Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!


Zadatek stanowi zabezpieczenie umowne interesów obu stron. Strony ustanawiają w umowie kwotę pieniędzy, która stanowi taki zadatek. Gdy nie dojdzie do wykonania umowy, jest zwracany temu, kto go dał. Jeśli jednak nie doszło do wykonania umowy z winy drugiej strony to dający zadatek ma prawo uzyskać jego dwukrotność. Tej postaci obostrzenie nie występuje w przypadku zaliczki.

Zadatek jest więc bardziej sformalizowany i ulega podwojeniu zwracana kwota, gdy otrzymujący zadatek nie wykona umowy. Przy zaliczce nigdy nie dochodzi do podwojenia kwoty zwracanej. Zadatek najczęściej w praktyce funkcjonuje przy umowach kupna np. nieruchomości, samochodów, czy innych nieruchomości.

Zadatek a zaliczka. Jakie są różnice? Co jest zwracane? (fot. Mateusz Szymański / Bankier.pl)

Sprawdź: Jak dostać szybką pożyczkę w Zaliczka.pl?

Zadatek a zaliczka różnica – jaka jest?

Zadatek to wprowadzenie w treści umowy między stronami zastrzeżenia, że ustanawiają tej postaci zabezpieczenie w określonej kwocie na wypadek niewykonania umowy. Jest on ustanawiany w określonej wysokości, praktykowane jest np. 10% wartości przedmiotu umowy. Przykładowo, gdy zadatek jest ustanawiany w umowie przedwstępnej kupna pojazdu samochodowego o wartości 10 tys. PLN, kwota zadatku jest ustanowiona na poziomie 1 tys. PLN. Kiedy jednak nie dojdzie do wykonania takiej przykładowo umowy, tj. sprzedający pojazd wycofa się z transakcji, powie, że zmienił zdanie, musi oddać uiszczającemu zadatek jego dwukrotność, tj. 2 tys. PLN. Jeśli dający zadatek sam wycofa się z transakcji, uzyskuje po prostu zwrot zadatku 1 tys. PLN.  Tej postaci zadatek zdecydowanie chroni interes tego, kto dokonał jego wpłaty przed sytuacjami, gdy druga strona wycofa się z wykonania danej umowy. Wówczas uzyskanie dwukrotności kwoty wpłaconego zadatku spełnia funkcje kompensacyjne, odszkodowawcze.

Czymś zupełnie innym jest zaliczka, jest to w pewien sposób przedpłata, zapłata pewnej części przyszłej płatności za dany produkt, czy usługę. Przykładowo, gdy strona zamówiła usługę naprawy ogrodzenia za

 2000 zł, rezerwując  w tej firmie termin, powinna wpłacić zaliczkę np. 200 zł, tytułem zarezerwowania wykonania usługi w tej firmie. Kiedy usługa jest wykonana, ta kwota zaliczki najczęściej jest odliczana od kwoty do zapłaty. Za wykonanie usługi zamawiający płaci ustaloną kwotę po pomniejszeniu zaliczki. Zaliczka jest zwracana w kwocie, która została uiszczona, gdy nie dojdzie do wykonania umowy. Tutaj nie ma w przypadku zaliczki jej aspektów odszkodowawczych, trudno też mówić o tym, że silnie zabezpiecza wykonanie danej umowy.

Zadatek a zaliczka - co przepada?

Zadatek regulują przepisy Kodeksu cywilnego i on ulega przepadkowi, gdy któraś ze stron umowy jej nie wykona, jak wskazywano wyżej. Jeśli wpłacający zadatek (np. kupujący pojazd) wycofa się z transakcji, uiszczona kwota zostaje przy drugiej stronie (np. sprzedającym pojazd). Wpłacający zadatek nie ma w takim przypadku możliwości odzyskania pieniędzy. Przy zaliczce nie ma takiej restrykcji prawnej, po prostu jest zwracana, gdy nie dojdzie do wykonania umowy.

Zadatek a zaliczka przy kupnie samochodu, na mieszkanie?

Znając specyfikę zadatku i zaliczki,  budzi zastanowienie, co należy wpłacić przy realizowaniu transakcji kupna samochodu i mieszkania.  Przy kupowaniu nieruchomości pojawia się dylemat, co będzie lepsze zadatek czy zaliczka. Zaliczka to kwota uiszczana na poczet ceny sprzedaży, kiedy jednak dojdzie do wykonania umowy jest ona zaliczona na poczet zapłaty ceny. Zaliczka nie spełnia funkcji odszkodowawczych, nie umożliwia prawidłowego zabezpieczenia wykonania umowy. W świetle tego, przy transakcji tak doniosłej jak nabycie nieruchomości rozsądniejsze jest zapisanie w umowie przedwstępnej i wręczenie zadatku, aniżeli zaliczki.

W przypadku umowy sprzedaży samochodu sytuacja wygląda podobnie, skuteczniejszym zabezpieczeniem wykonania tej umowy jest zadatek. Tutaj jednak, zwłaszcza, jak strony mają pewne obiekcje, czy finalizują transakcję ustanawianie zadatku może być ryzykowniejsze. Wycofanie się z transakcji oznacza, że sprzedający auto musi wypłacić dwukrotność zadatku dla kupującego, który wpłacił zadatek. Zaliczka jest więc bezpieczniejszym rozwiązaniem, bo nie spełnia funkcji odszkodowawczej, jest zwracana idealnie w kwocie, w jakiej ją wpłacono.

Sprawdź: Jak dostać kredyt na remont i kredyt na budowę domu?

Zadatek a zaliczka – co lepsze?

Jednoznacznie ustalenie odpowiedzi na ww. pytanie nie jest możliwe. To wynika bowiem z ogółu czynników. Strony powinny ustalić, co jest dla nich priorytetem. Należy tutaj rozważyć cztery scenariusze:

  • Jeśli sprzedający dane dobro bierze pod uwagę, że może wycofa się jeszcze z transakcji sprzedaży, powinien dążyć do ustanowienia zaliczki, ustanowienie zadatku powoduje, że przy wycofaniu się z transakcji będzie musiał wypłacić jego dwukrotność dla kupującego.
  • Jeśli kupujący obawia się, czy może ufać sprzedającemu, powinien dążyć do ustanowienia zadatku, a nie zaliczki, w przypadku niesfinalizowania transakcji, będzie uprawniony do uzyskania dwukrotności zadatku, który wpłacił, dzięki uzyska chociaż częściową rekompensatę finansową za to, że prowadził negocjacje, wykazał zainteresowanie zawarciem umowy, formułował w związku z tym określone plany, a do tego nie z jego winy, nie doszło,
  • Zaliczka generalnie jest rekomendowana do stosowania wtedy, gdy strony uczciwie przyznają, że jeszcze analizują pewne aspekty wykonania danej umowy, dopuszczają możliwość wycofania się z jej wykonania.

W świetle powyższych rozważań zasadne jest stwierdzić, że powszechne synonimicznie posługiwanie się pojęciem zadatku i zaliczki jest błędne. Te rozwiązania mają zupełnie inne skutki, gdy nie dojdzie do wykonania umowy między stronami. Zadatek zdecydowanie spełnia funkcje odszkodowawcze, silniej zabezpiecza wykonanie umowy. Zaliczka tych cech nie posiada, to raczej typowa przedpłata wykonania umowy, gdy do tego nie dojdzie w równowartości kwoty uiszczonej pierwotnie jest zwracana.

Przeczytaj:

Jak szukać najlepszej szybkiej chwilówki przez internet?

Skorzystaj z pomocy eksperta

2019-06-24

Czy nadal jest sens brać coś na raty, żeby budować historię kredytową?

Od wielu lat panuje przeświadczenie o tym, że osoba, która ma czystą kartę w historii kredytowej, nie ma szans na otrzymanie większego kredytu. Zapytałam banki, jak oceniają swoich klientów i czy ci bez rat na mały sprzęt RTV/AGD nadal nie mają co liczyć na większy kredyt.  

2019-05-30

Pożyczka na wkład własny do kredytu hipotecznego

Jednym z warunków otrzymania kredytu hipotecznego jest posiadanie odpowiedniego wkładu własnego. Czy i jak można otrzymać pożyczkę na wkład własny?

2019-05-30

Na co zwrócić uwagę, biorąc kredyt hipoteczny?

Zanim zaczniemy przeglądać propozycje banków, warto dowiedzieć się na co powinniśmy zwrócić szczególną uwagę. 

Umowa kredytowa - do czego nas zobowiązuje?

Kredyt dokumentuje się przez podpisanie umowy między pożyczkodawcą a pożyczkobiorcą. Na co zwrócić uwagę zanim złoży się podpis pod umową?

Pożyczka na wkład własny - jak ją otrzymać?

Aby zaciągnąć kredyt hipoteczny, konieczne jest posiadanie wkładu własnego. Ci, którzy nie zgromadzili odpowiedniej kwoty, mogą spróbować wspomóc się pożyczką.

Jak otrzymać kredyt na budowę domu - praktyczny poradnik

Co trzeba zrobić i jakie warunki spełnić, aby otrzymać kredyt na budowę domu? Odpowiadamy na pytania. 

Kredyty mieszkaniowe dla osób zarabiających na kontrakcie

Jak w praktyce wygląda kwestia zaciągnięcia kredytu mieszkaniowego, gdy pracujemy na kontrakcie za granicą? 

Ikona informacji
poradniki