foto: thinkstock
Wydłużenie wieku emerytalnego do 67. roku życia pozbawiło młodych rodziców instytucji babci i dziadka. Pracować muszą wszyscy – starzy i młodzi. Tym ostatnim coraz ciężej zrezygnować z kariery na rzecz wychowywania dzieci, tym bardziej, że nie stać ich później na opiekunkę , a miejsc w żłobkach i przedszkolach jest ciągle za mało. Ułatwieniem ma być stworzenie większej liczby placówek, w których można zostawić dziecko pod opieką na czas pobytu w pracy.
Pół miliarda na żłobki to za mało
W latach 2011-2013 resort pracy na rozwój żłobków przeznaczył 500 mln zł. We wcześniejszych latach roczne wydatki na ten cel nie przekraczały 300 mln zł, zatem ostatnie działania ministerstwa pracy nie są spektakularne.
Jak wynika z informacji podanej przez ministerstwo, przełom nastąpił wraz z przyjęciem ustawy żłobkowej w 2011 r. Pojawiły się także nowe formy opieki nad najmłodszymi dziećmi: kluby dziecięce i dzienni opiekunowie, którzy na koszt samorządów zajmują się kilkorgiem dzieci u siebie w domu. Ustawa ułatwiła też legalne zatrudnianie niań. Wystarczy zgłosić ją do ZUS, a składki na ubezpieczenie społeczne zostaną opłacone. Skutki zmian są zaskakująco pozytywne. W 2010 roku liczba żłobków nie przekraczała 400, na początku 2011 r. funkcjonowało już 571 placówek, a na koniec 2012 r. – 926. Większość została utworzona przez samorządy i osoby fizyczne (łącznie 92 proc.). Dofinansowanie od samorządów otrzymywało blisko 74 proc. zarejestrowanych żłobków i klubów dziecięcych. Wciąż jednak w wielu miejscowościach w Polsce ich brakuje.
 | »Kobiecy pomysł na biznes: mama – niania |
- Nie możemy patrzeć na żłobki i kluby dziecięce tylko jak na koszty dla budżetu, to inwestycja. Badania pokazują, że wzrost finansowania opieki nad najmłodszymi dziećmi przekłada się na większą aktywność rodziców. Inwestycja zwraca się w podatkach i składkach, które rodzice zaczynają dzięki temu płacić – powiedział minister pracy Kosiniak-Kamysz.
Resortowi pracy łatwo przychodzi przypisywanie sobie zasług związanych z liczbą utworzonych w ostatnich latach placówek dla dzieci. Kiedy jednak krytykuje się te działania – ich efekty to wciąż kropla w morzu potrzeb – resort pracy całą winę zrzuca na samorządy.
Rodzice pytają eksperta
 | » W którym kraju opłaca się mieć dzieci? |
| Iwona Klicka: Podobno miejsca w żłobkach maja być zapewnione dla każdego dziecka - ile w tym prawdy? Planuje w maju/czerwcu 2014 powrót do pracy i nie wiem, czy będę miała gdzie zostawić dziecko. Mariola Falecka, ekspert MPIPS: Organizacja opieki nad małymi dziećmi jest zadaniem własnym gminy. Na podstawie przeprowadzonej diagnozy gmina podejmuje decyzje o budowie żłobków i tworzeniu innych alternatywnych form opieki nad małymi dziećmi. Pomoc państwa w zakresie tworzenia miejsc opieki nad małymi dziećmi od 2011 r. realizowana jest w formie dotacji celowych, które gminy mogą otrzymać w ramach programu MALUCH". W 2014 r. również planowana jest kontynuacja programu "MALUCH". Wszelkie informacje dotyczące miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobkach, klubach dziecięcych oraz u dziennych opiekunów na terenie Pani gminy można uzyskać w urzędzie gminy. |
| Justyna Frankel Pardyka: Kiedy MPiPS uzna, że nie wystarczy przełożyć na samorządy obowiązku tworzenia i finansowania żłobków, ale trzeba wesprzeć je finansowo? Czy MPiPS widzi konieczność wprowadzenia minimum miejsc w żłobku na określoną liczbę mieszkańców lub inną formę dopasowania podaży do popytu? Mariola Falecka, ekspert MPIPS: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców danej gminy należy do zadań własnych gminy. Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego najbliżej obywatela i najlepiej zna potrzeby mieszkańców. Dlatego też kwestia zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc w żłobkach i innych formach opieki nad dziećmi do lat 3 należy do decyzji władz gminnych. Pomoc państwa w zakresie tworzenia miejsc opieki nad małymi dziećmi od 2011 r. realizowana jest w formie dotacji celowych, które gminy mogą otrzymać w ramach programu MALUCH". W 2014 r. również planowana jest kontynuacja programu "MALUCH". W 2013 r. program MALUCH przeznaczony był nie tylko na tworzenie nowych miejsc opieki i dofinansowanie. Można było otrzymać także pieniądze na funkcjonowanie istniejących miejsc. Od 13 lipca 2013 r. w ramach programu MALUCH można otrzymać dofinansowanie maksymalnie 80 % kosztów realizacji zadania. |
Kierunek polityki skupiający się na wspieraniu rodzin jest dobry. Łatwo jednak oszacować, że dotychczasowe działania nie są wystarczające, żeby oczekiwać znaczących zmian demograficznych, czy na rynku pracy. Rządowi wciąż brakuje pragmatycznego spojrzenia na to, jakie inwestycje przyniosą zyski w przyszłości.
Justyna Niedbał
Bankier.pl
