Kredyt ratalny: gdzie szukać ofert, czy są haczyki i czy warto?

Czym jest kredyt ratalny?

Kupujesz sprzęt elektroniczny za kilka tysięcy złotych w popularnej sieci sklepów, a płatność jest dzielona na raty na podstawie umowy z bankiem. Zawierasz więc umowę ze sklepem (umowę zakupu potwierdzoną fakturą) i umowę z bankiem (umowę o kredyt ratalny potwierdzoną dokumentem). Tak na przykładzie działa kredyt ratalny, określany też nieco potocznie, jako zakupy na raty. Transakcja jest bezgotówkowa. Bank przelewa pieniądze bezpośrednio do sklepu.

W bardziej formalnym ujęciu kredyt ratalny to forma kredytu konsumenckiego spłacana w okresie od kilku do nawet kilkudziesięciu miesięcy. Kredyt ratalny to kredyt celowy. Zawiera się więc go na konkretny cel. Konkretnym celem jest zaś wskazany produkt lub usługa.

Kredyt ratalny a kredyt spłacany ratalnie... to nie jest to samo

W bankowości “kredyt ratalny” to pojęcie wskazujące na konkretny produkt kredytowy, gdzie pieniądze są przeznaczane na zakup towarów lub usług. Z kolei mówiąc o kredycie spłacanym ratalnie, wskazuje się już na cechę finansowania, polegającą na zwracaniu zobowiązania w częściach. Ta cecha dotyczy większości produktów kredytowych. W ratach spłaca się przecież nie tylko kredyt ratalny, ale też przykładowo kredyt gotówkowy oraz kredyt hipoteczny.

Kredyt ratalny czy kredyt gotówkowy: co się bardziej opłaci?

Zakupy można sfinansować nie tylko przez kredyt ratalny. Równie dobrze można zdecydować się na kredyt gotówkowy. Popularny kredyt gotówkowy pozwala uzyskać pieniądze na dowolny cel. W tym przypadku najpierw załatwia się więc kredyt (formalności często można przejść online), a bank przelewa pieniądze na konto. Mając już te pieniądze, można po prostu iść do sklepu i dokonać zakupu.

Porównując opłacalność kredytu ratalnego do kredytu gotówkowego, trzeba zwrócić uwagę na:

• Koszty kredytu - w przypadku kredytu ratalnego nierzadko spotykane są raty 0% z RRSO 0%. Kredyt gotówkowy z definicji zawsze wiąże się z kosztem. 

• Cenę zakupu - nie każdy sklep oferuje opcję zakupu przez kredyt ratalny. Nierzadko cena w sklepie oferującym raty jest wyższa niż w tym, które nie zapewnia tej możliwości. Czasem paradoksalnie raty 0% po uwzględnieniu wyższej ceny mogą się okazać droższe niż oprocentowany kredyt gotówkowy połączony z niższą ceną zapłaconą w innym sklepie.

• Indywidualne preferencje - kredyt na raty pozwala załatwić wszystkie formalności związane z zakupem za jednym razem. Z drugiej strony to kredyt gotówkowy zapewnia większą elastyczność w doborze kwoty, a także wysokości raty i okresu spłaty.

Z czysto ekonomicznego punktu widzenia warto więc porównać dostępne opcje w konkretnej sytuacji i dopiero wtedy podjąć decyzję.

Ile kosztuje kredyt ratalny? Jaka jest wysokość raty?

Udzielenie kredytu ratalnego może się wiązać z kosztami, choć nie musi. Sklepy bardzo często reklamują się ratami zero procent. Oznacza to, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania RRSO wynosi właśnie zero. Nie jest to jednak bezwzględna reguła. Zawsze trzeba zapoznać się z konkretnymi warunkami.

Wysokość raty przy wszelkich kredytach zależy od pożyczonej kwoty, kosztów finansowania i liczby rat. Przykładowo kredyt ratalny udzielany na kwotę 5000 zł na 10 rat i RRSO 0% oznacza, że do spłaty będzie się miało 10 rat po 500 zł.

Raty 0% brzmią atrakcyjnie, ale uwaga na haczyki

Uważać trzeba na wspomnianą już możliwość przenoszenia kosztów: choć kredyt jest teoretycznie darmowy, to cena zakupu może być podwyższona. Zarówno sklepy, jak i banki ponoszą przecież koszty działalności, a ich celem jest osiąganie zysku. Zawsze muszą więc mieć swoją marżę, by zarabiać w ten czy inny sposób. 

Załóżmy przykładowo, że jeden sklep proponuje dany towar za 5000 zł przy 12 ratach 0%. Pełne koszty wyniosą więc 5000 zł przy racie miesięcznej 417 zł. Drugi sklep oferuje zaś ten sam towar za 4500 zł bez możliwości finansowania zakupów na raty 0%. Przy wzięciu kredytu gotówkowego na 4500 zł z RRSO około 9% pełne koszty zakupy wyniosą mniej więcej 4710 zł przy racie poniżej 400 zł. Druga opcja jest więc korzystniejsza nawet pomimo braku rat 0%. Sytuacje są różne i wymagają analizy. Bywa, że kredyt ratalny naprawdę się opłaca. Zdarza się jednak też, że raty 0% po bliższym przyjrzeniu okazują się bardziej chwytem marketingowym opartym na behawiorystyce i psychologii sprzedaży.

Zawsze trzeba też dokładnie przyjrzeć się warunkom umowy. Przykładowo przy kredycie ratalnym obowiązkowe może być wykupienie ubezpieczenia, co wiąże się z kosztem albo równoczesne korzystanie z innych usług banku niż sam kredyt ratalny, co również może być kosztowne. Z kolei sklep może mieć politykę rat 0% dostępnych wyłącznie przy sprzedaży krzyżowej. Poza np. laptopem koniecznie trzeba więc dokupić np. długą gwarancję czy akcesoria komputerowe. 

Co można sfinansować za pomocą kredytu ratalnego?

Poniekąd można wziąć kredyt ratalny na dowolny produkt lub usługę, o ile taka opcja jest dostępna w danym sklepie. Najczęściej dotyczy to:

• RTV i AGD - pierwsza myśl na hasło zakupów na raty zwykle nawiązuje do kupna np. komputerów, flagowych smartfonów, lodówek czy pralek. 

• Mebli - kredyt ratalny to w zasadzie standardowa opcja w dużych sklepach proponujących wyposażenie do domów i mieszkań. 

• Turystyki - kredyt ratalny często jest wykorzystywany do opłacenia wycieczek.

• Sklepów specjalistycznych - przykładowo sklepów oferujących zaawansowany sprzęt sportowy.

• Usług - to coraz popularniejsze. Raty 0% bywają proponowane np. przez kliniki medycyny estetycznej czy centra stomatologiczne.

Możliwość skorzystania z kredytów ratalnych jest udostępniana w sklepach stacjonarnych oraz sklepach internetowych. 

Kto może zaciągnąć kredyt ratalny? 

O kredyt ratalny aplikować może praktycznie każdy pełnoletni obywatel. Przyznanie finansowania jest uzależniony od oceny zdolności kredytowej, tak,  jak w przypadku wszystkich kredytów. 

Kredyt ratalny zwykle opiewa na niewielkie kwoty. Stąd wiele osób może otrzymać kredyt ratalny. Potrzebny jest dochód umożliwiający spłatę na czas. Podstawą jest przy tym odpowiednia historia kredytowa, a w szczególności pozytywna sytuacja w BIK.

Jakie dokumenty są potrzebne? 

Przede wszystkim potrzebny jest dowód osobisty, celem potwierdzenia tożsamości. Nierzadko zamiast dowodu wystarczy aplikacja mObywatel. Zwykle można dostać kredyt ratalny na oświadczenie o dochodach. Należy więc zadeklarować wysokość zarobków. Banki zazwyczaj akceptują różne źródła dochodu. Obejmuje to więc nie tylko etat, ale też działalność gospodarczą czy emerytury.

Z perspektywy banku kwota kredytu ratalnego jest niewielka. Dlatego też przeważnie decyzja kredytowa jest wydawana bez konieczności zaświadczeń o dochodach. Czasem instytucja finansowa może poprosić o np. elektroniczny wyciąg z konta bankowego.