W najnowszym rankingu Fortune Global 500 znalazło się 121 firm z USA oraz 119 z Chin i 10 z Tajwanu. Fortune skonkludował, że po raz pierwszy w historii zestawienia i przypuszczalnie po raz pierwszy od II wojny światowej inna nacja niż Amerykanie objęła prowadzenie w rankingu największych firm świata.
Ogłoszenie nowego lidera listy jest zatem odrobinę przedwczesne - w zestawieniu znalazły się bowiem o dwie firmy mniej z Chińskiej Republiki Ludowej niż ze Stanów Zjednoczonych. Nie zmienia to jednak faktu, że Chiny są już o włos od przegonienia USA, przynajmniej pod względem liczby przedsiębiorstw w rankingu Fortune Global 500. W 2018 r. wśród 500 największych firm świata było 111 z Chin i 126 z USA, rok wcześniej - odpowiednio 109 i 132.
Zagrożony może się czuć także sam lider zestawienia - zajmujący pozycję nr 1 od 2014 r. - Walmart, z przychodami niemal 515 mld dol. w 2018 r. Choć drugi w rankingu Sinopec może się pochwalić o 100 mld dol. mniejszymi przychodami, to w ubiegłym roku uzyskał zdecydowanie wyższą dynamikę wzrostu (26,8 proc. vs 2,8 proc.). Jeśli dobry czas dla sektora paliwowego będzie trwał, wkrótce lider może się zmienić.
Jakie płyną z tego wnioski? Warto oczywiście odnotować, że kolejne firmy z Chin dołączają do największych przedsiębiorstw na świecie (do "500" trafiło np. Xiaomi), a weterani zestawienia wciąż rosną w siłę. Warto jednak również odnotować, że kryterium wielkości przychodów, według którego sklasyfikowane zostały podmioty z całego świata, jak ulał pasuje do "chińskiej charakterystyki".
To właśnie za Murem głównym celem wielu firm jest poszerzanie działalności, zagarnięcie jak największej części rynku, a w konsekwencji: maksymalizacja przychodów. Takimi wynikami chwalą się przed "górą" władze przedsiębiorstw czy lokalnych struktur rządowych i partyjnych. Nie ma się zatem co dziwić, że dążą do zwiększenia przychodów, nie zważając na opłacalność przedsięwzięcia. W końcu za to są głównie nagradzani i dostają szansę na awans. Z drugiej strony pod rządami Xi Jinpinga, Pekin prowadzi kampanię łączenia państwowych gigantów, tworząc jeszcze większego molochy - niekoniecznie bardziej efektywne, ale za to na pewno notujące większe przychody. 82 spośród 119 chińskich firm w rankingu to przedsiębiorstwa państwowe (tzw. SOE - state-owned enterprises), bezpośrednio kontrolowane przez władze.
Ponadto, chińskie giganty gros przychodów uzyskują za Murem, gdzie cieszą się specjalnymi przywilejami i wsparciem władz, mają pozycję monopolistyczną w części Państwa Środka albo tworzą oligopole - dzielą się rynkiem z innymi podmiotami, kontrolowanymi przez silne grupy interesu.
Specyfika rankingu i sytuacja na rynku ropy premiuje firmy paliwowe. W pierwszej dziesiątce zestawienia znalazło się aż 6 z nich - obok Sinopecu (2), chiński China National Petroleum (4), oraz holenderski Royal Dutch Shell (3), saudyjskie Saudi Aramco (6), brytyjski BP (7) i amerykański Exxon Mobil (8). Czołówkę uzupełnili, obok wspomnianego wcześniej Walmartu (1), chińska spółka energetyczna State Grid (5) oraz dwaj giganci motoryzacyjni - niemiecki Volkswagen i japońska Toyota.
| Największe firmy świata pod względem wielkości przychodów | |||
|---|---|---|---|
| Przychody (mld dol.) | Zmiana rdr (proc.) | ||
| 1. | Walmart | 514,4 | 2,8 |
| 2. | Sinopec | 414,6 | 26,8 |
| 3. | Royal Dutch Shell | 396,6 | 27,2 |
| 4. | China National Petroleum | 393 | 20,5 |
| 5. | State Grid | 387 | 10,9 |
| 6. | Saudi Aramco | 355,9 | 35,3 |
| 7. | BP | 303,7 | 24,2 |
| 8. | Exxon Mobil | 290,2 | 18,8 |
| 9. | Volkswagen | 278,3 | 7 |
| 10. | Toyota Motor | 272,6 | 2,8 |
| Źródło: Global Fortune 500 | |||
Tuż za pierwszą dziesiątką znalazły się bardzo ciekawe firmy - 11. miejsce zajęło Apple, 12. - należące do Warrena Buffetta Berkshire Hathaway, a 13. - Amazon. Wszystkie znajdują się w czołowej "szóstce" największych na świecie spółek publicznych pod względem kapitalizacji. W tym zestawieniu prowadzi Microsoft, który w rankingu Fortune Global 500 zajmuje dopiero 60. miejsce.
Fortune klasyfikuje firmy według przychodów, ale podaje również zyski i wycenę aktywów spółek. W tej pierwszej kategorii na podium znalazły się Saudi Aramco (niemal 111 mld dol. zysku w 2018 r.), Apple (59 mld dol.) i Industrial and Commercial Bank of China (45 mld dol.). Ten ostatni podmiot zwycięża w drugim zestawieniu, z aktywami wycenianymi na ponad 4 bln dol. Za nim uplasowała się amerykańska Fannie Mae (3,4 bln dol.) oraz 3 kolejne banki zza Muru - China Construction Bank, Agricultural Bank of China i Bank of China. Jedyną polską firmą w rankingu jest PKN Orlen, który zajął 410. miejsce. Pełne zestawienie znajdą państwo na stronie fortune.com.
Maciej Kalwasiński
