeby. Czas, przez jaki syn będzie otrzymywał rentę zależny będzie od okresu pozostawania bez środków utrzymania, tj. czasu kontynuowania nauki i podjęcia pracy zarobkowej. Ponadto pamiętajmy, że w czasie wypłacania renty może dojść do zmiany jej wysokości, sposobu jej zapłaty, na podstawie uzasadnionej decyzji.

Czym jest ubezpieczenie tzw. zielona karta?

Ubezpieczenie zielona karta jest polisą obowiązkową, za granicą. Potoczna nazwa pochodzi od zielonego koloru formularza umowy. Przedmiotowo polisa pokryje wszystkie ewentualne szkody na innych osobach w wyniku ruchu pojazdu poza Polską, wypłata świadczenia nastąpi z uwzględnieniem norm prawa miejscowego. Minimalny okres, na jaki można wykupić polisę wynosi 15 dni, pamiętajmy, że TU oferują niższe ceny przy wykupieniu polisy całorocznej. Co warte podkreślenia, od moment przystąpienia Polski do UE w wybranych państwach możemy poruszać się pojazdem mechanicznym bez zielonej karty. Możliwość wykupienia ubezpieczenia istnieje na granicy, jak i w TU. Ponadto zapytajmy o możliwość połączenia zielonej karty z posiadanym przez nas pakietem ubezpieczeniowym, zapewne takie połączenie okaże się o wiele korzystniejsze. Oczywiste jest, że standardowo musimy opłacić składkę, zależną m.in. od kraju, do, którego się udajemy czy czasu, jaki zamierzamy w nim przebywać. Zwracając uwagę na szablonowe wyłączenia z odpowiedzialności TU, zauważmy, że obejmują one m.in. działania wojenne, przestępcze, zamieszki, próbę samobójczą, umyślne działanie ubezpieczonego, niedbalstwo w postępowaniu czy pod wpływem alkoholu, narkotyków, środków odurzających, nieposiadanie ważnego dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem a ponadto ucieczkę z miejsca wypadku.

Wracając z podróży, doznałem wypadku samochodowego, w wyniku którego mój samochód wymaga gruntownej naprawy, kierowca samochodu, który na mnie najechał potrącił dodatkowo pieszego, z uwagi na to zostało wszczęte postępowanie karne. Zgłosiłem do TU roszczenie o wypłatę świadczenia, jednak towarzystwo poinformowało mnie, że nie może wypłacić świadczenia do czasu zakończenia postępowania karnego. W jakim terminie od zgłoszenia szkody powinienem otrzymać świadczenie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych?

Termin wypłaty świadczenia skonstruowany jest podobnie jak w innych typach ubezpieczeń, tj. wypłata następuje w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody lub 14 dni od momentu wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na wysokość świadczenia. Powodem wydłużenia terminu o rzeczone 14 dni może być konieczność dokładniejszego zbadania sprawy czy zgromadzenia niezbędnej dokumentacji. Faktem jest, że zdarzają się sytuacje odmowy wypłaty odszkodowania argumentowane koniecznością oczekiwania przez TU na wynik postępowania karnego, jednak, co należy podkreślić TU nie jest zobligowane do wstrzymania wypłaty wskutek toczącego się postępowania, przeciwnie ma obowiązek terminowej likwidacji szkody. Zdarza się jednak, że ubezpieczyciel jest zmuszony, ze względu na szczególną zawiłość sprawy i jej skomplikowany charakter, oczekiwać na wynik postępowania prokuratorskiego, co nie rodzi roszczeń z tytułu zwłoki po stronie osoby uprawnionej do odszkodowania, jeżeli TU należycie i terminowo wykonuje wszystkie czynności i dąży do likwidacji szkody.

W wyniku kolizji uszkodzono mój samochód. Zwracając się do ubezpieczyciela, otrzymałem informację, że TU nie pokryje kosztów naprawy, ponieważ przekracza 70% wartości pojazdu. Czy TU ma prawo podjąć taką decyzję?

Udzielając pełnej odpowiedzi na pytanie, należy wyjść od podstawowej kwestii, tzn. definicji szkody całkowitej oraz częściowej. I tak szkoda całkowita oznacza zniszczenie pojazdu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy albo, gdy koszt naprawy przekraczałby wartość pojazdu w dniu likwidacji szkody. Szkoda częściowa natomiast oznacza, że uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy, a koszt naprawy nie przekracza wartości pojazdu na dzień ustalenia odszkodowania. Pamiętajmy, że przy szkodzie całkowitej wypłacone odszkodowanie powinno pozwolić nam na zakup pojazdu o takiej samej marce, roku produkcji czy przebiegu. Ponadto, co należy wskazać, likwidacja szkody całkowitej może realizować się przez przejęcie przez zakład ubezpieczeń, oczywiście za zgodą ubezpieczonego, zniszczonego pojazdu, co skutkowało będzie wypłatą odszkodowania w pełnej wysokości lub poprzez zatrzymanie przez ubezpieczonego uszkodzonego pojazdu, co spowoduje pomniejszenie odszkodowania o wartość zniszczonego (uszkodzonego) pojazdu. Reasumując, jeżeli po zbadaniu rozmiaru szkody i wszystkich okoliczności sprawy TU podjęło decyzję o zaliczeniu jej w poczet szkód całkowitych, wypłata odszkodowania nastąpi zgodnie z powyższą zasadą.

Jakie mogą być kary pieniężne za brak ważnego OC?

Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest ubezpieczeniem obowiązkowym, z tego też względu nie posiadając aktualnej polisy, musimy liczyć się z możliwością otrzymania stosownej kary. Po pierwsze zauważmy, że dolegliwość taka zależna będzie od okresu pozostawania bez ubezpieczenia: jeżeli okres nieposiadania aktualnej asekuracji nie przekracza 3 dni, granicą kary będzie 20% oznaczonej opłaty, i tak analogicznie nieprzekroczenie 14 dni spowoduje karę w granicach 50%, a przez okres powyżej 14 dni liczmy się z koniecznością zapłaty 100% kary. Posiadacze samochodów osobowych mogą zostać ukarani karą 500 euro, samochodów ciężarowych i autobusów 800 euro, a pozostałych 100 euro. Przy czym wydaje się wręcz nieprawdopodobne (a może wyjątkowo lekkomyślne) poruszanie się pojazdem nieposiadającym aktualnego OC. Nie tłumaczy tego nawet fakt ewentualnego przeoczenia konieczności jego przedłużenia, prowadzenie pojazdu wymaga od nas kontroli tak jego stanu technicznego, jak i prawnego.

Iwona Dąber
prawnik instytucji finansowej