REKLAMA
OKI W BANKIER.PL

Nierówności nierównościom nierówne, z bogactwem jest podobnie

2017-02-07 12:39
publikacja
2017-02-07 12:39
Dodaj Bankier.pl w Google

Społeczeństwo nie jest grą o sumie zerowej. W przypadku transakcji rynkowych mamy do czynienia z kreacją dodatkowej wartości - nikomu nie musi ubyć, by ktoś inny odniósł korzyść. Posiadanie i odpowiednie zarządzanie majątkiem wytwarza dodatkową wartość dla szerokiego grona odbiorców.

Nierówności nierównościom nierówne, z bogactwem jest podobnie
Nierówności nierównościom nierówne, z bogactwem jest podobnie
/ YAY Foto

Kilka dni temu Oxfam, międzynarodowa organizacja zajmująca się walką z ubóstwem, opublikowała raport na temat globalnych nierówności. Słowo raport zostało tu użyte nieco na wyrost, bo sam dokument przypomina raczej polityczny manifest, w którym dane empiryczne są przywoływane z rzadka, bez kontekstu i teoretycznej obudowy. Ponadto dane te pochodzą głównie z innego źródła: raportu Credit Suisse na temat wysokości i rozkładu majątku na świecie. W każdym razie te doniesienia i obserwacje przełożyły się na nośne medialnie hasło: ośmiu najbogatszych ludzi na świecie ma majątek większy niż biedniejsza połowa ludzkości razem wzięta.

Jeśli spojrzymy na dane będące źródłem rewelacji Oxfamu (Credit Suisse Global Wealth Databook 2016, s. 112–115), to okaże się, że ktokolwiek żyjący w krajach OECD należy z dużym prawdopodobieństwem do światowej czołówki pod względem bogactwa. Jeśli masz w portfelu 30 dolarów, to nie należysz już do 10 proc. najbiedniejszych ludzi na świecie. Jeśli masz majątek wart 250 dolarów, to 20 proc. światowej populacji jest od Ciebie biedniejsze. Jeśli posiadasz nieco więcej niż 2,2 tys. dolarów, to jesteś częścią bogatszej połowy ludzkości.

Specyficzna metodologia raportu prowadzi też do innego zaskakującego wniosku. Mianowicie wedle raportu Credit Suisse najuboższy decyl światowej populacji ma ujemny majątek: to wynik zaciągniętych długów. Jeśli więc np. Polak zaciągnął kredyt hipoteczny we frankach i obecnie wartość kredytu do spłacenia przewyższa wartość nieruchomości, to taka osoba będzie zaliczona do najbiedniejszych na świecie (pomimo mieszkania w przestronnym mieszkaniu i osiągania relatywnie niezłych dochodów). Ujemna wartość długu pierwszego decyla światowej populacja sprawia, że dodanie majątku drugiego, trzeciego i czwartego decyla nie wystarcza, by najbiedniejsze 40 proc. populacji „wyszło na zero”. Mówiąc inaczej – jeśli masz w portfelu jednego dolara i nie obciążają Cię długi, to jesteś z automatu bogatszy niż 40 proc. światowej populacji razem wziętej.

Prezentacja tych danych przez Oxfam sprawia wrażenie, że analitycy tej organizacji wierzą, iż bogactwo jednych powoduje ubóstwo reszty. Czy jednak tak jest w rzeczywistości? Czy dodanie 30 dolarów do rachunku bankowego osób bogatszych sprawia, że 10 proc. ludzkości staje się biedniejsze?

Oxfam mierzony własną miarą

Oxfam zdaje się ignorować swój raport. Jest bowiem fundacją, która działa dzięki corocznym przychodom i odsetkom z zainwestowanego kapitału. W tym względzie nie różni się od firm działających na rynku. W przeciwieństwie do firm fundacje nie wypłacają dywidend z zysków, lecz wydają je na swoją działalność. Sedno ich działalności jest jednak dokładnie takie samo jak innych organizacji funkcjonujących na rynku: próbują się rozwijać w konkretnej branży i maksymalizować wartość różnorodnych aktywów, które posiadają. Spójrzmy zatem, jakie są: całkowite aktywa Oxfam w Stanach Zjednoczonych; aktywa na osobę; dochód „krajowy” na osobę — i jak te liczby prezentują się w porównaniu do innych krajów.

Wedle sprawozdania finansowego (s. 11) oddział Oxfam w Stanach Zjednoczonych posiada aktywa netto na poziomie 69 mln dolarów (oczywiście dla całej organizacji suma ta byłaby większa – jako że naszym celem nie jest jednak audyt działalności organizacji, to pozostaniemy przy przykładzie amerykańskim).

Jako osobny byt prawny amerykański oddział Oxfam ma aktywa większe niż 99,7 proc. ludzi na świecie (jednocześnie aktywa te stanowią więcej niż skumulowany majątek 40 proc. populacji globu). Oczywiście, można protestować przeciwko takiemu postawieniu sprawy: to korporacja, nie osoba. Co do swej natury majątek korporacji nie różni się jednak od majątku konkretnych osób.

Możemy także podzielić sumę aktywów na liczbę zatrudnionych w amerykańskim Oxfam osób (351 pracowników). Aktywa per capita wynoszą w takim przypadku prawie 200 tysięcy dolarów. Taki zasób majątku stawiałby pracowników Oxfam wyżej niż w przypadku 92,5 proc. ludzi na świecie.

Obliczmy także coś na kształt PKB Oxfamu w Stanach Zjednoczonych. Wedle sprawozdania finansowego wynagrodzenie pracowników i inne świadczenia na rzecz pracowników wyniosły ok. 34 milionów dolarów (38 proc. budżetu). Oznacza to, że PKB per capita w Oxfamie to prawie 97,5 tysiąca dolarów rocznie.

Jako osobny kraj Oxfam zajmowałby 3. miejsce w rankingu krajów wedle PKB per capita. Jedynie Katar i Luksemburg plasowałyby się wyżej, a w tyle zostałyby: Kuwejt, Singapur, Norwegia, Szwajcaria, Stany Zjednoczone czy Szwecja. Warto być częścią organizacji, która: „tworzy długotrwałe rozwiązania problemów światowego ubóstwa, głodu i niesprawiedliwości”.

Potrzebujemy bogatych przedsiębiorców

Oczywiście powyższa analiza to czysta demagogia. Nie różni się ona jednak zupełnie od demagogii w wykonaniu Oxfamu: „Ośmiu ludzi jest bogatszych niż połowa ludzkości!”, bo: „Pracownik Oxfamu jest bogatszy niż czterdzieści procent ludzkości!”.

Oxfam mógłby się bronić: „Zatrudniamy wartościowych ludzi”; „musimy przyciągać talenty”, „prowadzimy rozległą działalność”. I o to właśnie chodzi! Ośmiu ludzi piętnowanych przez Oxfam robi dokładnie to samo. Pośród nich znajdziemy: Marka Zuckerberga, który stworzył najbardziej popularną platformę społecznościową, Jeffa Bezosa, który stworzył niezwykle efektywną platformę sprzedaży, czy Billa Gatesa, którego zasługi dla rozwoju branży komputerowej trudno zliczyć (co ciekawe sam Gates jest jednym z ważniejszych darczyńców Oxfamu).

Świat potrzebuje więcej przedsiębiorców pokroju tych ośmiu, by zwalczyć biedę i podnieść społeczny dobrobyt. Na szczęście tak właśnie się dzieje w ostatnich dekadach. Co ciekawe, potwierdza to sam raport Oxfamu. Na stronie 12 znajdziemy tam wykres, który obrazuje, że w latach 1988-2011 wszystkie decyle światowej populacji doświadczyły wzrostu dochodu. Co więcej, ludzie z decyli od pierwszego do ósmego doświadczyli wzrostu wyższego niż najbogatsi — ci z decyla dziewiątego i dziesiątego.

W każdym razie bogactwo wspomnianych ośmiu nie powoduje biedy najuboższych. Jest dokładnie odwrotnie — najbogatsi przedsiębiorcy tworzą szanse na szybszą poprawę losu dla wszystkich.

Najwyższy czas zdać sobie sprawę, że społeczeństwo nie jest grą o sumie zerowej. Tak jest jedynie w przypadku interwencji rządowych, które zabierają pieniądze osobie A, by dać je osobie B. W przypadku transakcji rynkowych mamy do czynienia z kreacją dodatkowej wartości — nikomu nie musi nic ubyć, by ktoś odniósł korzyść.

Interpretacja danych Credit Suisse w wykonaniu Oxfamu opiera się na błędnym pojmowaniu ekonomii. Intuicyjnie sami to rozumieją – sami posiadają znaczną sumę aktywów, które wykorzystują w swej działalności. Po co? Dlaczego mielibyśmy koncentrować miliony dolarów w aktywach, kiedy na świecie jest tyle biedy? Najwyraźniej zarządzający Oxfamem wiedzą, że dzięki posiadaniu aktywów i odpowiedniemu zarządzaniu majątkiem można wytworzyć dodatkową wartość. Innymi słowy — w praktyce chwalą prywatną własność i próbują użyć jej we wspaniały sposób. To samo robią przedsiębiorcy. Bez takiej działalności nie moglibyśmy cieszyć się z ogromnej liczby dóbr produkowanych masowo i dostępnych dla nas codziennie za śmiesznie niskie ceny.

Mateusz Machaj, Mateusz Benedyk

Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:
Tematy
Bezpłatne konto firmowe z kartą to nie chwyt marketingowy. Sprawdź, które rachunki dla biznesu są najtańsze
Bezpłatne konto firmowe z kartą to nie chwyt marketingowy. Sprawdź, które rachunki dla biznesu są najtańsze

Komentarze (69)

dodaj komentarz
~KDJ
Już nie wiem, kto bardziej ulega swojej propagandzie socjaliści czy wolnorynkowcy,

Jest to fakt bezsprzeczny, że ludzie bogaci pchają świat do przodu ale jest również faktem bezprzecznym, że robią to kosztem innych ludzi i nie pozwalają biednym na rozwój i dojście do bogactwa.

Jako przykłady możemy podać budowę kanału
Już nie wiem, kto bardziej ulega swojej propagandzie socjaliści czy wolnorynkowcy,

Jest to fakt bezsprzeczny, że ludzie bogaci pchają świat do przodu ale jest również faktem bezprzecznym, że robią to kosztem innych ludzi i nie pozwalają biednym na rozwój i dojście do bogactwa.

Jako przykłady możemy podać budowę kanału suezkiego albo drogi kołymskiej. Obie te inwestycje "zwiększyły dobrobyt" ludzkości. Pytanie tylko jakim kosztem. Dobrobyt carskiej rosji (w tym zwykłych wolnych obywateli) zwiększali również przymusowi przesiedleńcy na Sybir.

Zastanówmy się jeszcze czy czasem duży biznes nie lobbuje, aby przytłumić rozwój małych firm? Ile ostatnio powstało nowych firm samochodowych w Europie? Dlaczego tak mało? Czy rzeczywiście konstrukcja samochodu to coś co przekracza możliwości produkcyjne 99% mechaników. Przecież firmy programujące aplikacje na smartfony albo gry komputerowe wyrastają jak grzyby po deszczu a to dużo bardziej skomlikowana technologia niż konstrucja samochodu w rodzaju golfa 3.

Nierówności są nie do uniknięcia. Ale zbyt duża rozpiętość może być powodowana nie tylko talentem i ciężka pracą, ale także innymi działaniami które są nie fair wobec reszty spoleczeństwa (patrz zachowanie biedronki względem pracowników jakieś 10-15 lat temu kiedy bezrobocie w Polsce sięgało sufiftu.


~szkodagadac
Artykuł brzmi jak wypociny studenta I roku ekonomi.
Oczywiście, że gospodarka światowa to gra o sumie zerowej i to jest bezsprzeczny fakt. Gromadzenie bogactwa i jego powiększanie to nic innego jak efekt przybywania dóbr ale te dobra nie biorą się znikąd. Żeby pan redaktor mógł zjeść ulubione sushi to gdzieś na świecie jakaś inna
Artykuł brzmi jak wypociny studenta I roku ekonomi.
Oczywiście, że gospodarka światowa to gra o sumie zerowej i to jest bezsprzeczny fakt. Gromadzenie bogactwa i jego powiększanie to nic innego jak efekt przybywania dóbr ale te dobra nie biorą się znikąd. Żeby pan redaktor mógł zjeść ulubione sushi to gdzieś na świecie jakaś inna osoba musi przez pół swojego życia moczyć nogi w wodzie narażając się na choroby. Dla pana redaktora to przecież nic wielkiego bo w końcu za wykonaną pracę ktoś otrzymał wynagrodzenie - fakt, a drugi fakt jest taki, że nikt nie uwzględnił w tym przypadku strat które ponosi osoba wykonująca ową pracę.

To samo dotyczy wszelkich innych dóbr, w Polsce co roku ginie od kilku do kilkunastu górników ale pan ekonomista nie liczy się ze stratami ponoszonymi przez rodziny ofiar, on analizuje suche fakty - miałem 100 pracowników, płaciłem im po 4 tys. zl, kosztowało mnie to 600 tys. zł (bo ZUSy itd.) teraz mam 80 pracowników, płacę im po 4,1 tys. zł i kosztuje mnie to 400 tys. zł. natomiast wydobycie pozostaje bez zmian. Dla pana ekonomisty rachunek jest prosty - 200 tys. zł zysku, bo pan ekonomista zapomniał uwzględnić w tym wszystkim straty ponoszone przez przepracowanych pracowników.

Panowie Benedykt i Machaj, proponuję zgromadzić wasz majątek i wybrać się na wycieczkę. Zaczął bym od Bułgarii lub Rumuni, później udał bym się do Azjatyckiej części Rosji, Mongolii, Chin, a stamtąd do Ameryki południowej, polecam Afrykę i na koniec naszego sąsiada Ukrainę.
Jak panowie redaktorzy na własne oczy zobaczą dzieciaki przymierające na mrozie, głodujące z powodu bogactwa jakie jest oferowane ich rodzicom za pracę, ludzi żyjących w permanentnym stresie i ubóstwie oraz (sąsiedzi) ludzi pogrążonych w wojnie to może w końcu do tych przeładowanych ekonomicznymi bzdetami umysłów dotrze, że aby nam było dobrze to połowie świata musi być źle - tylko problem, że o tym nie przeczyta się w gazetach to trzeba zobaczyć, a Olimpic Beach w Grecji takich widoków nie serwuje turystom.
~faw
Czyli idąc tym tokiem rozumowania należałoby zrezygnować ze wszelkiej pracy (bo to przecież wyrządzanie sobie krzywdy) i...no właśnie co? Mieliby więcej czasu, ale wtedy już wszyscy przymieraliby głodem i byli ubodzy. Bogaci by się już nie bogacili, bo nie miałby kto na nich pracować. W końcu byłaby większa równość społeczna, no Czyli idąc tym tokiem rozumowania należałoby zrezygnować ze wszelkiej pracy (bo to przecież wyrządzanie sobie krzywdy) i...no właśnie co? Mieliby więcej czasu, ale wtedy już wszyscy przymieraliby głodem i byli ubodzy. Bogaci by się już nie bogacili, bo nie miałby kto na nich pracować. W końcu byłaby większa równość społeczna, no bo przecież o to w tym wszystkim chodzi, żeby wszyscy byli tak samo biedni, prawda?
Jeśli ktoś posiada pewne umiejętności i korzysta z nich, aby wytworzyć pewne dobro i dostaję za to wynagrodzenie, natomiast ktoś to dobro otrzymuje to jednak oboje zyskują. Oczywiście nie mówię tutaj o skrajnych przypadkach wyzysku dzieci w Afryce.
Przykład: Osoba posiadająca prawo jazdy decyduje się kupić samochód w celu wykonywania pracy: kupuje więc samochód, dzięki czemu wynagrodzenie otrzymuje producent, sprzedawca i pośrednio osoby, które samochód wyprodukowały. Dzięki tej inwestycji jest w stanie przewozić w końcu ludzi (wcześniej nie miał samochodu). Zarabia na przewozie osób i po kilku latach zarobił znacznie więcej niż pierwotnie wydał na samochód. Czy ktoś w takiej sytuacji traci?
Jedyną rzeczą, którą tracą ci ludzie poprzez pracę jest czas. Jednak jest to chyba adekwatne poświęcenie, jeśli w innej opcji poza czasem nie mieliby nic.
Jeśli chodzi o ryzyko zawodowe - tak, praca górnika jest bardziej niebezpieczna od pracy np aptekarza. Tak samo jest milion innych zawodów, które są bardziej niebezpieczne od innych. Nie ma w tym aspekcie czegoś takiego jak równość i nigdy nie będzie bo kopalnie z założenia są niebezpiecznymi miejscami i wypadki się mogą zdarzyć. Czyli więc może zrobić tak, żeby inne zawody były bardziej niebezpieczne? Niech dyrektor ma biuro w budynku, który grozi zawaleniem! W końcu będzie równość społeczna!
~szkodagadac odpowiada ~faw
Rozumiesz o czym jest mowa ?
Odpowiem za Ciebie, kompletnie nie.

Panowie starają się udowodnić, że gospodarka to zamknięty ekosystem matematyczny w którym 2+2 zawsze równe jest 4 ale można tak pokombinować żeby 2+1 też równało się 4 i nie poniesie się z tego tytułu żadnych kosztów.

To jest właśnie ta bzdura bo na
Rozumiesz o czym jest mowa ?
Odpowiem za Ciebie, kompletnie nie.

Panowie starają się udowodnić, że gospodarka to zamknięty ekosystem matematyczny w którym 2+2 zawsze równe jest 4 ale można tak pokombinować żeby 2+1 też równało się 4 i nie poniesie się z tego tytułu żadnych kosztów.

To jest właśnie ta bzdura bo na końcu jest człowiek i niestety ostateczny koszt ponosi on dlatego twierdzenie, że z tego naczynia można dowolnie brać nic nie dokładając jest błędne i może do niego dojść tylko ekonomista - efekty tego widać w bańkach giełdowych kiedy spekulacje kończą się gigantycznymi krachami bo jednak okazuje się, że dane dobro nie jest warte 1000 razy więcej tylko dlatego, że jakiś pan/pani ekonomista tak chciał.

Zrozum, że zupełnie nie chodzi o aspekt wykańczania ludzi tylko o fakt, że spekulacje rozmijają się z rzeczywistością i są wyłącznie matematycznym narzędziem. Gdyby było tak jak chcą ekonomiści to fizycy pękali by z radości produkując na potęgę perpetuum mobile.
~Łukaszku
7433 znaków ze spacjami a jedyna treść z tego tekstu jest taka że Oxfam zapłaciła komuś za pracę którą ta osoba wykonała. Gratuluję spostrzegawczości redaktorom Machaj i Benedyk.
~LOL
Bogaty może więcej, chociażby w skuteczniejszy sposób lobbować za stanowionym prawem. Łatwiej mu też przerzucać kapitał do rajów podatkowych, a przy skali nierówności ekonemicznej jaka ma miejsce obecnie, wąska grupa może szantażować resztę wykupując dostęp do surowców naturalnych i dyktując ich cenę. Nie w tym problem że bogactwo Bogaty może więcej, chociażby w skuteczniejszy sposób lobbować za stanowionym prawem. Łatwiej mu też przerzucać kapitał do rajów podatkowych, a przy skali nierówności ekonemicznej jaka ma miejsce obecnie, wąska grupa może szantażować resztę wykupując dostęp do surowców naturalnych i dyktując ich cenę. Nie w tym problem że bogactwo jest nieporządane, tylko w tym że skupienie kapitału w bardzo wąskim gronie osób tworzy monopol decyzyjny przy tworzeniu np miejsc pracy i oferowanych warunków.
~Logik
Tytuł: 'Bogactwo jednych nie powoduje ubóstwa reszty' - jest logicznie fałszywy [gdyż wolumen dóbr dostępny w czasie Xt na Ziemi jest ograniczony (przyjmuje się, że jest stały)]; oznacza to, że nie pracując [produkcyjnie], a bogacąc się - można to czynić tylko kosztem innych!!
~Janusz
Siedze i programuje maszynę nie pracuje produkcyjnie maszyna pracuje za mnie :) Twoja logika niestety tutaj leży bo zakładasz ,że sposób w jaki korzystasz z dóbr nie ma znaczenia tylko ich ilość.
~Radosław
Raport nie musi zawierać teoretycznej obudowy. Z samej swej definicji jest opisem wydarzenia lub zjawiska.
~yup
Jasne...
https://en.wikipedia.org/wiki/Cargo_cult_science

Powiązane: Stany Zjednoczone/USA

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki