Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Egzekucja komornicza - jak wygląda? Ile wynoszą koszty komornicze?

Zetknięcie się z komornikiem jest bardzo stresujące. Niestety przekłada się nie tylko na komfort życia, ale również dodatkowe koszty komornicze, które w większości przypadków ponosi dłużnik. Egzekucja komornicza może jednak przydarzyć się każdemu z nas. Warto wcześniej mieć wiedzę na temat tego, jak może ona wyglądać.

Spis treści
więcej Ikona strzałki

Rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego to ostatni etap procesu windykacji należności. Dochodzi do niej, kiedy dłużnik uchyla się od podjęcia tego obowiązku, albo nie zdołał wypracować z wierzycielem satysfakcjonującego obie strony kompromisu. Warto mieć przy tym świadomość, że zaangażowanie komornika może mieć miejsce wyłącznie na skutek nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przez sąd, a sam komornik działa na zlecenie wierzyciela.

Ten etap poprzedza jednak długi okres, w którym można dojść do porozumienia i w wielu przypadkach da się uniknąć takiego scenariusza. To wyjątkowo korzystne z perspektywy dłużnika: egzekucja komornicza jest bowiem zdecydowanie bardziej skuteczna i sama w sobie generuje dodatkowe koszty. To natomiast sprawia, że w wielu przypadkach spłata zadłużenia nie jest wbrew pozorom prostsza.

(ingimage)

Egzekucje komornicze: jakie są dane?

Według oficjalnych danych Krajowej Rady Komorniczej obecnie (dane na rok 2022) w Polsce działa blisko 2000 komorników sądowych, oraz ponad 300 aplikantów oraz 1300 asesorów komorniczych. Co ciekawe, oznacza to lekki wzrost w stosunku do roku 2020, gdy liczba komorników zawierała się w liczbie 1858. Asystowało im 1571 asesorów i 222 aplikantów.

Bardziej szokująca jest druga statystyka. W stosunku do roku 2019 roku zajmowali się oni ponad 4 milionami spraw. Natomiast w 2021 roku przeprowadzono już dokładnie 7.924.964 spraw egzekucyjnych.

Jak widać, choć egzekucja komornicza to ostateczność, wcale nie należy do rzadkości. Jej podstawowym celem jest natomiast teoretycznie zwrócenie długu i przekazanie go wierzycielowi. Warto mieć również świadomość, że sam komornik jest funkcjonariuszem publicznym i działa na wniosek wierzyciela oraz na podstawie decyzji sądu. Jego pracę reguluje natomiast Ustawa o komornikach sądowych.

Jak przebiega egzekucja komornicza?

Pierwszym etapem egzekucji komorniczej jest przesłanie dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji drogą listowną. Jeżeli pismo nie zostanie dostarczone, teoretycznie powinien je przekazać sam komornik, który przy okazji odwiedzając miejsce zamieszkania dłużnika, ustala stan jego majątku, który umożliwiłby spłatę zadłużenia. Wg prawa ukrywanie jakichkolwiek jego składników jest karane.

Podobnie jak na każdym innym etapie procesu windykacji, również w tym przypadku największe korzyści może przynieść współpraca i chęć wywiązania się ze swoich zobowiązań. Jak wynika z praktyki, zwykle najlepszym adresatem ewentualnych negocjacji jest wierzyciel.

Jednym z najbardziej dotkliwych narzędzi, którymi dysponuje komornik, jest możliwość zajęcia rachunku bankowego dłużnika. I jest to zwykle pierwsze działanie w postępowaniu egzekucyjnym. Co ważne nawet wtedy, jeżeli jego właścicielem jest współmałżonek.

Art. 889 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego umożliwia komornikowi przesłanie do banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tego rachunku wraz z kosztami egzekucyjnymi. Komornik również wzywa bank do niedokonywania wypłat z tego rachunku bez zgody komornika do wysokości zajętej wierzytelności oraz informuje o tym dłużnika. Ważne jest, że bank nie jest zobowiązany do poinformowania klienta o zajęcia konta, co oznacza, że często taka blokada może zaskoczyć właściciela rachunku.

Co równie istotne, komornik zwykle nie dokonuje zajęcia jednego rachunku bankowego, a wszystkich należących do dłużnika.

Jeżeli natomiast otrzymuje wynagrodzenie np. z tytułu umowy o pracę, renty lub emerytury, również może je zająć, pozostaje jednak kwota wolna od zajęcia. Na wniosek wierzyciela komornik może zająć także ruchomości lub nieruchomości, następnie wystawiając je na licytację. Uzyskane w ten sposób fundusze są natomiast przekazywane na poczet spłaty zadłużenia.

Co nie podlega zajęciu?

Chociaż działając na polecenie wierzyciela, komornik ma dosyć duże uprawnienia, jednocześnie jednak istnieją prawne ograniczenia, gwarantujące zapewnienie dłużnikowi minimum niezbędnego do przeżycia. Od zajęcia wolne będą więc m.in.:

  • Żywność i opał niezbędne dłużnikowi i jego rodzinie na okres miesiąca,

  • Przedmioty codziennego użytku, ubrania i bielizna, pościel,

  • Narzędzia i przyrządy niezbędne do pracy zarobkowej i nauki,

  • Przedmioty służące do praktyki religijnej,

  • Dokumenty osobiste, odznaczenia,

  • Rzeczy codziennego użytku, które mogą byś sprzedane po niższej cenie, a dla dłużnika przedstawiają dużą wartość,

  • Lekarstwa, niezbędny sprzęt medyczny.

Poza tym egzekucji komorniczej nie podlegają także m.in. świadczenia alimentacyjne, wychowawcze i rodzinne, dodatki pielęgnacyjne, rodzinne i porodowe oraz inne świadczenia, w tym także fundusze uzyskane w ramach programu 500+. A także świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów oraz te pochodzące z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne i dobry start.

Egzekucja z nieruchomości: jak przebiega?

Z pewnością jednym z najtrudniejszych etapów egzekucji komorniczej jest egzekucja z nieruchomości. Komornik przede wszystkim przesyła do sądu wieczystoksięgowego wniosek o wniesienie wpisu o wszczęcie egzekucji. Sam dom lub mieszkanie natomiast pozostaje w zarządzie dłużnika, może wobec tego nadal w nim mieszkać, jednak nie może w żaden sposób rozporządzać nieruchomością. Następnie z udziałem innych stron, komornik dokonuje opisu nieruchomości, a rzeczoznawca ocenia jej wartość.

Co ważne: dłużnik w ciągu 14 dni ma prawo do zaskarżenia tych decyzji, w jego interesie leży natomiast jak najwyższa wycena, ta bowiem przełoży się na kwotę uzyskaną w wyniku licytacji. Tę komornik ogłasza po dwóch tygodniach od uprawomocnienia opisu i wyceny, umieszczając także stosowne obwieszczenie m.in. w poczytnych wydawnictwach lokalnych i stronach internetowych. Sama licytacja jest natomiast publiczna, a jej zwycięzca powinien w ciągu 14 dni przekazać środki na rachunek sądu lub urzędu.

Koszty komornicze: ile wynoszą i kto je ponosi?

Dłużnik powinien mieć również świadomość, że egzekucje komornicze same w sobie są kosztowne, a w większości przypadków to właśnie on będzie obciążony należnościami z tego tytułu. W rzeczywistości część zajętych funduszy, zamiast wygaszać zadłużenie, będzie więc trafiała na konto komornika. Tę kwestię szczegółowo reguluje Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Zgodnie z nią komornik ma prawo do naliczenia między innymi:

  • 10% wartości uzyskanych środków przy egzekucji z wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych lub innych świadczeń.

  • 1500 zł za wykonanie wniosku o opróżnienie lokalu.

  • 10% przy egzekucji z nieruchomości lub ruchomości.

  • 1000 zł za utrudnianie czynności komorniczych.

  • 400 zł za sporządzenie protokołu stanu faktycznego.

  • 400 zł za zabezpieczenie spadku.

Opłaty związane z danym postępowaniem nie mogą być niższe niż 150 złotych ani wyższe niż 50 000 złotych. Jeśli zostanie ustalone, że jest podstawa do zwrotu opłaty lub jej części, komornik ma obowiązek zwrócić ją w ciągu 4 dni.

Co istotne, istnieje także opłata za bezpodstawne wszczęcie postępowania. Jeśli okazuje się, że rozpoczęcie postępowania jest bezpodstawne, czyli osoba okazuje się nie mieć długów, lub wierzyciel nie jest w stanie udowodnić ich istnienia, 10 proc. wnioskowanej sumy stanowi koszty postępowania egzekucyjnego i są one ponoszone przez domniemanego wierzyciela.

Preferencyjne stawki opłat egzekucyjnych

Może nie każdy wie, ale poza najpopularniejszą prowizją w wysokości 10 proc. zajmowanego majątku, komornik może przyjąć opłaty egzekucyjne dwie niższe stawki w wysokości 3 oraz 5 proc.:

  • 3 proc. - w przypadku preferencyjnej opłaty egzekucyjnej, stawka jest niższa niż standardowa, wynosi jedynie 3% wartości kwoty egzekwowanej przez komornika od dłużnika. Taki rodzaj opłaty dotyczy tylko niektórych dłużników, którzy zdecydują się na spłacenie części lub całości długu w ciągu miesiąca od momentu doręczenia im zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komorniczej.

  • 5 proc. - pozostałego do spłaty zadłużenia, jeżeli egzekucja komornicza zostanie umorzona na wniosek wierzyciela. W takim przypadku to wierzyciel będzie zobowiązany do opłacenia kosztów komorniczych, chyba że umorzenie będzie wynikało z uregulowania przez dłużnika należności albo dojścia do porozumienia w ciągu 30 dni od wszczęcia postępowania (wówczas kosztami komorniczymi zostanie obciążony dłużnik, natomiast po tym terminie opłata wyniesie 10%). Zarówno w przypadku egzekucji zaległości alimentacyjnych, jak i niealimentacyjnych.

Przedawnienie długu u komornika

Warto mieć przy okazji świadomość, że roszczenia ulegają przedawnieniu. Od 9 lipca 2018 roku termin przedawnienia wynosi 6 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, jednocześnie istnieje jednak wiele wyjątków. O połowę krócej poczekamy na przedawnienie zadłużenia z tytułu świadczeń okresowych czy prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast w przypadku roszczeń stwierdzonych orzeczeniem sądu wierzyciel ma każdorazowo 6 lat na wszczęcie egzekucji komorniczej.

Należy jednak zauważyć, że odsetki z tego tytułu ulegną przedawnieniu po 3 latach. Jednocześnie bieg przedawnienia może ulegać zawieszeniu, np. w przypadku roszczeń przysługujących osobom niemającym zdolności prawnej wobec osób sprawujących nad nimi opiekę, małżonków w trakcie trwania małżeństwa albo jeżeli na skutek siły wyższej wierzyciel nie może dochodzić swoich roszczeń przed sądem lub innym organem. Bieg przedawnienia przerywa się także na skutek każdej czynności przed sądem czy sądem polubownym, uznania roszczenia przez dłużnika i zawarcie ugody regulującej termin spłaty lub rozkładającej ją na raty czy przez rozpoczęcie mediacji.



Znajdź najlepszy kredyt gotówkowy

miesięcy

Poradniki