Są przedsiębiorstwa, w których „wypychanie” na zewnątrz każdej czynności nie związanej z działalnością podstawową jest przejawem przyjętej kultury organizacyjnej, częścią stylu zarządzania. W innych firmach zasady wewnętrznej polityki bezpieczeństwa nakazują powierzanie pewnych zadań wyłącznie własnym pracownikom. Pierwsza opcja zdobywa coraz większą popularność w dziedzinie informatyki i to w coraz większym zakresie.
Za outsourcing IT należy uważać długoterminowe wyłączne zlecenie firmie zewnętrznej, specjalizującej się w danej dziedzinie, realizacji pewnych funkcji lub procesów, dotąd wykonywanych przez pracowników danego przedsiębiorstwa lub instytucji. Nie jest więc nim roczna umowa serwisowa czy realizacja przez zewnętrzną firmę projektu wdrożeniowego.
Co korporacje wyrzucają do otoczenia
Trudno zgromadzić w jednej firmie komplet najlepszych specjalistów w każdej dziedzinie, dlatego na świecie coraz powszechniejsza jest tendencja do koncentrowania się na podstawowej działalności. Korporacje globalne wyrzucają do otoczenia wszelkie procesy pomocnicze, koncentrując się na doborze partnera do współpracy oraz modelu, w jakim będą realizować umowę. Obserwuje się przechodzenie od prostego zarządzania infrastrukturą sieciową do pełnego outsourcingu wszystkich procesów związanych z technologią IT (Business Process Outsourcing). Pojawiają się też nowe idee (np. utility computing), według których informatykę należy traktować na podobnych zasadach jak elektryczność i sieci telekomunikacyjne, czyli jako część infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności. Zwolennicy tej idei doradzają, by kupować tylko te usługi i urządzenia, które potrzebne są w danej chwili i wybierać technologie umożliwiające płynne przeskalowywanie zasobów.
IBM proponuje firmom korzystanie z mocy obliczeniowej w modelu „computing on demand”. Udostępnia swoją infrastrukturę IT, a opłata naliczana jest za wykorzystaną moc obliczeniową, podobnie jak płacimy za zużytą energię elektryczną. W modelu outsourcingu oferowane są też usługi związane z bezpieczeństwem i utrzymaniem ciągłości działania firmy na wypadek awarii czy katastrofy.
W Hewlett-Packard Polska można wykupić możliwość skorzystania z zapasowego centrum przetwarzania danych, a nawet zapasowego biura, do którego można przenieść stanowiska pracy.
Analitycy IDC szacują wzrost outsourcingu na poziomie 16 proc. rocznie, m.in. dlatego, że daje on możliwość współuczestniczenia dostawcy w finansowaniu inwestycji.
Gigantyczne kontrakty
Firmy HP i IBM, globalni liderzy branży informatycznej, w 2003 r. zawarły kilka wielkich umów, których wartość wynosi od kilkuset milionów do kilku milionów dolarów, a czas trwania 10 lat.
Hewlett-Packard będzie odpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą informatyczną firmy Procter & Gamble, funkcjonowanie jej centrum przetwarzania danych, serwis komputerów i zarządzanie siecią. 1850 pracowników P&G (w tym 100 w Polsce) przeniesie się do działu usług HP. Bank of Ireland podpisał z HP umowę na świadczenie usług informatycznych w outsourcingu o wartości 600 mln USD. W jej ramach Dział Usług HP będzie zarządzał całą infrastrukturą informatyczną banku, w tym komputerami biurkowymi, serwerami, komputerami mainframe, sieciami lokalnymi, systemami drukowania oraz stanowiskiem serwisowym.
Od 2004 r. IBM będzie zarządzał centrami danych, centrami obsługi klientów, opracowywaniem i utrzymaniem aplikacji, zarządzaniem sieciami należącymi do korporacji Visteon oraz europejskimi centrami danych, całą strukturą informatyczną oraz nadzorował 900 pracowników pionu IT w Deutsche Bank (największy outsourcingowy kontrakt zawarty jak dotąd w Niemczech, którego wartość szacuje się na 2,5 mld euro). Wielomilionowe kontrakty dotyczące w różnym zakresie infrastruktury IT zawierane przez największe światowe firmy prowokują zarządy firm w Polsce do brania pod uwagę outsourcingu jako alternatywy np. podczas planowanej wymiany serwerów lub renegocjacji kontraktów serwisowych. Istotne znaczenie mają przykłady z sektora finansowego, gdyż banki są instytucjami zaufania publicznego, które szczególną wagę przywiązują do zapewnienia odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa. Na pewno też bankowcy umieją wyliczyć i kontrolować opłacalność tego rodzaju przedsięwzięć.
Modele outsourcingu
Istnieje wiele modeli outsourcingu IT ze względu na rodzaj kupowanych usług, własność poszczególnych składników infrastruktury oraz miejsce świadczenia usług.
Korzystanie z centrum dysponującego sprzętem o odpowiedniej mocy obliczeniowej było pierwszą usługą zewnętrzną. Obecnie jest to wciąż najbardziej powszechny model outsourcingu wykorzystywany przez banki, instytucje ubezpieczeniowe oraz operatorów telekomunikacyjnych.
Outsourcing procesowy dotyczy świadczenia usług informatycznych związanych z konkretnym procesem biznesowym. Najbardziej rozpowszechniony w Polsce jest outsourcing rachuby płac. Drugim intensywnie rozwijającym się obszarem outsourcingu procesowego są usługi typu helpdesk i hotline. Na przykład banki chętnie zlecają firmom zewnętrznym wydruki masowe.
Outsourcerzy, którzy dysponują profesjonalnie przygotowanym centrum przetwarzania danych, mogą świadczyć usługi kolokacji, która polega na ustawieniu tam sprzętu pozostającego własnością klienta. Usługodawca oferuje dzierżawę powierzchni, transmisję danych (stałe łącza) oraz nadzór i obsługę.
Hosting z kolej pozwala na udostępnianie zasobów będących własnością outsourcera za pośrednictwem Internetu lub łącza stałego bez konieczności posiadania własnych serwerów.
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że outsourcer ponosi te same koszty utrzymania infrastruktury powiększone o marżę handlową, więc taka usługa powinna być droższa niż utrzymywanie własnych zasobów. Jednak outsourcer korzysta z efektu skali, który pozwala mu na rozłożenie kosztów stałych, związanych z bezpieczeństwem, archiwizacją, zasilaniem awaryjnym, na kilku czy kilkunastu klientów, zapewniając w efekcie wyższy poziom jakości mniejszym nakładem. Niektóre firmy oferują dodatkowo możliwość zdalnego zarządzania danymi i aplikacjami oraz automatyczne przesyłanie danych na serwer ze stacji roboczych klienta (uploading), co pozwala utrzymać synchronizację bazy danych. Ze względu na zalecenia nadzoru bankowego administrowanie zasobami IT zlokalizowanymi w centrum outsourcera może odbywać się zdalnie z siedziby klienta, który może zastrzec w kontrakcie całkowitą separację - wówczas pracownicy ośrodka nie mają żadnego dostępu do systemów i danych klienta. Przetwarzanie danych może też odbywać się w siedzibie klienta, na jego bazach danych, modyfikowanych przez jego pracowników i ograniczać się jedynie do zaawansowanego przetwarzania (billingi, listy płac, raporty).
W Polsce hosting czy kolokacja oferują nieduży efekt skali i służą raczej zapewnieniu lepszej jakości. Napotykają bowiem na poważną barierę w postaci słabej jakości i wysokich cen usług komunikacyjnych.
Idź na całość
Outsourcing kompleksowy polega na wydzieleniu funkcji informatycznych ze struktur biznesowych klienta i zlecenie ich obsługi firmie zewnętrznej. Najczęściej wiąże się z przeniesieniem pracowników, a czasem i praw własnościowych do sprzętu. W skrajnym przypadku usługobiorca nie posiada niczego, co ma związek z infrastrukturą IT, i nie zatrudnia żadnych specjalistów z tej dziedziny, ograniczając się do egzekwowania dotrzymania przez outsourcera jakości usług na zagwarantowanym w kontrakcie poziomie - Service Level Agrement (SLA).
Wydzielanie procesów pomocniczych, czyli nie związanych bezpośrednio z działalnością podstawową, jak księgowość, kadry i płace oraz utrzymanie aplikacji i sprzętu, dokonywane jest często przez koncerny o złożonej strukturze w celu uproszczenia i zwiększenia efektywności zarządzania. W praktyce jednak ten skrajny model występuje dość rzadko, ograniczając się do dużych firm globalnych, które zawierają wieloletnie partnerskie kontrakty strategiczne z takimi firmami jak IBM, HP czy EDS. Outsourcing staje się coraz popularniejszy również w Polsce.
W 2002 r. na usługi związane z utrzymaniem infrastruktury informatycznej firmy działające w naszym kraju przeznaczyły ponad 413 mln zł, o 17 proc. więcej niż rok wcześniej. Szacuje się, że w 2003 r. wydatki te wzrosły o 20 proc.
Polski oddział światowego lidera na rynku outsourcingu, firmy EDS-Poland, zawarł cztery poważne kontrakty na pełen outsourcing dla firm z sektora telekomunikacyjnego i motoryzacyjnego.
Największym zainteresowaniem na polskim rynku cieszy się zarządzanie i utrzymanie infrastruktury IT, w szczególności stacji roboczych i sieci lokalnych oraz usługi serwisowe.
Coraz częściej menedżer IT koncentruje się na zarządzaniu infrastrukturą, monitorowaniu realizacji umowy zawartej z firmą outsourcingową oraz śledzeniu rozwoju nowych technologii.
Dorota Zielińska
Źródło:
