Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!


Zadatek stanowi zabezpieczenie umowne interesów obu stron. Strony ustanawiają w umowie kwotę pieniędzy, która stanowi taki zadatek. Gdy nie dojdzie do wykonania umowy, jest zwracany temu, kto go dał. Jeśli jednak nie doszło do wykonania umowy z winy drugiej strony to dający zadatek ma prawo uzyskać jego dwukrotność. Tej postaci obostrzenie nie występuje w przypadku zaliczki.

Zadatek jest więc bardziej sformalizowany i ulega podwojeniu zwracana kwota, gdy otrzymujący zadatek nie wykona umowy. Przy zaliczce nigdy nie dochodzi do podwojenia kwoty zwracanej. Zadatek najczęściej w praktyce funkcjonuje przy umowach kupna np. nieruchomości, samochodów, czy innych nieruchomości.

Zadatek a zaliczka. Jakie są różnice? Co jest zwracane? (fot. Mateusz Szymański / Bankier.pl)

Sprawdź: Jak dostać szybką pożyczkę w Zaliczka.pl?

Zadatek a zaliczka różnica – jaka jest?

Zadatek to wprowadzenie w treści umowy między stronami zastrzeżenia, że ustanawiają tej postaci zabezpieczenie w określonej kwocie na wypadek niewykonania umowy. Jest on ustanawiany w określonej wysokości, praktykowane jest np. 10% wartości przedmiotu umowy. Przykładowo, gdy zadatek jest ustanawiany w umowie przedwstępnej kupna pojazdu samochodowego o wartości 10 tys. PLN, kwota zadatku jest ustanowiona na poziomie 1 tys. PLN. Kiedy jednak nie dojdzie do wykonania takiej przykładowo umowy, tj. sprzedający pojazd wycofa się z transakcji, powie, że zmienił zdanie, musi oddać uiszczającemu zadatek jego dwukrotność, tj. 2 tys. PLN. Jeśli dający zadatek sam wycofa się z transakcji, uzyskuje po prostu zwrot zadatku 1 tys. PLN.  Tej postaci zadatek zdecydowanie chroni interes tego, kto dokonał jego wpłaty przed sytuacjami, gdy druga strona wycofa się z wykonania danej umowy. Wówczas uzyskanie dwukrotności kwoty wpłaconego zadatku spełnia funkcje kompensacyjne, odszkodowawcze.

Czymś zupełnie innym jest zaliczka, jest to w pewien sposób przedpłata, zapłata pewnej części przyszłej płatności za dany produkt, czy usługę. Przykładowo, gdy strona zamówiła usługę naprawy ogrodzenia za

 2000 zł, rezerwując  w tej firmie termin, powinna wpłacić zaliczkę np. 200 zł, tytułem zarezerwowania wykonania usługi w tej firmie. Kiedy usługa jest wykonana, ta kwota zaliczki najczęściej jest odliczana od kwoty do zapłaty. Za wykonanie usługi zamawiający płaci ustaloną kwotę po pomniejszeniu zaliczki. Zaliczka jest zwracana w kwocie, która została uiszczona, gdy nie dojdzie do wykonania umowy. Tutaj nie ma w przypadku zaliczki jej aspektów odszkodowawczych, trudno też mówić o tym, że silnie zabezpiecza wykonanie danej umowy.

Zadatek a zaliczka - co przepada?

Zadatek regulują przepisy Kodeksu cywilnego i on ulega przepadkowi, gdy któraś ze stron umowy jej nie wykona, jak wskazywano wyżej. Jeśli wpłacający zadatek (np. kupujący pojazd) wycofa się z transakcji, uiszczona kwota zostaje przy drugiej stronie (np. sprzedającym pojazd). Wpłacający zadatek nie ma w takim przypadku możliwości odzyskania pieniędzy. Przy zaliczce nie ma takiej restrykcji prawnej, po prostu jest zwracana, gdy nie dojdzie do wykonania umowy.

Zadatek a zaliczka przy kupnie samochodu, na mieszkanie?

Znając specyfikę zadatku i zaliczki,  budzi zastanowienie, co należy wpłacić przy realizowaniu transakcji kupna samochodu i mieszkania.  Przy kupowaniu nieruchomości pojawia się dylemat, co będzie lepsze zadatek czy zaliczka. Zaliczka to kwota uiszczana na poczet ceny sprzedaży, kiedy jednak dojdzie do wykonania umowy jest ona zaliczona na poczet zapłaty ceny. Zaliczka nie spełnia funkcji odszkodowawczych, nie umożliwia prawidłowego zabezpieczenia wykonania umowy. W świetle tego, przy transakcji tak doniosłej jak nabycie nieruchomości rozsądniejsze jest zapisanie w umowie przedwstępnej i wręczenie zadatku, aniżeli zaliczki.

W przypadku umowy sprzedaży samochodu sytuacja wygląda podobnie, skuteczniejszym zabezpieczeniem wykonania tej umowy jest zadatek. Tutaj jednak, zwłaszcza, jak strony mają pewne obiekcje, czy finalizują transakcję ustanawianie zadatku może być ryzykowniejsze. Wycofanie się z transakcji oznacza, że sprzedający auto musi wypłacić dwukrotność zadatku dla kupującego, który wpłacił zadatek. Zaliczka jest więc bezpieczniejszym rozwiązaniem, bo nie spełnia funkcji odszkodowawczej, jest zwracana idealnie w kwocie, w jakiej ją wpłacono.

Sprawdź: Jak dostać kredyt na remont i kredyt na budowę domu?

Zadatek a zaliczka – co lepsze?

Jednoznacznie ustalenie odpowiedzi na ww. pytanie nie jest możliwe. To wynika bowiem z ogółu czynników. Strony powinny ustalić, co jest dla nich priorytetem. Należy tutaj rozważyć cztery scenariusze:

  • Jeśli sprzedający dane dobro bierze pod uwagę, że może wycofa się jeszcze z transakcji sprzedaży, powinien dążyć do ustanowienia zaliczki, ustanowienie zadatku powoduje, że przy wycofaniu się z transakcji będzie musiał wypłacić jego dwukrotność dla kupującego.
  • Jeśli kupujący obawia się, czy może ufać sprzedającemu, powinien dążyć do ustanowienia zadatku, a nie zaliczki, w przypadku niesfinalizowania transakcji, będzie uprawniony do uzyskania dwukrotności zadatku, który wpłacił, dzięki uzyska chociaż częściową rekompensatę finansową za to, że prowadził negocjacje, wykazał zainteresowanie zawarciem umowy, formułował w związku z tym określone plany, a do tego nie z jego winy, nie doszło,
  • Zaliczka generalnie jest rekomendowana do stosowania wtedy, gdy strony uczciwie przyznają, że jeszcze analizują pewne aspekty wykonania danej umowy, dopuszczają możliwość wycofania się z jej wykonania.

W świetle powyższych rozważań zasadne jest stwierdzić, że powszechne synonimicznie posługiwanie się pojęciem zadatku i zaliczki jest błędne. Te rozwiązania mają zupełnie inne skutki, gdy nie dojdzie do wykonania umowy między stronami. Zadatek zdecydowanie spełnia funkcje odszkodowawcze, silniej zabezpiecza wykonanie umowy. Zaliczka tych cech nie posiada, to raczej typowa przedpłata wykonania umowy, gdy do tego nie dojdzie w równowartości kwoty uiszczonej pierwotnie jest zwracana.

Przeczytaj:

Jak szukać najlepszej szybkiej chwilówki przez internet?


2020-01-21

Najem okazjonalny: na czym polega umowa najmu okazjonalnego

Instytucja najmu okazjonalnego, choć obecna w polskim ustawodawstwie od kilku lat, wciąż jest stosunkowo mało popularna. Pomyśleć powinni o niej zwłaszcza wynajmujący.

2020-01-21

Kredyt na mieszkanie na wynajem - czy wciąż się opłaca?

Niskie stopy procentowe to nie tylko okazja dla osób marzących o własnych czterech kątach. Sprzyjają również inwestycjom w nieruchomości. Czy wzięcie kredytu na mieszkanie na wynajem jest opłacalne?

2020-01-21

Wynajem mieszkania czy kredyt - co się bardziej opłaca?

Osoby poszukujące czterech kątów najczęściej stają przed niełatwym wyborem pomiędzy wynajmem i kredytem hipotecznym. Obie opcje mają swoje wady i zalety, wiążą się również z innymi kosztami.

10 cech idealnego doradcy finansowego

Świat finansów nieustannie się zmienia, a błędne decyzje oznaczają wysokie koszty. Warto rozważyć współpracę z doradcą finansowym, który zadba o bezpieczeństwo Twojego budżetu.

Wcześniejsza spłata kredytu hipotecznego – czy warto?

Kredyt hipoteczny kojarzy się z długim okresem spłaty, a co za tym idzie również wysokimi kosztami. Nie zawsze musi tak jednak być. Dobrym sposobem na oszczędności jest wcześniejsza spłata.

Jak obliczyć, sprawdzić i zwiększyć zdolność kredytową?

Jak można sprawdzić, ile wynosi własna zdolność kredytowa? Czy trzeba z tym zagadnieniem udać się do banku? Odpowiadamy na te i inne pytania.

Odwrócona hipoteka i odwrócony kredyt hipoteczny – czym są?

Skromne budżety seniorów często nie pozwalają na godne życie. Dobrym pomysłem na zastrzyk dodatkowej gotówki może stać się odwrócona hipoteka.

Ikona informacji
poradniki