Przedsiębiorcy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki stają przed koniecznością wyboru formy prawnej swojej działalności. Mogą się oni zdecydować na spółkę osobową lub kapitałową. Wybór zależy głównie od tego, czy chcą oni minimalizować odpowiedzialność, jaka wiąże się z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy maksymalizować wypłaty z zysków.
Osoby rozpoczynające działalność gospodarczą mogą zdecydować się na jej prowadzenie w formie spółki osobowej lub kapitałowej. Do spółek osobowych zaliczają się spółki: cywilna, jawna, partnerska, komandytowa oraz komandytowo-akcyjna. Spółki kapitałowe to spółka akcyjna oraz spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Podstawową różnicą pomiędzy spółkami osobowymi i kapitałowymi jest zakres odpowiedzialności wspólników oraz wysokość opodatkowania zysków wypłacanych właścicielom. Te kryteria stanowią podstawę wyboru formy prowadzonej działalności.
W spółce osobowej ryzykujesz cały majątek
W spółkach osobowych przedsiębiorcy za zobowiązania spółki odpowiadają nie tylko majątkiem spółki, ale również majątkami osobistymi. Jeżeli majątek spółki nie wystarcza na pokrycie zobowiązania, wierzyciel ma prawo dochodzenia roszczeń z majątku dowolnego wspólnika. Największą odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy spółki cywilnej. Spółka cywilna nie dysponuje bowiem własnym majątkiem, a egzekucja należności odbywa się bezpośrednio z majątków prywatnych wspólników.
Spółką osobową, która pozwala zminimalizować odpowiedzialność części wspólników, jest spółka komandytowa. W takiej spółce komandytariusz odpowiada na podobnej zasadzie jak wspólnicy spółek kapitałowych - do wysokości wniesionego wkładu, a pełna odpowiedzialność za zobowiązania spółki spoczywa na barkach komplementariusza.
W spółkach kapitałowych odpowiedzialność jest ograniczona
Spółki kapitałowe pozwalają wspólnikom spać spokojnie, gdyż z ich prowadzeniem nie wiąże się tak duża odpowiedzialność jak w wypadku spółek osobowych. Wspólnicy spółek kapitałowych ponoszą odpowiedzialność jedynie do wysokości wkładów wniesionych do spółki. Ich straty w razie upadku przedsiębiorstwa są ograniczone, a prywatny majątek bezpieczny.
Zysk spółki kapitałowej opodatkowany dwukrotnie
Duża odpowiedzialność wspólników spółek osobowych rekompensowana jest przez korzystne warunki opodatkowania. W przypadku, gdy wspólnicy są opodatkowani w formie podatku liniowego, obciążenie podatkowe ich dochodów wynosi 19%.
W spółkach kapitałowych zysk, zanim trafi do wspólnika, zostaje opodatkowany dwukrotnie. Pierwszy raz opodatkowanie dochodów następuje na poziomie spółki, kiedy to płaci ona podatek CIT w wysokości 19%. Drugi raz, gdy zysk spółki trafia do właścicieli. Jest bowiem pobierany od niego podatek od dywidend w wysokości 19%. Tak więc efektywna stawka podatku od zysku w spółkach kapitałowych wynosi 34,39%, podczas gdy w przypadku spółek osobowych jest to przeważnie 19%. Ponadto wspólnicy spółek osobowych mogą dodatkowo zmniejszać obciążenia podatkowe poprzez wybór innych przysługujących im form opodatkowania. Z takiej możliwości nie mogą skorzystać wspólnicy spółek kapitałowych.
Adam Bujalski, księgowy Tax Care
