2007-03-08 06:08 Źródło: Gazeta Małych i Średnich Przedsiębiorstw
Likwidacja działalności gospodarczej w sektorze MSP, a obowiązki wobec VAT
Przedsiębiorcy, którzy działają w sektorze MSP często nie wiedzą jakie obowiązki wobec VAT niesie za sobą rezygnacja z prowadzonej działalności gospodarczej.
Likwidacja działalności gospodarczej w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw wymaga wyłącznie formalnego poinformowania organu podatkowego o tym fakcie, ale także wiąże się z obowiązkami prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług (VAT). Zgłoszenie tego faktu powinno nastąpić w terminie do 14 dni od zaprzestania prowadzenia działalności przez MSP. Na podstawie wniosku wykreśla się z ewidencji.
VAT przy likwidacji
Firma będąca spółką posiadającą osobowość prawną zgłasza rozpoczęcie likwidacji do rejestru przedsiębiorców, ale jego wykreślenie następuje dopiero po zgłoszeniu zakończenia postępowania likwidacyjnego. Chcąc zakończyć działalność gospodarczą należy koniecznie dokonać rozliczenia z urzędem skarbowym. Dotyczy to zarówno podatku dochodowego, jak i podatku od towarów i usług. W przypadku osób fizycznych i spółek, które nie posiadają osobowości prawnej, podatek dochodowy płacą poszczególne osoby, np. wspólnik.
W przypadku, kiedy mamy do czynienia z MSP będącymi spółką cywilną, która nie ma osobowości prawnej, bądź podatnikiem będącym osobą fizyczną, przy likwidacji działalności gospodarczej opodatkowaniu podatkiem VAT w tych sektorach podlegają towary własnej produkcji oraz towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy.
Należy zaznaczyć, że w sektorze MSP opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wyłącznie te towary, w stosunku do których podatnikowi w momencie ich nabycia przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Wśród towarów, które należy objąć opodatkowaniem w przypadku likwidacji działalności są również środki trwałe, jeżeli podatnik w chwili ich nabycia miał prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Obowiązek podatkowy dla MSP w przypadku likwidacji działalności powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury – jednak nie później niż czternastego dnia, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
Spis z natury
Każde małe i średnie przedsiębiorstwo z chwilą likwidacji swojej działalności ma obowiązek dokonania spisu z natury. Przy sporządzaniu spisu z natury MSP dokonuje wyceny towarów według ich przeciętnej ceny w danej miejscowości lub na danym rynku, z dnia rozwiązania prowadzonej przez niego spółki lub działalności gospodarczej.
Dokonując analizy towarów, firmy powinny objąć spisem z natury – należy brać pod uwagę wyłącznie to, czy w chwili nabycia prawo takie podatnikowi przysługiwało, a nie fakt dokonania przez podatnika odliczenia podatku naliczonego w momencie ich nabycia.
Zatem jeśli podatnik MSP nabył np. maszynę drukarską, która stanowi środek trwały firmy i miał prawo do odliczenia podatku naliczonego przy jej nabyciu, natomiast z prawa tego nie skorzystał, wówczas w momencie likwidacji działalności maszynę tę musi ująć w spisie z natury i opodatkować podatkiem VAT.
Spisu tego należy dokonać w terminie 14 dni licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
Warto przy tym zaznaczyć, że w terminie siedmiu dni, licząc od dnia zakończenia tego spisu, MSP mają obowiązek zawiadomienia o dokonanym spisie naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie to dotyczy nie tylko samego faktu sporządzenia spisu z natury, ale przede wszystkim jest wynikiem wyliczonej przez przedsiębiorcę kwoty podatku należnego. Kwotę podatku należnego od dokonanego spisu z natury ujmuje się w deklaracji VAT-7, w pozycji 36.
Podstawą opodatkowania w spisie z natury jest wartość towarów, które podlegają opodatkowaniu, ustalona na podstawie cen ich nabycia. W przypadku kiedy MSP nie są w stanie określić wartości towarów podlegających opodatkowaniu, podstawę opodatkowania stanowi koszt wytworzenia w momencie dostawy tych towarów (art. 29 ust. 10 ustawy o VAT). Gdy urząd skarbowy uzna, że spis towarów w przypadku likwidacji działalności jest nierzetelny, albo gdy nie zostanie złożony w terminie, sam ustala wartość towarów i nalicza przedsiębiorcy VAT w najwyższej wysokości 22 proc., bez możliwości dokonania odliczeń od podatku.
Na uwagę zasługuje fakt, że po przeprowadzeniu spisu z natury i zapłaceniu od nich podatku VAT, możliwy jest dla MSP dalszy obrót tymi towarami. Są one wówczas zwolnione z podatku VAT przez 12 miesięcy. W sytuacji, gdy w rozliczeniu podatku VAT za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonanego spisu z natury, kwota naliczonego podatku będzie wyższa od kwoty podatku należnego, MSP przysługuje prawo do bezpośredniego zwrotu różnicy podatku w terminie 60 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia. Termin zwrotu może zostać przedłużony na ogólnych zasadach.
Mali i średni przedsiębiorcy powinni pamiętać o tym, że spis z natury powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały. A zatem nie powinni się stosować żadnych korektorów do poprawiania błędów. Spis z natury sporządzany przez MSP, które prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów, jak i przez ryczałtowców, powinien zawierać co najmniej:
1) imię i nazwisko właściciela MSP
2) datę sporządzenia spisu z natury
3) kolejny numer arkusza do spisu z natury
4) szczegółowe określenie towarów i składników majątkowych objętych spisem z natury
5) wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
6) łączną wartość spisu z natury
7) klauzulę określającą zakończenie spisu z natury
8) podpisy osób sporządzających spis z natury
9) podpis MSP.
Remanent likwidacyjny
Małe i średni przedsiębiorstwa na dzień likwidacji prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w formie spółki lub wpisu do ewidencji powinni sporządzić także remanent likwidacyjny, odrębnie dla podatku dochodowego od osób fizycznych lub prawnych, a odrębnie dla celów podatku od towarów i usług (VAT). Remanent likwidacyjny dotyczy przedsiębiorstw, które są osobami fizycznymi, w razie ich zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT przez co najmniej 10 miesięcy, ale także firma będącymi spółką cywilną lub handlową, która nie ma osobowości prawnej, za to jest w stanie likwidacji.
Remanent likwidacyjny obejmuje swoim zasięgiem towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem innej dostawy, rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Remanent likwidacyjny obejmuje swoim zasięgiem wyłącznie towary, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
O czym należy jeszcze pamiętać?
Organ podatkowy mając do czynienia z MSP likwidującym swoją działalność gospodarczą w formie spółki lub wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, oblicza dochód przedsiębiorstwa, według podanego w procentach, średniego dochodu z działalności za ostatnie trzy miesiące przed likwidacją. W przypadku, gdy w tym okresie dochód nie wystąpił, bierze pod uwagę cały rok podatkowy poprzedzający rok, w którym nastąpiła likwidacja.
Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług z dnia 11.03.2004 (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.)
Przemysław Gogojewicz
Autor reprezentuje Biuro Prawno-Podatkowe
Likwidacja działalności gospodarczej w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw wymaga wyłącznie formalnego poinformowania organu podatkowego o tym fakcie, ale także wiąże się z obowiązkami prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług (VAT). Zgłoszenie tego faktu powinno nastąpić w terminie do 14 dni od zaprzestania prowadzenia działalności przez MSP. Na podstawie wniosku wykreśla się z ewidencji.
VAT przy likwidacji
Firma będąca spółką posiadającą osobowość prawną zgłasza rozpoczęcie likwidacji do rejestru przedsiębiorców, ale jego wykreślenie następuje dopiero po zgłoszeniu zakończenia postępowania likwidacyjnego. Chcąc zakończyć działalność gospodarczą należy koniecznie dokonać rozliczenia z urzędem skarbowym. Dotyczy to zarówno podatku dochodowego, jak i podatku od towarów i usług. W przypadku osób fizycznych i spółek, które nie posiadają osobowości prawnej, podatek dochodowy płacą poszczególne osoby, np. wspólnik.
W przypadku, kiedy mamy do czynienia z MSP będącymi spółką cywilną, która nie ma osobowości prawnej, bądź podatnikiem będącym osobą fizyczną, przy likwidacji działalności gospodarczej opodatkowaniu podatkiem VAT w tych sektorach podlegają towary własnej produkcji oraz towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy.
Należy zaznaczyć, że w sektorze MSP opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wyłącznie te towary, w stosunku do których podatnikowi w momencie ich nabycia przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Wśród towarów, które należy objąć opodatkowaniem w przypadku likwidacji działalności są również środki trwałe, jeżeli podatnik w chwili ich nabycia miał prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Obowiązek podatkowy dla MSP w przypadku likwidacji działalności powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury – jednak nie później niż czternastego dnia, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
Spis z natury
Każde małe i średnie przedsiębiorstwo z chwilą likwidacji swojej działalności ma obowiązek dokonania spisu z natury. Przy sporządzaniu spisu z natury MSP dokonuje wyceny towarów według ich przeciętnej ceny w danej miejscowości lub na danym rynku, z dnia rozwiązania prowadzonej przez niego spółki lub działalności gospodarczej.
Dokonując analizy towarów, firmy powinny objąć spisem z natury – należy brać pod uwagę wyłącznie to, czy w chwili nabycia prawo takie podatnikowi przysługiwało, a nie fakt dokonania przez podatnika odliczenia podatku naliczonego w momencie ich nabycia.
Zatem jeśli podatnik MSP nabył np. maszynę drukarską, która stanowi środek trwały firmy i miał prawo do odliczenia podatku naliczonego przy jej nabyciu, natomiast z prawa tego nie skorzystał, wówczas w momencie likwidacji działalności maszynę tę musi ująć w spisie z natury i opodatkować podatkiem VAT.
Spisu tego należy dokonać w terminie 14 dni licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
Warto przy tym zaznaczyć, że w terminie siedmiu dni, licząc od dnia zakończenia tego spisu, MSP mają obowiązek zawiadomienia o dokonanym spisie naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie to dotyczy nie tylko samego faktu sporządzenia spisu z natury, ale przede wszystkim jest wynikiem wyliczonej przez przedsiębiorcę kwoty podatku należnego. Kwotę podatku należnego od dokonanego spisu z natury ujmuje się w deklaracji VAT-7, w pozycji 36.
Podstawą opodatkowania w spisie z natury jest wartość towarów, które podlegają opodatkowaniu, ustalona na podstawie cen ich nabycia. W przypadku kiedy MSP nie są w stanie określić wartości towarów podlegających opodatkowaniu, podstawę opodatkowania stanowi koszt wytworzenia w momencie dostawy tych towarów (art. 29 ust. 10 ustawy o VAT). Gdy urząd skarbowy uzna, że spis towarów w przypadku likwidacji działalności jest nierzetelny, albo gdy nie zostanie złożony w terminie, sam ustala wartość towarów i nalicza przedsiębiorcy VAT w najwyższej wysokości 22 proc., bez możliwości dokonania odliczeń od podatku.
Na uwagę zasługuje fakt, że po przeprowadzeniu spisu z natury i zapłaceniu od nich podatku VAT, możliwy jest dla MSP dalszy obrót tymi towarami. Są one wówczas zwolnione z podatku VAT przez 12 miesięcy. W sytuacji, gdy w rozliczeniu podatku VAT za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonanego spisu z natury, kwota naliczonego podatku będzie wyższa od kwoty podatku należnego, MSP przysługuje prawo do bezpośredniego zwrotu różnicy podatku w terminie 60 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia. Termin zwrotu może zostać przedłużony na ogólnych zasadach.
Mali i średni przedsiębiorcy powinni pamiętać o tym, że spis z natury powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały. A zatem nie powinni się stosować żadnych korektorów do poprawiania błędów. Spis z natury sporządzany przez MSP, które prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów, jak i przez ryczałtowców, powinien zawierać co najmniej:
1) imię i nazwisko właściciela MSP
2) datę sporządzenia spisu z natury
3) kolejny numer arkusza do spisu z natury
4) szczegółowe określenie towarów i składników majątkowych objętych spisem z natury
5) wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
6) łączną wartość spisu z natury
7) klauzulę określającą zakończenie spisu z natury
8) podpisy osób sporządzających spis z natury
9) podpis MSP.
Remanent likwidacyjny
Małe i średni przedsiębiorstwa na dzień likwidacji prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w formie spółki lub wpisu do ewidencji powinni sporządzić także remanent likwidacyjny, odrębnie dla podatku dochodowego od osób fizycznych lub prawnych, a odrębnie dla celów podatku od towarów i usług (VAT). Remanent likwidacyjny dotyczy przedsiębiorstw, które są osobami fizycznymi, w razie ich zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT przez co najmniej 10 miesięcy, ale także firma będącymi spółką cywilną lub handlową, która nie ma osobowości prawnej, za to jest w stanie likwidacji.
Remanent likwidacyjny obejmuje swoim zasięgiem towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem innej dostawy, rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Remanent likwidacyjny obejmuje swoim zasięgiem wyłącznie towary, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
O czym należy jeszcze pamiętać?
Organ podatkowy mając do czynienia z MSP likwidującym swoją działalność gospodarczą w formie spółki lub wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, oblicza dochód przedsiębiorstwa, według podanego w procentach, średniego dochodu z działalności za ostatnie trzy miesiące przed likwidacją. W przypadku, gdy w tym okresie dochód nie wystąpił, bierze pod uwagę cały rok podatkowy poprzedzający rok, w którym nastąpiła likwidacja.
Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług z dnia 11.03.2004 (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.)
Przemysław Gogojewicz
Autor reprezentuje Biuro Prawno-Podatkowe
Dodaj komentarz
