Zarabiaj z nami | Logowanie | Newsletter | Forum | Blogi | Konkurs


Słownik - Podatki

Wpisz szukane słowo

Koszty uzyskania przychodu:


Dpuszczalne przez fiskusa odliczenia od przyc...

zobacz pozostałe hasła...


2004-09-20 08:12 Źródło: Gazeta Podatkowa

www.gazetapodatkowa.pl - podatki, rachunkowość, prawo pracy, składki, zasiłki, emerytury, księgowość

Intercyza nie zawsze ochroni przed odpowiedzialnością za długi małżonka


Wiadomo, że intercyza sporządzona w odpowiednim czasie chroni majątek małżonków na wypadek problemów finansowych jednego z nich - zwłaszcza gdy związane są one z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W większości przypadków jest to również skuteczne zabezpieczenie przed działaniami komornika skarbowego egzekwującego długi podatkowe tego małżonka. I nie bez powodu powyżej znalazło się sformułowanie "w większości przypadków". Intercyza nie zawsze bowiem uchroni małżonków przed majątkową odpowiedzialnością wobec fiskusa.

Gdy nie ma intercyzy

Najczęściej stosunki majątkowe między małżonkami mają charakter ustawowej wspólności majątkowej. Oznacza to, że dorobek, gromadzony przez nich od chwili zawarcia związku małżeńskiego, stanowi ich majątek wspólny. Nie wszystko jednak jest wspólne. Każdy z małżonków posiada bowiem swój majątek odrębny (od 20 stycznia 2005 r. będzie on nazywany osobistym). W jego skład wchodzą przede wszystkim przedmioty nabyte jeszcze przed ślubem, ale nie tylko. Do praw i rzeczy uzyskanych już w czasie trwania małżeństwa, których nie zalicza się do majątku wspólnego małżonków, należą m.in. spadki, darowizny, nagrody za osobiste osiągnięcia, prawa autorskie.

Z punktu widzenia interesów fiskalnych wspólność majątkowa między małżonkami to korzystny układ. Zasadą jest, co prawda, że podatnik odpowiada za zobowiązania podatkowe całym swoim majątkiem. Jeżeli jednak pozostaje w związku małżeńskim, to odpowiedzialność ta obejmuje ponadto majątek wspólny jego i jego małżonka. Co więcej, małżonek będzie musiał znosić egzekucję z majątku wspólnego także tych zobowiązań, które powstały jeszcze przed ślubem. Z tego wynika, że jedynie jego majątek odrębny pozostaje niezagrożony.

Przykład

Małżonkowie za 2003 rok rozliczyli się oddzielnie. Mąż w swoim zeznaniu zadeklarował podatek do zapłaty, ale go nie uregulował. W konsekwencji urząd skarbowy wszczął wobec niego egzekucję. Poborca skarbowy, który zjawił się w domu małżonków zajął na poczet spłaty zaległego podatku należący do nich komputer. Żona nie jest, co prawda, dłużnikiem fiskusa, ale musi pogodzić się z egzekucją prowadzoną z majątku wspólnego jej i męża. Nie może żądać wyłączenia komputera spod egzekucji.

Nic więc dziwnego, że małżonkowie - zwłaszcza gdy jedno z nich prowadzi firmę - myślą o zminimalizowaniu odpowiedzialności podatkowej.

Gdy intercyza jest spóźniona

Tym, co uchroni ich majątek przed zakusami komornika skarbowego, jest umowa wyłączająca wspólność majątkową - powszechnie zwana intercyzą. Jej sporządzenie nie jest uzależnione od zaistnienia ważnych powodów. Liczy się tylko zgodna wola małżonków wyrażona w formie aktu notarialnego. Taka umowa może być spisana w każdym czasie - jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego lub w jego trakcie. Nie ma też przeszkód, aby została ona zmieniona lub rozwiązana (chociaż wyraźnie zezwala na to dopiero nowelizacja K.r.o. z dnia 17 czerwca br., która zacznie obowiązywać 20 stycznia 2005 r.).

Należy jednak pamiętać, że intercyza wywołuje skutki prawne dopiero od dnia jej zawarcia. Za długi powstałe wcześniej małżonkowie odpowiadają więc tak, jakby między nimi nie było rozdzielności majątkowej. Za zobowiązania podatkowe jednego z nich powstałe przed sporządzeniem intercyzy odpowiada więc nie tylko on sam, ale i jego współmałżonek. Zakres tej odpowiedzialności obejmuje jego majątek odrębny oraz ich dorobek wspólny. Przed działaniami egzekucyjnymi chroniony jest jedynie majątek odrębny drugiego małżonka. Nie będzie musiał się on martwić jedynie tymi zobowiązaniami, które powstaną po dacie spisania umowy o rozdzielności majątkowej.

Przykład

W czasie kontroli prowadzonej przez urząd skarbowy w zakresie rozliczenia podatku VAT za 2003 rok przedsiębiorca sporządził ze swoją żoną intercyzę. W ten sposób chciał uchronić przynajmniej część majątku przed ewentualnym zajęciem i sprzedażą przez komornika skarbowego. Tak się jednak nie stanie. Podpisanie intercyzy w czasie kontroli dotyczącej podatku VAT za 2003 rok nie zwalnia bowiem jego żony od odpowiedzialności za ten podatek. Nawet więc jeśli małżonkowie podpisali umowę o wyłączeniu wspólności majątkowej, muszą liczyć się z tym, że komornik skarbowy skieruje działania egzekucyjne do rzeczy i praw, które stały się majątkiem żony, a uprzednio stanowiły ich majątek wspólny.

Gdy intercyzę zawarł przedsiębiorca

Takiego problemu nie będzie miał ten, kto przed wstąpieniem w związek małżeński sporządził intercyzę. W tej sytuacji bowiem małżonkowie w ogóle nie posiadają wspólnego majątku - ani w czasie małżeństwa, ani po jego ustaniu.

Nie zawsze jednak będzie to skuteczne zabezpieczenie przed fiskusem. Intercyza nie na wiele zda się temu, kto związał się z przedsiębiorcą. Urząd skarbowy może bowiem obarczyć go odpowiedzialnością za niezapłacone podatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez jego małżonka, np. VAT, akcyzę, podatek dochodowy, ale już nie podatek od spadku czy darowizny. Tak się stanie, jeśli w okresie, w którym powstały te zobowiązania, małżonek stale i faktycznie współdziałał z przedsiębiorcą np. współprowadził firmę czy wykonywał czynności zlecone, a ponadto czerpał z tego korzyści materialne. Wówczas dopiero może odpowiadać całym swoim majątkiem solidarnie ze współmałżonkiem. Zakres jego odpowiedzialność jest jednak ograniczony do wysokości uzyskanych korzyści.

Przykład

Małżonkowie jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego sporządzili intercyzę. Po ślubie mąż otworzył sklep odzieżowy. Żona pomagała mu go prowadzić. Niestety, po jakimś czasie popadli w kłopoty finansowe. Nie regulowali też należnych podatków. W takiej sytuacji, mimo zawarcia intercyzy, urząd skarbowy może pociągnąć żonę do odpowiedzialności za długi podatkowe męża. Wcześniej musi jednak przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję przenoszącą na nią odpowiedzialność podatkową.

Sporządzenie intercyzy to - poza trzymaniem się z dala od kłopotów finansowych - najlepszy sposób na zabezpieczenie majątku małżonków przed egzekucją. Trzeba jednak o tym pomyśleć odpowiednio wcześnie. Wysiłki małżonków nie na wiele się zdadzą, jeśli zadłużenie jest już faktem, a działania komornika skarbowego w toku.

Podstawa prawna:

  • art. 29, art. 111 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.),

  • art. 33, art. 47-51 ustawy z dnia 25.02.1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.).


autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa Nr 73 z dnia 2004-09-20


Komentarzy 0


Zobacz też:
» Wesele - wydatek, który warto zaplanować
» Były polisy od rozwodów, będą ubezpieczenia małżeństwa
» Ile kosztuje rozwód?
» więcej
RSS Google Wykop

Gotówka na Twoim koncie
nawet w 20 minut!

Komentarze do artykułu