2010-08-30 13:20 Źródło: Gazeta Finansowa
BGK w służbie samorządom
Instytucje rynku finansowego odgrywają dużą rolę w rozwoju gospodarczym. Jednym z sektorów tego rynku jest sektor bankowy. W Polsce banki komercyjne reprezentowane są głównie przez kapitał zagraniczny. Uwidoczniło się to w ostatnich latach z uwagi na kryzys finansowy, którego skutki dotknęły także gospodarkę polską. Można zaryzykować twierdzenie, że gospodarka polska jest sterowana przez kapitał zagraniczny i to on w ostatnich latach wyznacza kierunki jej rozwoju. Fakt obecności kapitału zagranicznego w większości banków spowodował w okresie kryzysu drastyczne zmiany w ich polityce kredytowej, oczywiście na niekorzyść podmiotów korzystających z usług bankowych.
Wprawdzie kryzys wpłynął także na pogorszenie jakości portfela kredytowego BGK, gdyż udział kredytów zagrożonych wzrósł z 16,5 proc. na koniec 2008 r. do 41,7 proc. na koniec 2009 r., ale w ogólnym kształcie nie odbiło się to negatywnie na zmianie kierunków polityki przyjętej przez ten bank, a jest on jedynym bankiem państwowym. Można powiedzieć, że pozostał on niewzruszony na wahania nastrojów gospodarczych. BGK prowadzi działalność komercyjną tak jak i inne banki, ale można śmiało stwierdzić, że prowadzi ją w służbie gospodarki narodowej, w tym JST. Należy dodać, że w strukturze aktywów kredytowych banku, kredyty dla JST na koniec 2009 r. stanowiły 30,8 proc. portfela kredytowego.
Trochę historii
BGK jest bankiem państwowym mającym bardzo długą historię sięgającą jeszcze 1924 r., kiedy to wydano dekret prezydenta Rzeczypospolitej umożliwiający stworzenie tego banku. Inicjatorem przedsięwzięcia był ówczesny minister skarbu Władysław Grabski, zagorzały zwolennik bankowości państwowej. Bank został utworzony z trzech banków publicznych: Polskiego Banku Krajowego, Państwowego Banku Odbudowy oraz Zakładu Kredytowego Miast Małopolskich. BGK realizował swoje funkcje głównie za pomocą udzielania pożyczek długoterminowych, pożyczek samorządowych oraz udzielania kredytów instytucjom oszczędnościowym, a poza tym wykonywał typowe dla sektora bankowego czynności. Obecnie BGK realizuje gospodarcze zadania państwa poprzez zarządzanie kilkoma funduszami celowymi oraz programami rządowymi. Spełnia on dwie bardzo ważne funkcje na rynku finansowym, a mianowicie funkcję finansującą i wspierającą sektor budownictwa, drobnej przedsiębiorczości oraz rynku oszczędności energii.
Zakres działalności dla JST
Jeżeli chodzi o podmioty samorządowe, BGK oferuje wspieranie JST poprzez:
1. Finansowanie: krótkoterminowe (kredyt obrotowy w rachunku bieżącym, kredyt obrotowy w rachunku kredytowym); długoterminowe (kredyt inwestycyjny, kredyt na finansowanie projektów unijnych, kredyt ze środków EBI, kredyt ze środków EBI z gwarantami Komisji Europejskiej); pozostałe (wykup wierzytelności, preferencyjne kredyty na usuwanie skutków klęsk żywiołowych).
2. Poręczenia i gwarancje: poręczenia/gwarancje spłaty kredytu udzielane we współpracy z bankami kredytującymi w ramach rządowego programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”; promesa poręczenia/gwarancji spłaty kredytu w ramach rządowego programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”; poręczenia spłaty kredytu w ramach programu „Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia”; gwarancja należytego wykonania umowy w ramach rządowego programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”; poręczenia; gwarancje; awale.
3. Obligacje komunalne i usługi emisyjno-inwestycyjne: organizacja emisji obligacji komunalnych; inwestowanie na rynku papierów dłużnych; usługi doradcze dla podmiotów sektora komunalnego.
4. Obsługa działalności bieżącej: Pakiet Pewny Gospodarz; rachunki bieżące i pomocnicze (rachunek bieżący, rachunek pomocniczy, rachunek bieżący/pomocniczy w walutach, rachunek pomocniczy płacowy, rachunek powierniczy); usługi rozliczeniowe; karty płatnicze (Karta BGK – Visa Officium, karta BGK – Visa Business Debit); BGK24 Biznes; System Identyfikacji Masowych Płatności (SIMP).
5. Produkty depozytowe: lokaty standardowe (lokaty w złotych, lokaty w walutach); lokaty negocjowane.
6. Fundusze celowe: Fundusz Termomodernizacji i Remontów, powołany ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. Nr 162, poz. 1121, z późn. zm.). Obecnie działa na mocy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. Nr 223, poz. 1459); Fundusz Rozwoju Inwestycji Komunalnych, powołany ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o Funduszu Rozwoju Inwestycji Komunalnych (Dz.U. Nr 223, poz. 2218); Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej. Działa na mocy: ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540) oraz Rozporządzenia Ministra Sportu z dnia 10 lipca 2006 r. w sprawie dofinansowania zadań ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (Dz.U. Nr 134, poz. 944) zmienione Rozporządzeniem Ministra Sportu z dnia 21 września 2006 r. (Dz.U. Nr 178, poz. 1318). BGK zajmuje się obsługą umów zawartych do dnia 29 marca 2010 r. a kolejnymi umowami podpisanymi od 30 marca 2010 r. zajmuje się Ministerstwo Sportu i Turystyki.
7. Programy rządowe: Prefinansowanie projektów wspieranych z Funduszu Spójności; Program wsparcia budownictwa socjalnego ze środków Funduszu Dopłat; Program dopłat do oprocentowania kredytów na usuwanie skutków powodzi [Ustawa z dnia 8 lipca 1999 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych na usuwanie skutków powodzi (Dz.U. Nr 62, poz. 690, z późn. zm.)]; PROW 2007-2013 [Ustawa z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz.U. Nr 187, poz. 1381 z późn. zm.). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 sierpnia 2008 r. w sprawie pożyczek z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013 (Dz.U. Nr 156, poz. 968). Umowa z dnia 18 czerwca 2009 r. zawarta z Ministrem Finansów w sprawie prowadzenia przez bank rachunków Ministra oraz ewidencji pozaksięgowej i obsługi bankowej pożyczek udzielanych na podstawie art. 10d ust. 3 ustawy z dnia 22 września 2006 r.]; Program wspierania społecznego budownictwa czynszowego; Wsparcie JST w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia – Plan B [Uchwała nr 58/2009 Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą wsparcie JST w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia – Plan B].
8. Pakiet „Pewny Biznes” dla firm średnich, spółek komunalnych oraz spółek realizujących kontrakty dla sektora finansów publicznych.
9. Pakiet unijny. Kierowany do samorządów realizujących projekty z wykorzystaniem środków unijnych w ramach programów operacyjnych zatwierdzonych przez UE.
10. Inicjatywa JEREMIE (Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises – Wspólne europejskie zasoby dla MŚP) oznaczająca pozadotacyjne wsparcie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw ze środków publicznych ustanowiony przez Komisję Europejską; BGK jest Menedżerem Funduszu Powierniczego JEREMI.
Rozwój poprzez finansowanie JST od wielu lat borykają się z problemem dotyczącym finansowania inwestycji. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej bardzo popularne stało się wyrażenie „rozwój regionu”. Słowu „region”, w przypadku Polski, odpowiada słowo „województwo”. Pozycja Polski wśród innych krajów UE może być wzmocniona dzięki podejmowanym wszelkim działaniom inwestycyjnym na rzecz rozwoju regionalnego, czyli w gruncie rzeczy na rzecz rozwoju gmin, powiatów, województw oraz ich związków. Kluczowe znaczenie dla rozwoju tych jednostek ma aktywność podmiotów systemu społeczno-gospodarczego, w tym instytucji publicznych.
Działania JST, realizowane w kierunku rozwoju lokalnego, powinny być wspierane przez instytucje rynku finansowego, w tym przez instytucje bankowe. W przeciwnym razie rozwój lokalny zostanie zahamowany, a tym samym zatrzymany zostanie rozwój całej gospodarki, tym bardziej, że takie instrumenty, jak kredyty bankowe, są najpopularniejszym źródłem finansowania inwestycji komunalnych. Szczególnie w ostatnim roku podmioty te były zmuszone do sięgnięcia po ten instrument, w związku ze zmniejszeniem się dochodów własnych. Widoczne jest to w rocznej zmianie kredytów udzielonych przez BGK dla JST (w 2007 r. wzrost o 6,6 proc., w 2008 r. o 8,9 proc., na koniec 2009 r. o 39,5 proc.). W związku z tym w artykule skupiono się głównie na produktach kredytowych, w celu pokazania luki, jaką wypełnia kapitał państwowy na rynku bankowym. Oczywiście taki produkt, jak kredyt, dostępny jest w każdym banku, ale nie każdy bank, a mowa tu głównie o większości banków komercyjnych, jest skłonny do kredytowania projektów trudnych, ryzykownych, a tak koniecznych do zrealizowania w celu wzrostu i rozwoju regionalnego.
W kategorii kredyty długoterminowe BGK oferuje między innymi kredyt inwestycyjny. Może on być zaciągnięty na dziesięć lat lub zgodnie z SIWZ. JST może liczyć na karencję w spłacie kredytu i odsetek. Nie jest konieczne deklarowanie udziału własnego, co jest bardzo istotne. Według warunków stawianych przez BGK kredyt ten może być przeznaczony na: „finansowanie planowanego deficytu budżetu JST, spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów, refinansowanie wydatków poniesionych w roku budżetowym, w którym jednostka samorządowa ubiega się o kredyt, finansowanie innych przedsięwzięć i wydatków”. Drugim rodzajem kredytu długoterminowego jest kredyt na finansowanie projektów unijnych. Tutaj także okres spłaty wynosi dziesięć lat lub dłużej (po indywidualnych negocjacjach) i również nie jest wymagany wkład własny. Kredyt przeznaczony jest na inwestycje realizowane przy wsparciu finansowym ze strony Unii Europejskiej, a dotyczy finansowania pomostowego i uzupełniającego i obejmuje finansowanie: „kosztów kwalifikowanych Projektu podlegających dofinansowaniu, kosztów kwalifikowanych nie objętych dofinansowaniem, kosztów niekwalifikowanych Projektu – (wymaganego udziału własnego Projektu)”.
W związku z przystąpieniem do struktur unijnych banki uważane są za główny podmiot rynku finansowego o strategicznym znaczeniu dla rozwoju regionalnego. Unia przeznacza określoną ilość środków na realizację programów operacyjnych, środki te mogą być przyznane pod warunkiem zainwestowania w przedsięwzięcie części środków własnych beneficjenta. Nie wszystkie JST posiadają odpowiednią kwotę wolnych nadwyżek finansowych. Nie każdy bank komercyjny jest skłonny do kredytowania takich inwestycji. Często koszty przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych przez JST są bardzo wysokie, a do tego istnieje obawa przed odrzuceniem wniosku przez Instytucję Wdrażającą. I tutaj strategiczną rolę przypisuje się działalności BGK, który udostępnia tym podmiotom szereg produktów zwiększających możliwości inwestycyjne JST. Kolejny instrument to kredyt ze środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego na finansowanie rozwoju regionalnego. Z produktu tego mogą korzystać zarówno JST jak i inne podmioty, pod warunkiem, że planowane zamierzenie inwestycyjne dotyczyć będzie rozwoju regionalnego. Okres kredytowania wynosi od 4 do 15 lat. Jest to bardzo korzystny czas, gdyż kredyt przeznaczony jest na realizację inwestycji obejmujących takie sektory, jak: środowisko, infrastruktura, rozwój gospodarki opartej na wiedzy, edukacja i zdrowie, a te jak wiadomo wymagają bardzo wysokich nakładów inwestycyjnych. Dodatkowo przewidziano tutaj karencję w spłacie kredytu wynoszącą maksymalnie pięć lat. Dłuższy okres kredytowania oznacza niższe raty. Udział kredytu z EBI wynosi 50 proc. kosztów planowanej inwestycji. Kredytowane mogą być zarówno projekty wspierane funduszami UE, jak i inne, ale zgodne ze strategią rozwoju regionalnego i lokalnego. Warto dodać, że oprócz działalności kredytowej BGK realizuje inne zadania, a mianowicie zabezpiecza potrzeby finansowe JST poprzez organizację i gwarantowanie emisji obligacji komunalnych. BGK w 2009 r. zajął drugą pozycję pod względem zadłużenia emitentów oraz trzecie miejsce, jeżeli chodzi o liczbę zorganizowanych programów. Na koniec 2009 r. zorganizował 121 programów emisji obligacji komunalnych dla 97 emitentów (100 programów dla miast i gmin, 17 dla powiatów, cztery dla województw). Na koniec 2009 r. BGK obsługiwał programy o wartości 1,2 mld zł o poziomie zadłużenia 919 mln zł.
Dorota Ostrowska
Autorka jest dr., adiunktem w Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Białymstoku, opiekunem Koła Naukowego „Economy & Society”
Wprawdzie kryzys wpłynął także na pogorszenie jakości portfela kredytowego BGK, gdyż udział kredytów zagrożonych wzrósł z 16,5 proc. na koniec 2008 r. do 41,7 proc. na koniec 2009 r., ale w ogólnym kształcie nie odbiło się to negatywnie na zmianie kierunków polityki przyjętej przez ten bank, a jest on jedynym bankiem państwowym. Można powiedzieć, że pozostał on niewzruszony na wahania nastrojów gospodarczych. BGK prowadzi działalność komercyjną tak jak i inne banki, ale można śmiało stwierdzić, że prowadzi ją w służbie gospodarki narodowej, w tym JST. Należy dodać, że w strukturze aktywów kredytowych banku, kredyty dla JST na koniec 2009 r. stanowiły 30,8 proc. portfela kredytowego.
Trochę historii
BGK jest bankiem państwowym mającym bardzo długą historię sięgającą jeszcze 1924 r., kiedy to wydano dekret prezydenta Rzeczypospolitej umożliwiający stworzenie tego banku. Inicjatorem przedsięwzięcia był ówczesny minister skarbu Władysław Grabski, zagorzały zwolennik bankowości państwowej. Bank został utworzony z trzech banków publicznych: Polskiego Banku Krajowego, Państwowego Banku Odbudowy oraz Zakładu Kredytowego Miast Małopolskich. BGK realizował swoje funkcje głównie za pomocą udzielania pożyczek długoterminowych, pożyczek samorządowych oraz udzielania kredytów instytucjom oszczędnościowym, a poza tym wykonywał typowe dla sektora bankowego czynności. Obecnie BGK realizuje gospodarcze zadania państwa poprzez zarządzanie kilkoma funduszami celowymi oraz programami rządowymi. Spełnia on dwie bardzo ważne funkcje na rynku finansowym, a mianowicie funkcję finansującą i wspierającą sektor budownictwa, drobnej przedsiębiorczości oraz rynku oszczędności energii.
Zakres działalności dla JST
Jeżeli chodzi o podmioty samorządowe, BGK oferuje wspieranie JST poprzez:
1. Finansowanie: krótkoterminowe (kredyt obrotowy w rachunku bieżącym, kredyt obrotowy w rachunku kredytowym); długoterminowe (kredyt inwestycyjny, kredyt na finansowanie projektów unijnych, kredyt ze środków EBI, kredyt ze środków EBI z gwarantami Komisji Europejskiej); pozostałe (wykup wierzytelności, preferencyjne kredyty na usuwanie skutków klęsk żywiołowych).
2. Poręczenia i gwarancje: poręczenia/gwarancje spłaty kredytu udzielane we współpracy z bankami kredytującymi w ramach rządowego programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”; promesa poręczenia/gwarancji spłaty kredytu w ramach rządowego programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”; poręczenia spłaty kredytu w ramach programu „Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia”; gwarancja należytego wykonania umowy w ramach rządowego programu „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”; poręczenia; gwarancje; awale.
3. Obligacje komunalne i usługi emisyjno-inwestycyjne: organizacja emisji obligacji komunalnych; inwestowanie na rynku papierów dłużnych; usługi doradcze dla podmiotów sektora komunalnego.
4. Obsługa działalności bieżącej: Pakiet Pewny Gospodarz; rachunki bieżące i pomocnicze (rachunek bieżący, rachunek pomocniczy, rachunek bieżący/pomocniczy w walutach, rachunek pomocniczy płacowy, rachunek powierniczy); usługi rozliczeniowe; karty płatnicze (Karta BGK – Visa Officium, karta BGK – Visa Business Debit); BGK24 Biznes; System Identyfikacji Masowych Płatności (SIMP).
5. Produkty depozytowe: lokaty standardowe (lokaty w złotych, lokaty w walutach); lokaty negocjowane.
6. Fundusze celowe: Fundusz Termomodernizacji i Remontów, powołany ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. Nr 162, poz. 1121, z późn. zm.). Obecnie działa na mocy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. Nr 223, poz. 1459); Fundusz Rozwoju Inwestycji Komunalnych, powołany ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o Funduszu Rozwoju Inwestycji Komunalnych (Dz.U. Nr 223, poz. 2218); Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej. Działa na mocy: ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540) oraz Rozporządzenia Ministra Sportu z dnia 10 lipca 2006 r. w sprawie dofinansowania zadań ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (Dz.U. Nr 134, poz. 944) zmienione Rozporządzeniem Ministra Sportu z dnia 21 września 2006 r. (Dz.U. Nr 178, poz. 1318). BGK zajmuje się obsługą umów zawartych do dnia 29 marca 2010 r. a kolejnymi umowami podpisanymi od 30 marca 2010 r. zajmuje się Ministerstwo Sportu i Turystyki.
7. Programy rządowe: Prefinansowanie projektów wspieranych z Funduszu Spójności; Program wsparcia budownictwa socjalnego ze środków Funduszu Dopłat; Program dopłat do oprocentowania kredytów na usuwanie skutków powodzi [Ustawa z dnia 8 lipca 1999 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych na usuwanie skutków powodzi (Dz.U. Nr 62, poz. 690, z późn. zm.)]; PROW 2007-2013 [Ustawa z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz.U. Nr 187, poz. 1381 z późn. zm.). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 sierpnia 2008 r. w sprawie pożyczek z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013 (Dz.U. Nr 156, poz. 968). Umowa z dnia 18 czerwca 2009 r. zawarta z Ministrem Finansów w sprawie prowadzenia przez bank rachunków Ministra oraz ewidencji pozaksięgowej i obsługi bankowej pożyczek udzielanych na podstawie art. 10d ust. 3 ustawy z dnia 22 września 2006 r.]; Program wspierania społecznego budownictwa czynszowego; Wsparcie JST w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia – Plan B [Uchwała nr 58/2009 Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą wsparcie JST w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia – Plan B].
8. Pakiet „Pewny Biznes” dla firm średnich, spółek komunalnych oraz spółek realizujących kontrakty dla sektora finansów publicznych.
9. Pakiet unijny. Kierowany do samorządów realizujących projekty z wykorzystaniem środków unijnych w ramach programów operacyjnych zatwierdzonych przez UE.
10. Inicjatywa JEREMIE (Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises – Wspólne europejskie zasoby dla MŚP) oznaczająca pozadotacyjne wsparcie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw ze środków publicznych ustanowiony przez Komisję Europejską; BGK jest Menedżerem Funduszu Powierniczego JEREMI.
Rozwój poprzez finansowanie JST od wielu lat borykają się z problemem dotyczącym finansowania inwestycji. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej bardzo popularne stało się wyrażenie „rozwój regionu”. Słowu „region”, w przypadku Polski, odpowiada słowo „województwo”. Pozycja Polski wśród innych krajów UE może być wzmocniona dzięki podejmowanym wszelkim działaniom inwestycyjnym na rzecz rozwoju regionalnego, czyli w gruncie rzeczy na rzecz rozwoju gmin, powiatów, województw oraz ich związków. Kluczowe znaczenie dla rozwoju tych jednostek ma aktywność podmiotów systemu społeczno-gospodarczego, w tym instytucji publicznych.
Działania JST, realizowane w kierunku rozwoju lokalnego, powinny być wspierane przez instytucje rynku finansowego, w tym przez instytucje bankowe. W przeciwnym razie rozwój lokalny zostanie zahamowany, a tym samym zatrzymany zostanie rozwój całej gospodarki, tym bardziej, że takie instrumenty, jak kredyty bankowe, są najpopularniejszym źródłem finansowania inwestycji komunalnych. Szczególnie w ostatnim roku podmioty te były zmuszone do sięgnięcia po ten instrument, w związku ze zmniejszeniem się dochodów własnych. Widoczne jest to w rocznej zmianie kredytów udzielonych przez BGK dla JST (w 2007 r. wzrost o 6,6 proc., w 2008 r. o 8,9 proc., na koniec 2009 r. o 39,5 proc.). W związku z tym w artykule skupiono się głównie na produktach kredytowych, w celu pokazania luki, jaką wypełnia kapitał państwowy na rynku bankowym. Oczywiście taki produkt, jak kredyt, dostępny jest w każdym banku, ale nie każdy bank, a mowa tu głównie o większości banków komercyjnych, jest skłonny do kredytowania projektów trudnych, ryzykownych, a tak koniecznych do zrealizowania w celu wzrostu i rozwoju regionalnego.
W kategorii kredyty długoterminowe BGK oferuje między innymi kredyt inwestycyjny. Może on być zaciągnięty na dziesięć lat lub zgodnie z SIWZ. JST może liczyć na karencję w spłacie kredytu i odsetek. Nie jest konieczne deklarowanie udziału własnego, co jest bardzo istotne. Według warunków stawianych przez BGK kredyt ten może być przeznaczony na: „finansowanie planowanego deficytu budżetu JST, spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów, refinansowanie wydatków poniesionych w roku budżetowym, w którym jednostka samorządowa ubiega się o kredyt, finansowanie innych przedsięwzięć i wydatków”. Drugim rodzajem kredytu długoterminowego jest kredyt na finansowanie projektów unijnych. Tutaj także okres spłaty wynosi dziesięć lat lub dłużej (po indywidualnych negocjacjach) i również nie jest wymagany wkład własny. Kredyt przeznaczony jest na inwestycje realizowane przy wsparciu finansowym ze strony Unii Europejskiej, a dotyczy finansowania pomostowego i uzupełniającego i obejmuje finansowanie: „kosztów kwalifikowanych Projektu podlegających dofinansowaniu, kosztów kwalifikowanych nie objętych dofinansowaniem, kosztów niekwalifikowanych Projektu – (wymaganego udziału własnego Projektu)”.
W związku z przystąpieniem do struktur unijnych banki uważane są za główny podmiot rynku finansowego o strategicznym znaczeniu dla rozwoju regionalnego. Unia przeznacza określoną ilość środków na realizację programów operacyjnych, środki te mogą być przyznane pod warunkiem zainwestowania w przedsięwzięcie części środków własnych beneficjenta. Nie wszystkie JST posiadają odpowiednią kwotę wolnych nadwyżek finansowych. Nie każdy bank komercyjny jest skłonny do kredytowania takich inwestycji. Często koszty przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych przez JST są bardzo wysokie, a do tego istnieje obawa przed odrzuceniem wniosku przez Instytucję Wdrażającą. I tutaj strategiczną rolę przypisuje się działalności BGK, który udostępnia tym podmiotom szereg produktów zwiększających możliwości inwestycyjne JST. Kolejny instrument to kredyt ze środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego na finansowanie rozwoju regionalnego. Z produktu tego mogą korzystać zarówno JST jak i inne podmioty, pod warunkiem, że planowane zamierzenie inwestycyjne dotyczyć będzie rozwoju regionalnego. Okres kredytowania wynosi od 4 do 15 lat. Jest to bardzo korzystny czas, gdyż kredyt przeznaczony jest na realizację inwestycji obejmujących takie sektory, jak: środowisko, infrastruktura, rozwój gospodarki opartej na wiedzy, edukacja i zdrowie, a te jak wiadomo wymagają bardzo wysokich nakładów inwestycyjnych. Dodatkowo przewidziano tutaj karencję w spłacie kredytu wynoszącą maksymalnie pięć lat. Dłuższy okres kredytowania oznacza niższe raty. Udział kredytu z EBI wynosi 50 proc. kosztów planowanej inwestycji. Kredytowane mogą być zarówno projekty wspierane funduszami UE, jak i inne, ale zgodne ze strategią rozwoju regionalnego i lokalnego. Warto dodać, że oprócz działalności kredytowej BGK realizuje inne zadania, a mianowicie zabezpiecza potrzeby finansowe JST poprzez organizację i gwarantowanie emisji obligacji komunalnych. BGK w 2009 r. zajął drugą pozycję pod względem zadłużenia emitentów oraz trzecie miejsce, jeżeli chodzi o liczbę zorganizowanych programów. Na koniec 2009 r. zorganizował 121 programów emisji obligacji komunalnych dla 97 emitentów (100 programów dla miast i gmin, 17 dla powiatów, cztery dla województw). Na koniec 2009 r. BGK obsługiwał programy o wartości 1,2 mld zł o poziomie zadłużenia 919 mln zł.
Dorota Ostrowska
Autorka jest dr., adiunktem w Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Białymstoku, opiekunem Koła Naukowego „Economy & Society”
Dodaj komentarz
- BGK w służbie samorządom Autor: ~Robert 2012-02-05 10:29
- TROSZKĘ O historii banku BGK. Należy dodać iż bank BGK nawiązując do swojej historii nie wspomniał iż mimo odzyskania nieruchomości z okresu przedwojennego powołując sie na ciągłość swojego istnienia (..)
