Rada Najwyższa - parlament Ukrainy - uznała w środę za deportowanych tych obywateli, którzy po II wojnie światowej zostali przymusowo wysiedleni z Polski (PRL). Przyjęta ustawa gwarantuje tym osobom bądź członkom ich rodzin odszkodowanie ze strony państwa w postaci jednorazowej zapomogi materialnej.
Nowe prawo wprowadza zmiany do ustawy z 2014 roku dotyczącej przywrócenia praw osób deportowanych ze względów etnicznych. W wersji z 2014 roku ustawa zawierała definicję deportacji jako „przymusowego przesiedlenia ze względów narodowościowych narodów, mniejszości narodowych i osób z miejsc ich stałego zamieszkania na podstawie decyzji podjętych przez organy władzy państwowej byłego ZSRS albo republik związkowych”. Teraz dodano w ustawie, że ta definicja dotyczy również przesiedlonych przymusowo z Polski, „w tym na podstawie umów międzynarodowych ZSRS i USRS (wchodzącej w skład Związku Sowieckiego Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej-PAP)” z Polską w latach 1944-51.
W poprzedniej wersji ustawy wskazano, że Ukraina uznaje deportacje dokonane na podstawie decyzji władz ówczesnego ZSRS i republik związkowych za „akty nielegalne i przestępcze”. Teraz ten fragment został uzupełniony i wymieniono w nim również decyzje podjęte na podstawie umów międzynarodowych ZSRS/USRS z Polską w latach 1944-51.
W ustawie wskazano, że dotyczy ona „osób, które w latach 1944-51 były przymusowo przesiedlone jako osoby ukraińskiego pochodzenia etnicznego” i że przesiedleniom tym towarzyszyło odebranie majątku i ograniczenie praw politycznych, społecznych, gospodarczych i kulturalnych.
Z danych na stronie Rady Najwyższej wynika, że zmiany rozważane były przez parlament od 2019 roku.
9 września 1944 roku narzucony Polsce przez Józefa Stalina rząd PKWN podpisał z rządem USRS umowę o wymianie ludności przewidującą możliwość dobrowolnego wyjazdu z Polski osób narodowości ukraińskiej. Rok później, we wrześniu 1945 r., trzy dywizje Wojska Polskiego zaczęły pod przymusem wysiedlać ludność ukraińską. Akcję tę przeprowadzono w brutalny sposób. Prof. Jan Pisuliński, autor pierwszej monografii dotyczącej deportacji polskich Ukraińców do ZSRR, oceniał w 2017 roku, że w latach 1944-47 z 22 powiatów południowo-wschodniej Polski wyjechało prawie pół miliona osób narodowości ukraińskiej, z tego ćwierć miliona deportowano siłą. (PAP)
awl/ mms/ mhr/
