Gospodarstwa domowe wyposażone są w coraz większą liczbę urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Przedmioty te podłączone do instalacji elektrycznej narażone są na występowanie zjawiska przepięć, które może spowodować wiele uszkodzeń i zniszczeń.
Źródłem przepięć może być kilka zjawisk.
Najbardziej znaną przyczyną są wyładowania atmosferyczne występujące podczas burzy. Inne przyczyny powstawania przepięć to procesy łączeniowe w urządzeniach dużej mocy, upalenie się przewodu neutralnego (zerowego), awarie w instalacji elektrycznej, awarie w zakładzie energetycznym, próby nielegalnego podłączenia się do instalacji, naprawy „domorosłych elektryków”.
Przepisy o instalacjach elektrycznych i polskie normy odnoszące się do tych instalacji i podłączonych do nich urządzeń dokładnie określają, jakie zabezpieczenia przed przepięciami należy stosować. Dostarczana energia elektryczna powinna być o odpowiednich parametrach technicznych, stosownie do odbiorników, potrzeb użytkowych, oraz zapewnić ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym, przepięciami łączeniowymi i atmosferycznymi, powstaniem pożaru. Ochrona przepięciowa musi być stosowana w każdej nowej lub modernizowanej instalacji elektrycznej.
Na ryzyko przepięć narażona jest nie tylko instalacja elektryczna, ale także sieć telekomunikacyjna i antenowa. Wyjeżdżając na wakacje, warto wyłączyć nie tylko przewód z gniazdka elektrycznego, ale także przewód antenowy od telewizora czy przewód sieci telefonicznej podłączony do modemu w komputerze lub telefonie. Zasady ochrony sieci i urządzeń telekomunikacyjnych również są ściśle określone w Rozporządzeniu Ministra Łączności.
Zjawisko przepięć jako ryzyko ubezpieczeniowe jest przyjmowane do ubezpieczenia. Jest różnie definiowane i nie zawsze odbywa się bezwarunkowo ze strony zakładów ubezpieczeń. W warunkach gospodarstwa domowego producenci urządzeń i zakłady ubezpieczeń mogą wymagać ograniczników przepięć, instalacji z przewodem ochronnym, listwy przepięciowej, urządzenia chroniącego przed skokami napięcia lub jego brakiem – tzw. UPS, uzależniając od tego swoją odpowiedzialność.
W wyłączeniach ogólnych w o.w.u. mogą być zapisy wykluczające odpowiedzialność za ryzyko przepięć, gdy nie są przestrzegane obowiązujące przepisy prawa budowlanego, brak okresowych przeglądów technicznych, wynikających z przepisów prawa, nie spełniane są wymagania producenta urządzenia. Limit odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za ryzyko przepięć może być ograniczony kwotowo lub stanowić pewien procent z ogólnej sumy ubezpieczenia ruchomości domowych.
Przykładowe definicje przepięć:
Budynki wielorodzinne
Nieco odmiennie przedstawia się odpowiedzialność za powstanie przepięć w budynkach wielorodzinnych, gdzie mamy część wspólną instalacji dla wszystkich lokali i instalację elektryczną indywidualną w każdym mieszkaniu. Jeżeli w części wspólnej instalacji nastąpi przerwa przewodu zerowego, wówczas w każdym lokalu powstanie przepięcie. W indywidualnym ubezpieczeniu mieszkania, w definicji przepięć wskazane jest zazwyczaj źródło jego powstania, trudno szukać odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w przypadku przepięcia, którego źródłem jest przerwa przewodu zerowego w części wspólnej instalacji, za którą odpowiedzialność ponosi ubezpieczający. W takiej sytuacji spółdzielnia/wspólnota mieszkaniowa, która jest ubezpieczającym, może ubezpieczyć na zasadzie dodatkowej klauzuli ryzyko przepięć, ale jako ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej spółdzielni/wspólnoty mieszkaniowej względem jej członków. Lokatorzy będący członkami spółdzielni/wspólnoty mieszkaniowej nie są osobami trzecimi dla spółdzielni/wspólnoty.
Dla zmniejszenia skutków zjawiska przepięć stosuje się zgodnie z wymogami prawnymi szereg zabezpieczeń w postaci ograniczników przepięć. Często są to układy złożone, wielostopniowe. Należy mieć świadomość, że ograniczniki przepięć jedynie zmniejszają prawdopodobieństwo powstania uszkodzeń, nie gwarantują stuprocentowej ochrony, gdyż ich zadziałanie zależy od szeregu warunków, ważne jest tu źródło przepięcia.
Józef Hanusiak
Wykorzystane materiały:
Allianz : OWU budynków i lokali prywatnych „Pod Własnym Dachem” uchwałą zarządu TU Allianz Polska SA nr 76/2007 z dnia 11 lipca 2007 r. i mają zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 10 sierpnia 2007 r.
Compensa : OWU „Compensa Rodzina” zatwierdzone przez zarząd Compensa TU SA Vienna Insurance Group uchwałą nr 33/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r. i mają zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 10 sierpnia 2007 r.
Generali: Ogólne warunki ubezpieczenia mieszkań i budynków mieszkalnych „Domownik” uchwałą zarządu Generali Nr GNL/ob./14/8/2007 w dniu 7 sierpnia 2007 r. i wchodzą w życie z dniem 10 sierpnia 2007 r.
Inter Polska: OWU „Inter lokum” przyjęte uchwałą zarządu INTER Polska nr 22/2007 z dnia 31 sierpnia 2007r. i mają zastosowanie do umów ubezpieczenia, zawartych od dnia 1 października 2007 r.
PTU: OWU zatwierdzone uchwałą zarządu PTU SA nr 41/07 z dnia 7 maja 2007 r. oraz zmienione załącznikiem nr 8 do uchwały zarządu PTU SA nr 61/07 z dnia 1 sierpnia 2007 r. OWU mają zastosowanie do umów ubezpieczenia zawartych począwszy od dn.10 sierpnia 2007 r.
PZU SA: OWU ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych – osób fizycznych ustalone uchwałą zarządu PZU SA Nr UZ/323/2007 z dnia 19 czerwca 2007 r. Mają zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 10 sierpnia 2007 r.
Uniqa: OWU „Ubezpieczenie DOM Plus” zatwierdzone uchwałą zarządu UNIQA TU SA nr 158/2007 z dnia 13 sierpnia 2007 r. i mają zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 1 września 2007 r.
TUiR Warta: OWU „Warta – Dom komfort”, tekst jednolity z aneksem nr 1/2007 mają zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 10 sierpnia 2007 r.
Źródło:
