Intercyza: co to? Intercyza a długi

Spis treści
Advertisement

Widmo zadłużenia może spędzać sen z powiek, zwłaszcza jeżeli może dotyczyć majątku obojga małżonków. Warto dowiedzieć się, jak działa intercyza oraz w jakich sytuacjach okaże się skuteczna.

Wokół intercyzy narosło wiele mitów i obaw. Niektórzy sądzą, że jest przejawem braku zaufania w związku, dla innych jest dobrym sposobem na zabezpieczenie interesów drugiej strony, zwłaszcza w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej czy podejmowania ryzykownych inwestycji. Intercyza małżeńska zdaniem wielu jest także najskuteczniejszym narzędziem pozwalającym na ochronę współmałżonka przed błędnymi decyzjami i ponoszeniem odpowiedzialności związanej z obowiązkiem spłaty zadłużenia. Należy mieć jednak świadomość, że nie zawsze tak jest. Intercyza w wielu sytuacjach okażę się skuteczna, jednocześnie jednak nawet jej podpisanie na samym starcie małżeństwa wcale nie musi tego oznaczać. W związku z tym warto dowiedzieć się więcej na jej temat i odpowiednio zarządzać także tym elementem swojego finansowego życia.

Intercyza: co to?

Wstępując w związek małżeński, rozpoczynamy nowy etap swojego życia. Nie jest to jednak wyłącznie kwestia symboliczna, ale również prawna i finansowa. Do dwóch mas majątkowych – a więc osobistego majątku współmałżonków – dołącza od tego momentu również trzecia, stanowiąca majątek wspólny. Co ważne: osiągane od tej pory dochody z różnego tytułu, w tym np. stosunku pracy czy prowadzonej działalności gospodarczej, zasilać będą właśnie ją. Małżonkowie wspólnie wypracowują więc wspólny majątek. Niestety – wspólnie zaciągają również zobowiązania i zadłużają się z ich tytułu. Inaczej wygląda to w przypadku podpisania intercyzy, czyli małżeńskiej umowy majątkowej. Tę kwestię reguluje art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że:

Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

W związku z tym po podpisaniu umowy (intercyza po ślubie jest również jak najbardziej możliwa) nie powstaje wspólność majątkowa, a małżonkowie nadal dysponują dwoma odrębnymi majątkami. Dzięki temu samodzielnie pomnażają należący do siebie kapitał, ale samodzielnie ponoszą również odpowiedzialność za podejmowane zobowiązania.

Intercyza małżeńska a długi

W przypadku istnienia małżeńskiej wspólnoty majątkowej należność może być dochodzona ze wspólnego majątku małżonków. Stanie się tak, jeżeli jeden z nich wiedział o zaciąganym zobowiązaniu (np. kredycie czy pożyczce). Co ważne: część czynności prawnych (takich jak np. zakup mieszkania) nie będzie możliwa bez zgody drugiego małżonka, w wielu sytuacjach ta nie będzie jednak konieczna, a odcięcie się od odpowiedzialności za tego typu zobowiązania nie będzie proste w obliczu egzekucji komorniczej. Może to więc rodzić poważne problemy dla obojga. Wprowadzenie intercyzy pozwoli natomiast na ograniczenie działań windykacyjnych wyłącznie do majątku dłużnika. Warto pomyśleć więc o niej w wielu sytuacjach, przede wszystkim kiedy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą i odpowiada za jej zobowiązania całym majątkiem albo podejmuje ryzykowne decyzje. Wówczas mogłoby to oznaczać, że zagrożony będzie wspólny majątek małżonków, a nie wyłącznie środki zgromadzone przez jednego z nich.

Intercyza a rozwód

Oczywiście zdecydowanie częściej intercyza kojarzy się z rozwodem, a nie z chęcią ochronienia interesów współmałżonka. Nic w tym dziwnego, ponieważ odrębność majątkowa dotyczy dokładnie w takim samym stopniu aktywów, jak i pasywów. W tradycyjnym scenariuszu, w którym występuje wspólnota majątkowa, małżonkowie w przypadku rozwodu muszą podzielić pomiędzy siebie majątek, co stanowi zwykle zarzewie poważnych konfliktów. Nawet jeżeli nie występują złe emocje, jest to po prostu trudne pod względem organizacyjnym. Intercyza znacznie ułatwia ten proces, ponieważ reguluje odrębność posiadanych majątków. Nie może więc dziwić, że bardzo często jest wykorzystywana właśnie w tym charakterze.

Intercyza po ślubie

Warto mieć przy okazji świadomość, że intercyzę można podpisać zarówno przed związaniem się węzłem małżeńskim, jak i już w trakcie jego trwania. Umowa musi przybrać postać aktu notarialnego. Co ważne: nie obowiązuje wstecz, dlatego tak ważna jest data jej podpisania. Jeżeli intercyza małżeńska zostanie sporządzona po zaciągnięciu długu, może nie pozwolić na ochronę współmałżonka przed odpowiedzialnością z jego tytułu. Konieczne stanie się także podzielenie wypracowanego do tej pory majątku dorobkowego. Od momentu podpisania intercyzy po ślubie strony umowy będą dysponowały jedynie majątkami osobistymi. Z drugiej strony umowa ta może regulować te kwestie w bardziej szczegółowy sposób, odnosząc się np. wybiórczo do określonych źródeł dochodów. Kwestie wspólności majątkowej mogą zostać również rozszerzone i objąć źródła dochodów, które w zwyczajnym trybie pozostają indywidualną własnością jednego z małżonków. Intercyzę można również modyfikować lub usunąć – w tym ostatnim przypadku dochodzi więc do powstania wspólnoty majątkowej.

Rozdzielność majątkowa: koszt

Samo w sobie ustanowienie rozdzielności majątkowej przed ślubem nie jest drogie. Jednorazowy koszt jest związany z czynnościami podejmowanymi przez notariusza, a maksymalna taksa notarialna z tego tytułu wynosi 400 zł (do tego doliczyć trzeba również 23% podatku VAT). Inaczej wygląda to natomiast w przypadku intercyzy po ślubie. Wówczas opłata będzie zależna od wartości majątku wspólnego ulegającego podziałowi: wyniesie minimum 100 zł, a maksymalnie 10 000 zł.

Brak pewnych korzyści

Warto pamiętać równocześnie, że małżonkowie, którzy zdecydują się na sporządzenie intercyzy, utracą także część przywilejów, którymi legitymują się małżeństwa. Podstawowym z nich jest wspólne rozliczenie podatku PIT, które bardzo często umożliwia odniesienie wymiernych korzyści podatkowych. Po podpisaniu intercyzy małżonkowie będą rozliczać się indywidualnie. Nieco trudniejsze może być również uzyskanie kredytu. W takim przypadku bank nie będzie bowiem sumował zdolności kredytowej małżonków. Może to wpłynąć zarówno na proponowane warunki, jak i na możliwość uzyskania zobowiązania we wskazanej wysokości w ogóle. O fakcie występowania intercyzy powinni być również poinformowani kontrahenci: przedsiębiorcy są zobowiązani do wskazania takiej informacji w CEIDG, a brak stosownego zawiadomienia może powodować dalsze problemy.

Poradniki