SMART > Poradniki > Prawo i pieniądze > KNF – co to jest? Jakie zadania realizuje Komisja Nadzoru Finansowego?

KNF – co to jest? Jakie zadania realizuje Komisja Nadzoru Finansowego?

W Internecie, telewizji czy w radiu czasami mówi się o KNF. Zdarza się, że nie każdy potrafi rozszyfrować ten skrót i nie do końca wie, czym dany podmiot się zajmuje. Śpieszymy z wyjaśnieniem! Komisja Nadzoru Finansowego to organ, który sprawuje nadzór nad rynkiem i instytucjami finansowym w Polsce. Czym dokładnie zajmuje się KNF, jakie są jego zadania i kto wchodzi w skład organu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w dalszej części artykułu.

KNF – co to jest? Jakie zadania realizuje Komisja Nadzoru Finansowego?
Spis treści
więcej Ikona strzałki

KNF – co to jest?

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) to organ sprawujący nadzór nad instytucjami finansowymi w Polsce, w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej. Podmiot został powołany z mocy ustawy, z dnia 21 lipca 2006 o nadzorze nad rynkiem finansowym. 

KNF przejęła zadania Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. Z kolei w 2008 r. rozszerzono kompetencje KNF w związku z przejęciem przez nią obowiązków Komisji Nadzoru Bankowego.

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego – to jemu podlega Komisja Nadzoru Finansowego

KNF podlega pod Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF). Nad prawidłowością działań organu czuwa Prezes Rady Ministrów. Premier ma uprawnienia do mianowania przewodniczącego KNF na 5-letnią kadencję.

KNF realizuje swoje zadania przy pomocy UKNF. Od 1 stycznia 2019 r. urząd ten figuruje jako państwowa osoba prawna, a dzięki temu jest niezależny finansowo. Organami urzędu są:

  • Komisja Nadzoru Finansowego;

  • Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego.

Warto zaznaczyć, że Przewodniczący KNF reprezentuje organ na zewnątrz.

Komisja Nadzoru Finansowego – cele

KNF odpowiada za nadzór nad wieloma różnymi obszarami związanymi z rynkiem monetarnym. Na stronie Komisji przeczytać można, że: Celem nadzoru KNF nad rynkiem finansowym jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku również poprzez rzetelną informację dotyczącą funkcjonowania rynku”.

Komisja Nadzoru Finansowego realizuje swoje cele, pełniąc funkcje:

  • licencyjną;

  • regulacyjną;

  • kontrolną;

  • dyscyplinarną.

Powyższe uprawnienia sprawiają, że KNF jest organem upoważnionym do wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności. Odbiorcami usług świadczonych przez organ są:

  • banki;

  • spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK);

  • krajowe instytucje płatnicze;

  • zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji;

  • otwarte fundusze emerytalne;

  • fundusze inwestycyjne;

  • firmy inwestycyjne.

Uzyskanie odpowiedniej zgody wiąże się z koniecznością spełnienia wymagań, które są ustalane i weryfikowane przez KNF.

Co obejmuje nadzór KNF?

Komisja Nadzoru Finansowego realizuje wiele zadań. Najważniejszym z nich jest sprawowanie kontroli nad rynkiem finansowym. Niemniej KNF podejmuje działania mające na celu jego sprawne działanie na wielu płaszczyznach. W przepisach ogólnych Ustawy z dnia 21 lipca 2006 roku o nadzorze nad rynkiem znajduje się zakres nadzoru KNF.

Nadzór KNF obejmuje:

  • nadzór bankowy;

  • nadzór ubezpieczeniowy;

  • nadzór emerytalny;

  • nadzór nad rynkiem kapitałowym;

  • nadzór nad agencjami ratingowymi;

  • nadzór nad spółdzielczymi kasami oszczędnościowo-kredytowymi i Krajową Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową;

  • nadzór nad pośrednikami kredytu hipotecznego i ich agentami;

  • nadzór nad instytucjami płatniczymi, małymi instytucjami płatniczymi, instytucjami pieniądza elektronicznego, biurami usług płatniczych, dostawcami świadczącym wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku, a także oddziałami zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego.

Komisja podejmuje działania, które mają zapewnić prawidłowe funkcjonowanie rynku finansowego. Co więcej, KNF dąży do zapewnienia jego bezpieczeństwa, stabilności i przejrzystości, aby środowisko współpracy wzbudzało zaufanie i było przyjazne dla jego uczestników.

(shutterstock/T. Schneider)

Ważnym zadaniem i zarazem jednym z celów KNF jest ochrona uczestników rynku finansowego. W dążeniu do zapewnienia bezpieczeństwa, Komisja dostarcza wiarygodnych informacji na temat funkcjonowania podmiotów działających w obszarze fiskalnym. Organ wydaje ostrzeżenia dotyczące konkretnych podmiotów lub wybranych instrumentów finansowych. 

Warto zaznaczyć, że nie wszystkie podmioty na rynku finansowym są objęte nadzorem KNF. Zaliczają się do nich:

  • ZUS;

  • KRUS;

  • BFG;

  • UFG;

  • NFZ.

Za kontrolę i nadzór nad ww. instytucjami odpowiadają ministrowie odpowiednich resortów.

Jakie zadania realizuje KNF?

Komisja sprawuje nadzór m.in. nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym. Ponadto nadzoruje instytucje płatnicze i czuwa nad sektorem kas spółdzielczych oraz instytucjami pożyczkowymi.

Na stronie KNF przeczytać można, że do zadań Komisji należy także:

  • podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku finansowego;

  • podejmowanie działań mających na celu rozwój rynku finansowego i jego konkurencyjności;

  • podejmowanie działań edukacyjno-informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku finansowego;

  • udział w przygotowywaniu projektów aktów prawnych w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym;

  • stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między uczestnikami rynku finansowego, w szczególności sporów wynikających ze stosunków umownych między podmiotami podlegającymi nadzorowi Komisji a odbiorcami usług świadczonych przez te podmioty;

  • wykonywanie innych zadań określonych ustawami.

Nadzór nad kwestiami fiskalnymi zapewnić prawidłowość jego funkcjonowania, stabilność, bezpieczeństwo i przejrzystość. Komisja co roku przedstawia jawne sprawozdanie ze swojej działalności, w ramach której ma kompetencje do podejmowania uchwał i decyzji administracyjnych. Warto zaznaczyć, że Komisja Nadzoru Finansowego ma prawo nakładać kary finansowe na spółki publiczne, które nie wywiązują się ze swoich obowiązków.

Organizacja Komisji Nadzoru Finansowego

Główna siedziba KNF znajduje się w Warszawie przy ul. Pięknej 20. Na jej czele stoi Przewodniczący KNF, który piastuje to stanowisko podczas 5-letniej kadencji. Jednak nie każdy może ubiegać się o fotel szefa Komisji.

Kandydat na Przewodniczącego musi spełnić następujące warunki:

  • mieć polskie obywatelstwo;

  • mieć pełne prawa publiczne;

  • mieć wyższe wykształcenie prawnicze lub ekonomiczne;

  • mieć odpowiednią wiedzę na temat nadzoru nad rynkiem finansowym w Polsce i doświadczenie zawodowe;

  • przez minimum trzy lata zajmować stanowiska kierownicze;

  • nie być karany za przestępstwo skarbowe lub umyślne przestępstwo;

  • cieszyć się nieposzlakowaną opinią;

  • dać rękojmię odpowiedniej pracy.

Jeśli istnieją ku temu przesłanki, to Prezes Rady Ministrów może odwołać Przewodniczącego KNF. Przykładem takiej sytuacji mogą być prawomocne wyroki za przestępstwa skarbowe lub utrata obywatelstwa polskiego.

Komisja Nadzoru Finansowego – kim są jej członkowie? 

W ustawie o nadzorze nad rynkiem fiskalnym znajduje się Art. 5, który dokładnie określa skład komisji. Wchodzi w niego Przewodniczący KNF, trzech jego zastępców przewodniczącego i dziewięciu członków, którymi są:

  • minister właściwy do spraw gospodarki albo jego przedstawiciel;

  • Prezes Narodowego Banku Polskiego albo delegowany przez niego członek Zarządu Narodowego Banku Polskiego;

  • minister właściwy do spraw instytucji finansowych albo jego przedstawiciel;

  • minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego albo jego przedstawiciel;

  • przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

  • przedstawiciel Premiera;

  • przedstawiciel Bankowego Funduszu Gwarancyjnego; 

  • przedstawiciel ministra – członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, a jeżeli nie został wyznaczony – przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów;

  • przedstawiciel Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Przedstawiciele BFG, UOKIK, ministra ds. koordynacji działalności służb specjalnych lub, w przypadku, gdy ten ostatni nie został wyznaczony, przedstawiciel Premiera, pełnią funkcje doradcze.

Jak finansowane jest UKNF?

Pieniądze na działalność UKNF nie pochodzą z budżetu państwa. Wspomniana ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym wskazuje, że przychodami urzędu są:

  • wpłaty i opłaty od podmiotów, które podlegają pod nadzór;

  • opłaty za egzaminy m.in. dla maklerów, brokerów i aktuariuszy;

  • opłaty za wydanie interpretacji;

  • odsetki za opóźnienia w spłacie należności;

  • darowizny i zapisy;

  • lokaty;

  • najem;

  • inne przychody.

Przytoczona ustawa wskazuje, że koszty funkcjonowania UKNF, a także jego organów pochodzić mają z opłat za egzaminy.


Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Sektor bankowy

Komentarze

Potwierdź że nie jesteś robotem!
Dziękujemy za zadanie pytania!
Nasi Redaktorzy odpowiedzą tak szybko jak to możliwe a informację o udzieleniu odpowiedzi prześlemy na podany adres e-mail .
Coś poszło nie tak. Prosimy spróbować ponownie później.

Poradniki