2007-12-07 16:00 Źródło: Gazeta Bankowa
Nowe fundusze unijne dla firm
– Jeszcze w tym roku dostępny będzie nowy program ramowy Unii Europejskiej skierowany do małych i średnich przedsiębiorstw, ale także do instytucji finansowych obsługujących przedsiębiorców. Jak ten program wpisuje się w „mapę absorpcyjną” nowego okresu?
– W środowiskach gospodarczych trwa ożywiona dyskusja na temat sposobu wykorzystania nowych środków unijnych. Obfite wsparcie w latach 2007-2015 będzie dostępne nie w jednym, a w trzech systemach – spójności, rolnym i rybackim. I na trzech poziomach: unijnym (programy ramowe), krajowym (programy operacyjne) i regionalnym (regionalne programy operacyjne). Przygotowanie tych systemów nie zostało jednak jeszcze zakończone. Dla banków najważniejszym klientem pośród środowisk beneficjentów będą przedsiębiorcy. W latach 2007–2015 właściwie we wszystkich programach przewidziano fundusze na rozwój firm. Na pewno staną się one znaczącym motywatorem aktywności innowacyjnej w naszym kraju. To zresztą jeden z głównych celów wsparcia unijnego – przepływ technologii do sfery gospodarki realnej.
Wśród wielu programów przygotowywanych na lata 2007–2015, instytucje finansowe powinny zwrócić uwagę na wspólnotowe programy ramowe. Często są one pomijane w oficjalnych zestawieniach mechanizmów wsparcia dostępnych polskim przedsiębiorcom od 2007 r. Należy do nich właśnie CIP, czyli Program Ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji na lata 2007–2013.
– Co oferuje CIP?
– Program został przygotowany w ramach uaktualnionej strategii lizbońskiej. Łączy działania zlokalizowane dotychczas w kilku odrębnych aktach prawnych i ma charakter komplementarny w stosunku do innego wspólnotowego programu ramowego – aktualnej edycji na rzecz badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (FP7). W programie nie ma kwot przypisanych na dany kraj lub region. Oznacza to, że wygrywają najlepsze oferty złożone w konkursach organizowanych na poziomie wspólnotowym. Siedmioletni budżet CIP wynosi 3,62 mld euro. Składa się z trzech programów szczegółowych.
Pierwszy – na rzecz przedsiębiorczości i innowacji (EIP), budżet 2,17 mld euro, z czego 430 mln na ekoinnowacje. Drugi – na rzecz wspierania polityki w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) z budżetem 728 mln euro. Ostatni, trzeci to „Inteligentna Energia – Program dla Europy” (IEE), gdzie budżet wynosi 727 mln euro. Dla przedsiębiorstw i instytucji finansowych najważniejszym elementem CIP będzie Program na rzecz Przedsiębiorczości i Innowacji (Entrepreneurship and Innovation Programme – EIP). Obejmuje on działania na rzecz przedsiębiorczości, małych i średnich przedsiębiorstw, konkurencyjności i innowacji.
– A jak się wpisuje CIP-EIP w przygotowywane programy krajowe?
– W odróżnieniu od polskich programów operacyjnych na lata 2007-2015 CIP, choć adresowany jest do biznesu, nie zawiera twardych działań o charakterze dotacji inwestycyjnych, ale wiele instrumentów miękkich, wspierających przedsiębiorców pośrednio. Najbliższe mu będą niektóre działania Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz wybrane działania RPO (Regionalne Programy Operacyjne) ukierunkowane na wsparcie otoczenia biznesu, w tym przede wszystkim dla MSP.
Podczas gdy CIP ma propagować najlepsze praktyki i doskonałość w zakresie konkurencyjności i innowacji, fundusze strukturalne mają pomóc w dogonieniu jakościowego peletonu innowacyjnego, wzmacniając regionalną konkurencyjność, a poprzez to zmniejszając zróżnicowanie na poziomie krajowym. CIP ma zachęcić i wspomóc państwa członkowskie i władze regionalne do wykorzystania w procesie wdrażania środków funduszy strukturalnych najlepszych praktyk w zakresie konkurencyjności i innowacji określonych w ramach CIP. Programu tego nie należy także utożsamiać z inicjatywą wspólnotową JEREMIE, realizowaną ze środków RPO, przez tę samą agencję wykonawczą (tj. Europejski Fundusz Inwestycyjny). Warto też odróżnić propozycje CIP od oferty krajowych i regionalnych funduszy poręczeniowych, np. Funduszu Poręczeń Unijnych.
– Jaką rolę widzi pan dla polskich banków w tym programie?
– Dla środowiska bankowego najważniejszą częścią będzie komponent „Instrumenty finansowe dla MSP”. Mają one ułatwić innowacyjnym przedsiębiorstwom rozpoczynającym działalność i młodym firmom zdobycie kapitału inwestycyjnego i kapitału dla wczesnej fazy tworzenia przedsiębiorstw. Należy pamiętać, że programy ramowe nie zapewniają MSP bezpośredniego finansowania – tym zajmują się instytucje pośrednictwa finansowego, czyli banki, instytucje kredytowe lub fundusze inwestycyjne. Stopień wykorzystania służących temu instrumentów uzależniony jest od zdolności polskich pośredników finansowych w aplikowaniu o wsparcie do Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. Program ma na celu zwiększenie liczby kredytów dostępnych dla małych i średnich przedsiębiorstw. Ma też zachęcić instytucje pośredniczące do rozwijania ich zdolności kredytowych wobec MSP. W ramach programu przeznaczono 1,13 mld euro na instrumenty finansowe.
– Jakieś szczegóły?
– Chodzi o trzy rodzaje instrumentów, których zarządzaniem zajmuje się, w imieniu Komisji Europejskiej, Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Po pierwsze, instrument na rzecz wysokiego wzrostu i innowacji w MSP (GIF), którego celem jest zwiększanie dostępności kapitału własnego innowacyjnych MSP, zarówno w początkowej fazie ich rozwoju (GIF1), jak i w fazie ekspansji (GIF2). GIF dzieli ryzyko i zyski z prywatnymi udziałowcami, zapewniając ważny wpływ na dostępność kapitału własnego innowacyjnych przedsiębiorstw.
Po drugie, system poręczeń dla MSP (SMEG) zapewniający dodatkowe gwarancje dla programów gwarancyjnych lub bezpośrednio dla pośredników finansowych. Ma to zwiększyć dostępność funduszy zewnętrznych dla małych i średnich przedsiębiorstw i ułatwić im pozyskiwanie finansowania zewnętrznego. Wiadomo bowiem, że podmioty finansujące za bardziej ryzykowne uznają inwestycje w niektóre działania związane z wiedzą, choćby rozwój technologiczny, innowacje i transfer technologii. Ma też ułatwić dostęp do funduszy, gdy brakuje im wystarczającego zabezpieczenia. SMEG będzie realizowany poprzez dostęp do kredytu, pożyczek, leasingu dla MSP o wysokim potencjale wzrostu, finansowanie przy pomocy mikrokredytów, dostęp do kapitału własnego lub kapitału typu „quasi-equity” oraz sekurytyzację portfeli dłużnych MSP. Oprócz gwarancji pośrednicy finansowi mogą tu otrzymywać dotacje kompensujące częściowo wysokie koszty administracyjne charakterystyczne dla finansowania przy pomocy mikrokredytów.
– A trzeci instrument?
– Trzeci to wspieranie rozwoju zdolności instytucji pośrednictwa finansowego (CBS), który ma na celu poprawę specjalistycznej wiedzy o funduszach i innych pośrednikach finansowych inwestujących w MSP innowacyjne lub wykazujące znaczny potencjał wzrostu oraz zwiększanie kredytów dla nich. Chodzi o ulepszenie procedur oceny wiarygodności finansowej w ramach kredytowania małych i średnich przedsiębiorstw. W ramach tego działania, w zakresie opcji „partnerstwo”, pośrednicy finansowi otrzymywać będą dotacje pokrywające koszty pomocy technicznej, a wszystko po to, by poprawili procedury oceny wiarygodności kapitałowej przy finansowaniu zadłużenia MSP.
Umożliwi to pobudzenie napływu środków na rzecz tych firm. CBS realizowany będzie tylko w państwach o niskim poziomie pośrednictwa bankowego. A do takich zaliczono także Polskę. Niski poziom pośrednictwa oznacza, że kredyt wewnętrzny jako procent produktu krajowego brutto znajduje się – zgodnie z właściwymi danymi Europejskiego Banku Centralnego lub Międzynarodowego Funduszu Walutowego – znacznie poniżej średniej we wspólnocie. Działania w zakresie partnerstwa mają towarzyszyć liniom kredytowym lub podziałowi ryzyka, jakie międzynarodowe instytucje finansowe zapewniają bankom partnerskim lub instytucjom finansowym z państw kwalifikujących się. Znaczna część działania będzie dotyczyć ulepszenia zdolności banków i innych instytucji finansowych do oszacowania ekonomicznej żywotności projektów, w których znaczącą rolę odgrywają innowacje ekologiczne.
– Gdzie instytucja finansowa lub przedsiębiorca może uzyskać poradę i informację o tych wszystkich propozycjach? Mam nadzieję, że nie musi jechać po nie do Luksemburga czy Brukseli?
– CIP jest programem ramowym, wdrażanym przez unijne agencje wykonawcze. Działania adresowane do instytucji finansowych, w tym do banków, będą wdrażane przez EFI. Tam też beneficjenci będą aplikowali o wsparcie. Pierwsze nabory zgłoszeń dla instytucji finansowych już ogłoszono, ale zakładamy, że program na całego zostanie uruchomiony w 2008 r. Informacje o programie CIP dla polskich beneficjentów zapewniają krajowe punkty kontaktowe (KPK) finansowane przez Ministerstwo Gospodarki i koordynowane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. KPK mają inspirować beneficjentów poszczególnych programów do aktywnego uczestnictwa w CIP – prowadzić będą nieodpłatną działalność usługową dla podmiotów, które zwrócą się o pomoc i konsultacje w zakresie merytorycznym, właściwym dla programów szczegółowych. A także działalność informacyjną, promocyjną oraz doradczo-konsultacyjną. Takim punktem kontaktowym dla polskich instytucji finansowych będzie Związek Banków Polskich.
Małgorzata Alicja Dudek
– W środowiskach gospodarczych trwa ożywiona dyskusja na temat sposobu wykorzystania nowych środków unijnych. Obfite wsparcie w latach 2007-2015 będzie dostępne nie w jednym, a w trzech systemach – spójności, rolnym i rybackim. I na trzech poziomach: unijnym (programy ramowe), krajowym (programy operacyjne) i regionalnym (regionalne programy operacyjne). Przygotowanie tych systemów nie zostało jednak jeszcze zakończone. Dla banków najważniejszym klientem pośród środowisk beneficjentów będą przedsiębiorcy. W latach 2007–2015 właściwie we wszystkich programach przewidziano fundusze na rozwój firm. Na pewno staną się one znaczącym motywatorem aktywności innowacyjnej w naszym kraju. To zresztą jeden z głównych celów wsparcia unijnego – przepływ technologii do sfery gospodarki realnej.
Wśród wielu programów przygotowywanych na lata 2007–2015, instytucje finansowe powinny zwrócić uwagę na wspólnotowe programy ramowe. Często są one pomijane w oficjalnych zestawieniach mechanizmów wsparcia dostępnych polskim przedsiębiorcom od 2007 r. Należy do nich właśnie CIP, czyli Program Ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji na lata 2007–2013.
– Co oferuje CIP?
– Program został przygotowany w ramach uaktualnionej strategii lizbońskiej. Łączy działania zlokalizowane dotychczas w kilku odrębnych aktach prawnych i ma charakter komplementarny w stosunku do innego wspólnotowego programu ramowego – aktualnej edycji na rzecz badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (FP7). W programie nie ma kwot przypisanych na dany kraj lub region. Oznacza to, że wygrywają najlepsze oferty złożone w konkursach organizowanych na poziomie wspólnotowym. Siedmioletni budżet CIP wynosi 3,62 mld euro. Składa się z trzech programów szczegółowych.
Pierwszy – na rzecz przedsiębiorczości i innowacji (EIP), budżet 2,17 mld euro, z czego 430 mln na ekoinnowacje. Drugi – na rzecz wspierania polityki w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) z budżetem 728 mln euro. Ostatni, trzeci to „Inteligentna Energia – Program dla Europy” (IEE), gdzie budżet wynosi 727 mln euro. Dla przedsiębiorstw i instytucji finansowych najważniejszym elementem CIP będzie Program na rzecz Przedsiębiorczości i Innowacji (Entrepreneurship and Innovation Programme – EIP). Obejmuje on działania na rzecz przedsiębiorczości, małych i średnich przedsiębiorstw, konkurencyjności i innowacji.
– A jak się wpisuje CIP-EIP w przygotowywane programy krajowe?
– W odróżnieniu od polskich programów operacyjnych na lata 2007-2015 CIP, choć adresowany jest do biznesu, nie zawiera twardych działań o charakterze dotacji inwestycyjnych, ale wiele instrumentów miękkich, wspierających przedsiębiorców pośrednio. Najbliższe mu będą niektóre działania Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz wybrane działania RPO (Regionalne Programy Operacyjne) ukierunkowane na wsparcie otoczenia biznesu, w tym przede wszystkim dla MSP.
 |
| Źródło: MG, 2007 |
Podczas gdy CIP ma propagować najlepsze praktyki i doskonałość w zakresie konkurencyjności i innowacji, fundusze strukturalne mają pomóc w dogonieniu jakościowego peletonu innowacyjnego, wzmacniając regionalną konkurencyjność, a poprzez to zmniejszając zróżnicowanie na poziomie krajowym. CIP ma zachęcić i wspomóc państwa członkowskie i władze regionalne do wykorzystania w procesie wdrażania środków funduszy strukturalnych najlepszych praktyk w zakresie konkurencyjności i innowacji określonych w ramach CIP. Programu tego nie należy także utożsamiać z inicjatywą wspólnotową JEREMIE, realizowaną ze środków RPO, przez tę samą agencję wykonawczą (tj. Europejski Fundusz Inwestycyjny). Warto też odróżnić propozycje CIP od oferty krajowych i regionalnych funduszy poręczeniowych, np. Funduszu Poręczeń Unijnych.
– Jaką rolę widzi pan dla polskich banków w tym programie?
– Dla środowiska bankowego najważniejszą częścią będzie komponent „Instrumenty finansowe dla MSP”. Mają one ułatwić innowacyjnym przedsiębiorstwom rozpoczynającym działalność i młodym firmom zdobycie kapitału inwestycyjnego i kapitału dla wczesnej fazy tworzenia przedsiębiorstw. Należy pamiętać, że programy ramowe nie zapewniają MSP bezpośredniego finansowania – tym zajmują się instytucje pośrednictwa finansowego, czyli banki, instytucje kredytowe lub fundusze inwestycyjne. Stopień wykorzystania służących temu instrumentów uzależniony jest od zdolności polskich pośredników finansowych w aplikowaniu o wsparcie do Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. Program ma na celu zwiększenie liczby kredytów dostępnych dla małych i średnich przedsiębiorstw. Ma też zachęcić instytucje pośredniczące do rozwijania ich zdolności kredytowych wobec MSP. W ramach programu przeznaczono 1,13 mld euro na instrumenty finansowe.
– Jakieś szczegóły?
– Chodzi o trzy rodzaje instrumentów, których zarządzaniem zajmuje się, w imieniu Komisji Europejskiej, Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Po pierwsze, instrument na rzecz wysokiego wzrostu i innowacji w MSP (GIF), którego celem jest zwiększanie dostępności kapitału własnego innowacyjnych MSP, zarówno w początkowej fazie ich rozwoju (GIF1), jak i w fazie ekspansji (GIF2). GIF dzieli ryzyko i zyski z prywatnymi udziałowcami, zapewniając ważny wpływ na dostępność kapitału własnego innowacyjnych przedsiębiorstw.
Po drugie, system poręczeń dla MSP (SMEG) zapewniający dodatkowe gwarancje dla programów gwarancyjnych lub bezpośrednio dla pośredników finansowych. Ma to zwiększyć dostępność funduszy zewnętrznych dla małych i średnich przedsiębiorstw i ułatwić im pozyskiwanie finansowania zewnętrznego. Wiadomo bowiem, że podmioty finansujące za bardziej ryzykowne uznają inwestycje w niektóre działania związane z wiedzą, choćby rozwój technologiczny, innowacje i transfer technologii. Ma też ułatwić dostęp do funduszy, gdy brakuje im wystarczającego zabezpieczenia. SMEG będzie realizowany poprzez dostęp do kredytu, pożyczek, leasingu dla MSP o wysokim potencjale wzrostu, finansowanie przy pomocy mikrokredytów, dostęp do kapitału własnego lub kapitału typu „quasi-equity” oraz sekurytyzację portfeli dłużnych MSP. Oprócz gwarancji pośrednicy finansowi mogą tu otrzymywać dotacje kompensujące częściowo wysokie koszty administracyjne charakterystyczne dla finansowania przy pomocy mikrokredytów.
– A trzeci instrument?
– Trzeci to wspieranie rozwoju zdolności instytucji pośrednictwa finansowego (CBS), który ma na celu poprawę specjalistycznej wiedzy o funduszach i innych pośrednikach finansowych inwestujących w MSP innowacyjne lub wykazujące znaczny potencjał wzrostu oraz zwiększanie kredytów dla nich. Chodzi o ulepszenie procedur oceny wiarygodności finansowej w ramach kredytowania małych i średnich przedsiębiorstw. W ramach tego działania, w zakresie opcji „partnerstwo”, pośrednicy finansowi otrzymywać będą dotacje pokrywające koszty pomocy technicznej, a wszystko po to, by poprawili procedury oceny wiarygodności kapitałowej przy finansowaniu zadłużenia MSP.
Umożliwi to pobudzenie napływu środków na rzecz tych firm. CBS realizowany będzie tylko w państwach o niskim poziomie pośrednictwa bankowego. A do takich zaliczono także Polskę. Niski poziom pośrednictwa oznacza, że kredyt wewnętrzny jako procent produktu krajowego brutto znajduje się – zgodnie z właściwymi danymi Europejskiego Banku Centralnego lub Międzynarodowego Funduszu Walutowego – znacznie poniżej średniej we wspólnocie. Działania w zakresie partnerstwa mają towarzyszyć liniom kredytowym lub podziałowi ryzyka, jakie międzynarodowe instytucje finansowe zapewniają bankom partnerskim lub instytucjom finansowym z państw kwalifikujących się. Znaczna część działania będzie dotyczyć ulepszenia zdolności banków i innych instytucji finansowych do oszacowania ekonomicznej żywotności projektów, w których znaczącą rolę odgrywają innowacje ekologiczne.
– Gdzie instytucja finansowa lub przedsiębiorca może uzyskać poradę i informację o tych wszystkich propozycjach? Mam nadzieję, że nie musi jechać po nie do Luksemburga czy Brukseli?
– CIP jest programem ramowym, wdrażanym przez unijne agencje wykonawcze. Działania adresowane do instytucji finansowych, w tym do banków, będą wdrażane przez EFI. Tam też beneficjenci będą aplikowali o wsparcie. Pierwsze nabory zgłoszeń dla instytucji finansowych już ogłoszono, ale zakładamy, że program na całego zostanie uruchomiony w 2008 r. Informacje o programie CIP dla polskich beneficjentów zapewniają krajowe punkty kontaktowe (KPK) finansowane przez Ministerstwo Gospodarki i koordynowane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. KPK mają inspirować beneficjentów poszczególnych programów do aktywnego uczestnictwa w CIP – prowadzić będą nieodpłatną działalność usługową dla podmiotów, które zwrócą się o pomoc i konsultacje w zakresie merytorycznym, właściwym dla programów szczegółowych. A także działalność informacyjną, promocyjną oraz doradczo-konsultacyjną. Takim punktem kontaktowym dla polskich instytucji finansowych będzie Związek Banków Polskich.
Małgorzata Alicja Dudek
Dodaj komentarz
