Fitch: Poprawa perspektywy dla polskich przedsiębiorstw

Fitch Ratings-Londyn/Warszawa-8 lutego 2010: W opinii Fitch Ratings perspektywa na 2010 rok dla polskich przedsiębiorstw uległa umiarkowanej poprawie w związku z mniejszą niepewnością dotyczącą rozwoju sytuacji gospodarczej i lepszym dostępem firm do finansowania zewnętrznego w porównaniu do sytuacji z początku 2009 roku. Agencja spodziewa się umiarkowanego wzrostu gospodarczego w tym roku. Fitch prognozuje, że realny wzrost PKB w Polsce wyniesie 2,3% w 2010 roku, w porównaniu do okresu boomu gospodarczego w latach 2006-2008, kiedy średni wzrost wyniósł 5,9%.

“Zdaniem Fitch wiele polskich firm może powrócić do wdrażania długoterminowych strategii rozwoju, które zostały wstrzymane ze względu na niepewną sytuację gospodarczą w 2009 roku, kiedy priorytetem stały się ścisła kontrola kosztów, redukcja nakładów inwestycyjnych i odłożenie w czasie lub rezygnacja z projektów finansowanych długiem” powiedział Arkadiusz Wicik, dyrektor w dziale przedsiębiorstw agencji Fitch.

Agencja zauważa, że pomimo spowolnienia gospodarczego w 2009 roku i recesji w Europie, polski sektor przedsiębiorstw zdołał zmniejszyć zadłużenie i zwiększyć zasoby gotówkowe i depozyty. Ponadto, dostęp przedsiębiorstw do kredytów bankowych uległ poprawie w stosunku do sytuacji sprzed roku. Ma to związek z rozpoczęciem wdrażania przez banki krajowe nieco mniej restrykcyjnej polityki kredytowania przedsiębiorstw, zwłaszcza w odniesieniu do firm mniej dotkniętych przez spowolnienie lub tych, które z sukcesem wdrożyły proces wewnętrznej restrukturyzacji.

Jednocześnie agencja uważa, że duże firmy o wysokiej wiarygodności kredytowej będą rozważać pozyskanie finansowania z rynku obligacji. Ma to związek z wciąż niepewną sytuacją w zakresie warunków kredytowania przez banki i wzrostem popytu ze strony inwestorów na obligacje korporacyjne o relatywnie wysokim ratingu. Finansowanie przez obligacje mogłoby zdywersyfikować strukturę finansowania firm poprzez zmniejszenie uzależnienia od finansowania bankowego. Taki trend jest widoczny w Europie Zachodniej, gdzie nowe emisje obligacji korporacyjnych osiągnęły rekordowy poziom w 2009 roku, przewyższając nowe kredyty bankowe. Dwie firmy sektora energetycznego PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (PGE, rating emitenta „BBB+”/perspektywa stabilna/ rating niezabezpieczonego zadłużenia „A-”) i Tauron Polska Energia S.A. oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. (PGNiG) planują duże emisje obligacji na krajowym lub międzynarodowym rynku w celu pozyskania części środków na nakłady inwestycyjne.

Odejście od wzrostu finansowanego długiem było widoczne w 2009 roku, pierwszym roku spowolnienia gospodarczego, kiedy mniejszy popyt na kredyty ze strony przedsiębiorstw i bardziej restrykcyjne podejście banków do finansowania firm spowodowały 4-procentowy spadek kwoty kredytów bankowych udzielonych przedsiębiorstwom do 207,4 mld zł (50,5 mld euro) na koniec grudnia 2009 (według danych NBP). Spadek w 2009 roku nastąpił po okresie wysokiego wzrostu kredytów o 29% w 2008 i 23% w 2007 roku, kiedy wzrost gospodarczy był silniejszy.

Podobny trend był widoczny na krajowym rynku obligacji korporacyjnych, który po wielu latach wzrostu, zanotował znaczny spadek wartości zadłużenia w 2009 roku. Miało to związek z wykupem obligacji znacznie przewyższającym wartość nowych emisji oraz zwiększoną awersją inwestorów do ryzyka inwestycyjnego obligacji firm o niższej wiarygodności. Według danych Fitch Polska, wartość rynku obligacji korporacyjnych (o zapadalności powyżej 1 roku) zmniejszyła się o 19% do 12,2 mld zł w 2009 roku, podczas gdy wartość rynku papierów krótkoterminowych (KPD) spadła o 23% do 10 mld zł.

Polska była jedynym krajem Unii Europejskiej, który uniknął recesji w 2009 roku, odnotowując realny wzrost PKB o 1,7%, w porównaniu do spadku PKB średnio o 5,8% w pozostałych krajach Unii. Jednak otoczenie biznesowe i przepływy pieniężne w wielu sektorach korporacyjnych uległy znacznemu pogorszeniu. Dotyczyło to zwłaszcza cyklicznych sektorów, w szczególności tych, które zostały mocno dotknięte przez globalną nadpodaż i duże zmniejszenie marż.

Fitch ocenia w Polsce sześć przedsiębiorstw i dwie emisje obligacji przychodowych spółek komunalnych. Stabilna perspektywa ratingu przeważa wśród firm ocenianych przez agencję – czterech emitentów ma stabilną perspektywę, a dwóch negatywne oznaczenie ratingu (jedna negatywna perspektywa i jedna lista obserwacyjna ze wskazaniem negatywnym).

Arkadiusz Wicik, Jacek Kawalczewski, Tom Chruszcz