Nadal nie ma ustawowych regulacji, które pozwalałyby na rozwiązanie problemu dublujących się polis OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sprawa wymaga interwencji ustawodawcy, gdyż zbyt wielu kierowców wpada w pułapkę podwójnego ubezpieczenia. Nie ma jednak co ukrywać, że dzieje się tak za sprawą nieznajomości zasad związanych czy to z odnawianiem się obowiązkowej polisy komunikacyjnej, czy z jej przechodzeniem na nabywcę auta.
Dawno i nieprawda
Przyczyną wielu kłopotów z podwójnym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest zmiana stanu prawnego, jaka dokonała się z początkiem 2004 roku. Obowiązujące do tego momentu regulacje niestety na znacznie dłużej zostały w powszechnej świadomości. Również one przewidywały przejście praw i obowiązków wynikających z umowy zawartej z towarzystwem przez zbywcę pojazdu, jednak polisa ulegała rozwiązaniu najpóźniej po upływie 30 dni od dnia sprzedaży. Mogła też wygasnąć wcześniej, np. z dniem zarejestrowania pojazdu na nabywcę bądź z chwilą zawarcia przez nabywcę nowej umowy ubezpieczenia OC.
W efekcie nadal wielu kierowców żywi przekonanie, że po sprzedaży pojazdu polisa OC jest ważna tylko 30 dni i przed upływem tego terminu należy zaopatrzyć się w nową. Tymczasem aktualnie obowiązująca ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych przewiduje zasady ciągłości i odnawialności ochrony ubezpieczeniowej.
Znacznie zmniejszyło się więc ryzyko wypadku spowodowanego przez kierującego pojazdem, którego posiadacz nie zadbał o nabycie polisy OC na kolejny okres. Korzystają na tym również zapominalscy, którym w razie spowodowania wypadku nie grozi już tak bardzo wizja pokrycia szkody z własnej kieszeni. Tracą natomiast osoby, które nie znając „nowych” rozwiązań stają się klientami dwóch różnych zakładów ubezpieczeń, świadczących identyczną ochronę w tym samym okresie.
Zobacz także
Jak zmienić ubezpieczyciela?
Jak już wskazaliśmy, do podwojenia obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych dochodzi w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Pierwszą z nich stanowi próba zmiany ubezpieczyciela, np. z uwagi na wymierne oszczędności na rocznej składce. Wiąże się to z koniecznością wypowiedzenia dotychczas obowiązującej umowy, mimo iż ochrona ubezpieczeniowa przyznawana jest tylko na określony okres 12 miesięcy. Wielu kierowców już na tym etapie popełnia błąd, sądząc że wypowiedzenie polisy jest niepotrzebne, skoro ta sama wygaśnie z upływem wskazanego w niej okresu ubezpieczenia. Byłoby tak, gdyby nie przewidziana w ustawie zasada odnawiania się obowiązkowej ochrony ubezpieczeniowej na kolejny rok.
Zatem niezależnie od tego, czy posiadacz dopiero nabył samochód, czy też posiada go od wielu lat, chcąc zmienić ubezpieczyciela, należy powiadomić towarzystwo o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia OC najpóźniej w przedostatnim dniu okresu, na który została ona zawarta. Wynika to z art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Są jednak i wyjątki, w przypadku których nie dochodzi do odnowienia dotychczasowego ubezpieczenia. Chodzi m.in. o takie sytuacje, w których nie została opłacona w całości określona w umowie składka za mijający okres 12 miesięcy bądź gdy ogłoszono upadłość lub zarządzono likwidację zakładu ubezpieczeń.
Złożenie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych następuje wtedy, gdy dochodzi do adresata (ubezpieczyciela) w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego). Tak więc nie chcąc kontynuować dotychczasowej polisy, należy ją wypowiedzieć z pewnym wyprzedzeniem. W tym wypadku istotna jest bowiem data doręczenia pisma, a nie jego nadania w urzędzie pocztowym, choć niektóre towarzystwa idą w tym względzie na rękę kierowcom po okazaniu przez nich dokumentu ubezpieczenia wystawionego przez konkurencję.
O czym musi wiedzieć nabywca używanego pojazdu?
Druga przyczyna popadania w pułapkę podwójnego ubezpieczenia wiąże się bezpośrednio ze zbyciem używanego pojazdu, którego dotychczasowy właściciel posiadał komunikacyjną polisę OC. Zbycie pojazdu - będące np. wynikiem sprzedaży, darowizny czy zamiany - oznacza również przejście praw i obowiązków wynikających z zawartej przez zbywcę umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych na nabywcę. Zbywca pojazdu, oprócz dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, winien również przekazać nabywcy dokument ubezpieczenia OC, czyli polisę.
Umowa ta ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca wypowie ją przed upływem 30 dni od dnia nabycia pojazdu mechanicznego. W przypadku wypowiedzenia polisy rozwiązuje się ona z upływem 30 dni następujących po dniu nabycia pojazdu mechanicznego.
Oznacza to, że jeżeli nabywca pojazdu nie wypowie ubezpieczycielowi umowy ubezpieczenia OC, którą wcześniej zawarł zbywca, polisa ta obowiązywać będzie nadal do końca wskazanego w niej okresu ubezpieczenia. Co więcej, może się nawet automatycznie odnowić na kolejny rok, jeśli nowy właściciel pojazdu nie wypowie jej w porę, tj. najpóźniej w przedostatnim dniu okresu ubezpieczenia.
Natomiast w przypadku gdy nabywca wypowie polisę w ciągu 30 dni od daty nabycia, wówczas jest on obowiązany do zawarcia nowej umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w ostatnim dniu przed rozwiązaniem się umowy wypowiedzianej.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. nr 124, poz. 1152 ze zm.).
Gazeta Podatkowa Nr 492 z dnia 2008-09-25
