Jakie skutki w VAT ma darowizna samochodu należącego do spółki na rzecz żony jednego ze wspólników?

Spółka jawna jest właścicielem samochodu, który jest wprowadzony do ewidencji środków trwałych spółki. Samochód został przerobiony z ciężarowego na osobowy, a przy zakupie został odliczony cały VAT naliczony. Spółka chciałaby go przekazać w formie darowizny żonie jednego ze wspólników. Jakie to będzie miało konsekwencje w VAT, podatku dochodowym oraz podatku od spadków i darowizn?

Dokonując przekazania samochodu spółka jawna, będąca podatnikiem VAT, będzie zobowiązana do wystawienia faktury i odprowadzenia VAT.

Zauważ jednak, że zgodnie z art. 29 ust. 10 ustawa o VAT, w przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 (darowizna), podstawą opodatkowania będzie cena nabycia towarów (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.

W odniesieniu do podatku dochodowego należy zauważyć, że w przypadku darowizny podatnik nie będzie miał już możliwości odpisania w koszty uzyskania przychodów dotychczas nie zamortyzowanej części wartości początkowej samochodu.

Jeśli zaś chodzi o podatek od spadków i darowizn, żona jednego ze wspólników - jako osoba obdarowana - będzie zobowiązana do zgłoszenia nabycia samochodu we właściwym organie podatkowym i uiszczenia podatku wyliczonego w decyzji.  

Przez podlegającą opodatkowaniu VAT dostawę towarów rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz
2. wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT).
   

Powyższe przekazania będą opodatkowane tylko wtedy, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 224, poz. 1799) zwalnia się od VAT dostawę samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, przez podatników, którym przy ich nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 3 ustawy o VAT, jeżeli samochody te i pojazdy są towarami używanymi w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o VAT.

Jeżeli spółka skorzystała z pełnego odliczenia VAT, nie będzie mogło być zastosowane to zwolnienie, gdyż odwołuje
się ono do odliczeń częściowych w przypadku zakupu samochodów osobowych.

W odniesieniu do podatku od spadków i darowizn należy zauważyć, że spółka jawna (będąca niezależnym podmiotem posiadającym swój własny majątek) jest podmiotem będącym dla obdarowanej małżonki jednego ze wspólników osobą zaliczaną do III grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.
Nie będzie więc przy tym możliwości zastosowania zwolnienia od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Spółka jawna nie może być bowiem zaliczona do wymienionego w ustawie kręgu osób najbliższych, nawet wówczas, gdy jednym z jej wspólników jest małżonek obdarowanej.

Podstawa prawna:

• art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.),
• art. 22a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.),
• art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 ze zm.).
  

Marcin Sikora, doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Sikora i Wspólnicy Sp.k.