Na stronie internetowej jednej z organizacji czytam proste i niezwykle sugestywne zestawienie wydatków środków pozyskanych z jednoprocentowej ulgi. Ot, zwykłe rzeczy. Przeważa żywność, ubrania, podręczniki i przedmioty niezbędne w nauce, bilety do kina dla dzieci, ale są też remonty i wakacyjny wypoczynek. Stosunkowo niewielkie kwoty, ale od wielu osób, tworzą dodatkowe fundusze na realizację bieżących potrzeb.
Są niezwykle ważnym wsparciem potrzebujących, których jest wielu, i których często nie dostrzegamy zaprzątnięci swoimi codziennymi sprawami. Mamy jeszcze kilka dni na to, by 1% naszego podatku przekazać na cele szlachetne, by pomóc ludziom znajdującym się często w bardzo trudnej sytuacji, nie ponosząc przy tym żadnego uszczerbku finansowego i pamiętając, że nasza darowizna na rzecz tej lub innej organizacji ma jedynie charakter wspomagający, uzupełniający w stosunku do koniecznych poczynań ze strony właściwych instytucji państwa.
Czym są organizacje pożytku publicznego? Zgodnie z treścią ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.
Organizacjami pozarządowymi są, nie będące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:
1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.Sfera zadań publicznych, o której mowa w ustawie, obejmuje zadania w zakresie:
1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;
1a) zapewnienia zorganizowanej opieki byłym żołnierzom zawodowym, którzy uzyskali uprawnienie do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, inwalidom wojennym i wojskowym oraz kombatantom;
2) działalności charytatywnej;
3) podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
4) działalności na rzecz mniejszości narodowych;
5) ochrony i promocji zdrowia;
6) działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
7) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
8) upowszechniania i ochrony praw kobiet oraz działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
9) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
10) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
11) nauki, edukacji, oświaty i wychowania;
12) krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i młodzieży;
13) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji;
14) upowszechniania kultury fizycznej i sportu;
15) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
16) porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym;
17) upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa;
18) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;
19) ratownictwa i ochrony ludności;
20) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
21) upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
22) działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
23) promocji i organizacji wolontariatu;
24) działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarządowe oraz podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1-23.
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, której przepisy obowiązują od 1 stycznia 2007 r., znacznie uprościła mechanizm alokacji 1% przez darczyńców. Jak bowiem wiadomo, w poprzednim stanie prawnym to podatnik osobiście dokonywał wpłaty na rachunek bankowy wskazanej organizacji pożytku publicznego. Zmiana zasad przekazywania wpłat z tytułu 1% nie pozbawiła podatnika prawa do swobodnego jego przekazania.
To nadal on decyduje o tym, czy chce wspomóc cele statutowe wybranej organizacji pożytku publicznego oraz jaką kwotą. Wprowadzona zmiana dotyczy jedynie mechanizmu przekazywania 1% i nie ogranicza prawa podatnika do obdarowywania organizacji pożytku publicznego. Podmiotem dokonującym wpłaty jest naczelnik urzędu skarbowego.
Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 5c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na wniosek podatnika organ ten jest zobowiązany do przekazania wpłaty na rzecz jednej z organizacji pożytku publicznego kwotę w wysokości nie przekraczającej 1% podatku należnego, wynikającego z zeznania podatkowego, po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół. Naczelnik urzędu skarbowego zobowiązany jest przekazać kwotę ulgi w terminie do 31 lipca 2008 r. Koszty przelewu są potrącane z przekazanej kwoty pieniędzy.
Co ważne, gdyby okazało się, że podatnik złożył zeznanie roczne już na początku 2008 r. z wnioskiem o przekazanie 1% dla wskazanej organizacji, to i tak nie przyspieszy to przelewu. Z kolei zeznanie roczne z powyższą dyspozycją złożone po terminie 30 kwietnia spowoduje, że urząd skarbowy pieniędzy już nie przekaże (art. 45 ust. 5e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - wpłaty dokonuje naczelnik urzędu skarbowego w terminie trzech miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego pod warunkiem, że zeznanie zostanie złożone przed upływem terminu do jego złożenia, tj. za 2007 r. do 30 kwietnia 2008 r.).
Wykaz organizacji znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Wystarczy wejść na stronę www.ms.gov.pl i skorzystać z wyszukiwarki podmiotów Organizacji Pożytku Publicznego. Należy jednak mieć na uwadze, iż w zeznaniu rocznym możemy przekazać 1% tylko takiej organizacji pożytku publicznego, która znajduje się w wykazie w dniu 30 listopada danego roku podatkowego.
Wykaz za miniony rok podatkowy ogłosił Minister Pracy i Polityki Społecznej w Monitorze Polskim Nr 99 z dnia 28 grudnia 2007 r., opublikowanym 31 grudnia 2007 r. Obwieszczeniem z dnia 12 marca 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej zmienił wykaz. Stąd przed wskazaniem określonej organizacji, na której rzecz ma być przekazana darowizna, należy sprawdzić, czy nadal się w nim znajduje (Monitor Polski nr 23, poz. 233 z dnia 20 marca 2008 r.).
Nie uwzględnia on organizacji prowadzących działalność gospodarczą, polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami. Organizacje te są tym samym wyłączone ze stosowania ulgi. Ulgę można przekazać w wysokości nie mniejszej niż 10 groszy i nie większej niż 1% podatku należnego, jaki wynika z rocznego zeznania podatkowego i wyłącznie na rzecz jednej, wybranej organizacji pożytku publicznego.
Gdy składamy więcej niż jedno zeznanie roczne, np. z tytułu rozliczenia PIT 36 (PIT 36 L) i PIT 38, z każdego z nich można przekazać 1% innej organizacji pożytku publicznego. PIT-36 składają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej lub działy specjalne produkcji rolnej oraz podatnicy uzyskujący przychody z najmu opodatkowane według skali podatkowej, przychody ze źródeł położonych za granicą, a także przychody z innych źródeł, opodatkowanych na zasadach ogólnych, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek.
PIT-36 wypełniają również podatnicy, którzy sporządzili remanent likwidacyjny w grudniu roku podatkowego, ci, którzy do swoich dochodów dołączają dochody małoletnich dzieci (np. rentę rodzinną, ale wtedy, gdy przysługuje im prawo dysponowania tymi dochodami), a także obniżający dochód o straty z lat ubiegłych. PIT-36L przeznaczony dla podatników, którzy w 2006 roku prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym według stawki 19%.
Z kolei PIT-38 składają osoby, które uzyskały przychody np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, z udziałów w spółkach mających osobowość prawną i z objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną. Złożenie wniosku przez podatnika oznacza podanie w zeznaniu rocznym:
· nazwy organizacji pożytku publicznego,
· numeru wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego
· wysokości wpłaty.
Można również podać dodatkowe informacje, które mogą mieć wpływ na dystrybucję środków gromadzonych przez organizację pożytku publicznego (np. na konkretny cel). Informację tę należy zamieścić w rubryce „Inne informacje, w tym ułatwiające kontakt z podatnikiem”, znajdującej się bezpośrednio nad wnioskiem o przekazanie 1% Powyższe informacje zostaną przesłane organizacji pożytku publicznego przez organ podatkowy jako uszczegółowienie przekazanych kwot. Mamy prawo zadysponować 1% naszego podatku. Możemy nic w tej sprawie nie zrobić, tylko dlaczego? Pomóżmy potrzebującym pomocy, to nas nic nie kosztuje.
Sławomir Dąblewski
Źródło:
