Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!
Paweł Łaniewski
Redaktor SMART Bankier.pl


Często przekazujemy najbliższym osobom nie tylko fundusze, ale również nieruchomości. Popularne przepisanie mieszkania zwykle przybiera formę darowizny mieszkania. Warto dowiedzieć się, jak przeprowadzić ją pod względem formalnym.

Posiadanym majątkiem możemy rozporządzać w praktycznie dowolny sposób. Często chcemy przy tym okazać wsparcie młodszemu pokoleniu, np. dokonując przepisania mieszkania na dziecko. To z pewnością znakomity pomysł: w dobie rosnących cen nieruchomości. Posiadanie własnych czterech kątów umożliwia osiągnięcie olbrzymich oszczędności, poza tym zabezpieczy również interesy właściciela w przyszłości i sprawi, że będzie dysponował zdecydowanie większym kapitałem. Przepisanie mieszkania na dziecko może przy tym przybrać różne formy. Aby uniknąć dodatkowych kosztów, trzeba pamiętać o załatwieniu dodatkowych formalności. Te nie muszą być wcale skomplikowane. Warto dowiedzieć się, ile kosztuje przepisanie mieszkania i jak przejść przez wszystkie procedury.

Przepisanie mieszkania krok po kroku: darowizna mieszkania (Pexels)

Przepisanie mieszkania: jaką formę może przyjąć?

Myśląc o przepisaniu mieszkania (na dziecko, innego członka rodziny lub osobę niespokrewnioną) zazwyczaj myślimy o jednej z trzech form przekazania własności:

  • Darowizna mieszkania: to bardzo popularna forma przepisania mieszkania, zwłaszcza jeżeli darczyńca nie korzysta z nieruchomości.
  • Umowa o dożywocie: w takiej sytuacji osoba otrzymująca nieruchomość jest zobowiązana do utrzymania dożywotnika aż do jego śmierci. Ten ma również prawo zamieszkiwania w mieszkaniu i otrzymywania stosownej opieki. Wsparcie może przybrać formę renty.
  • Testament: przepisanie mieszkania może znaleźć się również w testamencie. Wówczas spadkobierca zostanie właścicielem nieruchomości po otwarciu testamentu, a więc śmierci spadkodawcy.

W związku z takimi formalnymi możliwościami bardzo często decydujemy się na darowiznę mieszkania. Jest przy tym stosunkowo prosta, zwłaszcza jeżeli dotyczy to najbliższych członków rodziny: wówczas możliwe stanie się również uniknięcie obowiązku podatkowego lub zapłacenie znacznie niższej stawki. Każdy przypadek należy jednak rozpatrywać indywidualnie.

Darowizna mieszkania krok po kroku

Przekazywanie i otrzymywanie darowizny to z pewnością jedna z najbardziej powszechnych czynności, choć jednocześnie nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę i nie dokonujemy formalnego zgłoszenia tego faktu (co może wiązać się z popełnieniem wykroczenia lub przestępstwa podatkowego). W rzeczywistości ma ona miejsce chociażby podczas różnego typu uroczystości, kiedy wręczamy bliskim osobom prezenty. Może być nim rzecz jasna również nieruchomość. Darowizna mieszkania czy domu jest jednak pod wieloma względami szczególna i aby była skuteczna, musi przybrać określoną formę. Przed przepisaniem mieszkania należy przede wszystkim:

  • Oszacować wartość nieruchomości: wysokość podatku i opłat zależna będzie od aktualnej wartości rynkowej mieszkania. Jej zaniżenie może wiązać się z dodatkowymi problemami. Najpierw trzeba poznać jej wartość, w czym niezbędny może okazać się rzeczoznawca majątkowy. Z jednej strony to dodatkowy koszt, z drugiej gwarancja transparentności całej procedury.
  • Przygotować niezbędne dokumenty: aby dokonać darowizny mieszkania niezbędne będzie przedstawienie m.in. podstawy nabycia nieruchomości (np. wypisu aktu notarialnego umowy kupna czy aktu dziedziczenia) oraz odpisu z księgi wieczystej.
  • Określić kwestie podatkowe: darowizna mieszkania, podobnie jak inne darowizny, jest związana z koniecznością zapłacenia podatku od darowizny. W kilku przypadkach możemy jednak liczyć na zupełne zwolnienie (o czym zadecyduje grupa podatkowa, do której należy osoba otrzymująca darowiznę). Wciąż należy jednak pamiętać o zgłoszeniu tego faktu w urzędzie.

Przepisanie mieszkania na dziecko a podatek

Zazwyczaj darowizna mieszkania odbywa się w najbliższym kręgu rodzinnym. Jeżeli dotyczy to:

  • małżonka,
  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki),
  • wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków),
  • rodzeństwo,
  • pasierba,
  • macochę/ojczyma,

mówimy o tak zwanej zerowej grupie podatkowej. Należenie do niej wiąże się ze specjalnymi warunkami i możliwością uzyskania zwolnienia z podatku. Nadal należy jednak pamiętać o złożeniu formularza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od daty przekazania darowizny.

Umowa darowizny mieszkania w formie aktu notarialnego

Aby przepisanie mieszkania było ważne, musi przybrać formę aktu notarialnego, tak samo jak sprzedaż nieruchomości. Umowę darowizny mieszkania podpisuje się wobec tego w obecności notariusza, któremu najpierw należy dostarczyć wskazane dokumenty. Wiąże się to także z dodatkowymi kosztami: trzeba będzie uregulować przede wszystkim taksę notarialną, będącą wynagrodzeniem notariusza. Jej wysokość zależy od wartości nieruchomości. Notariusz pobierze również środki za m.in. wprowadzenie wpisu do księgi wieczystej (200 zł) albo kwotę odpowiadającą podatkowi od darowizny, jeżeli nie będziemy korzystać ze zwolnienia.

Darowizna mieszkania przed upływem 5 lat własności: kwestie podatkowe

Wątpliwości wielu osób wzbudza przepisanie mieszkania w okresie pierwszych pięciu lat po jego otrzymaniu lub nabyciu przez darczyńcę. Warto mieć jednak świadomość, że z koniecznością odprowadzenia podatku dochodowego wiąże się jedynie jego odpłatne zbycie. Inaczej wygląda to natomiast w przypadku chęci sprzedaży takiej nieruchomości przez obdarowanego: w ciągu pierwszych pięciu lat po otrzymaniu darowizny (okres ten liczy się od zakończenia roku!) będzie musiał z tego tytułu zapłacić podatek dochodowy i złożyć druk PIT-39. Będzie zwolniony z obowiązku podatkowego wyłącznie w sytuacji, w której środki wykorzysta na własne cele mieszkaniowe.

Darowizna mieszkania a zachowek

Darowizna mieszkania często jest wykorzystywana jako forma zabezpieczenia interesów wybranych osób przed śmiercią darczyńcy. Warto mieć jednak świadomość, że wcale nie musi zwolnić obdarowywanych z obowiązku wypłacenia spadkobiercom zachowku. W niektórych przypadkach darowizny przekazane przed śmiercią mogą zostać doliczone do spadku, a pozostałe osoby mogą dochodzić od obdarowanego wypłaty stosownego zachowku. Zależy to jednak od wielu sytuacji i każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Do spadku nie zostaną doliczone m.in. darowizny przekazane na więcej niż 10 lat przed otwarciem spadku albo takie, które zostały zrekompensowane pozostałym spadkobiercom.


2020-09-23

Jak aktywować kartę? Aktywacja karty płatniczej

Karta płatnicza stała się jednym z podstawowych narzędzi, pozwalających na elastyczne zarządzanie finansami. Warto dowiedzieć się, jak aktywować kartę i zdefiniować PIN, aby cieszyć się z pełni możliwości, jakie oferuje.

2020-09-23

Blogi finansowe, które warto czytać. Bankier Smart poleca

Zarządzanie własnymi finansami to trudne zadanie. Dlatego warto być na bieżąco i wzbogacać swoją wiedzę. Znakomitym (i darmowym) sposobem okaże się lektura blogów finansowych.

2020-09-22

Czek BLIK: jak działają czeki BLIK i jak z nich korzystać?

System BLIK zrewolucjonizował polską bankowość. Dla wielu z nas stał się niemal podstawowym narzędziem. Jednocześnie nie każdy dwie, czym są czeki BLIK i jak z nich korzystać.

Jak zamknąć konto w banku? Zamknij konto bez stresu

Oferta kont osobistych w bankach jest bardzo bogata. Czasami siłą rzeczy koniecznością staje się likwidacja dotychczasowego rachunku. Warto dowiedzieć się, jak zamknąć konto w banku.

Skrytka bankowa: jak działają skrytki bankowe?

Zapewnienie bezpieczeństwa posiadanemu majątkowi to spore wyzwanie. Jednym z tradycyjnych sposobów jest skrytka bankowa. Choć cieszy się coraz mniejszą popularnością, wciąż istnieje wiele scenariuszy, w których warto się nią zainteresować.

Limit wypłaty z bankomatu i płatności kartą – czym są? Jak je zmienić?

Korzystanie z dobrodziejstw współczesnej bankowości jest niezwykle proste. Z drugiej strony często nagle zaskakują nas różnego typu dzienne limity transakcji bezgotówkowych czy wypłat z bankomatu. Warto dowiedzieć się, jak z nich korzystać.

PayPass i payWave: jak działa karta zbliżeniowa i co musisz o niej wiedzieć?

Karty zbliżeniowe zmieniły sposób, w jaki regulujemy płatności. Jest to możliwe dzięki technologiom MasterCard PayPass i Visa payWave. Warto dowiedzieć się, jak płacić kartą zbliżeniową w bezpieczny sposób oraz jak wygląda cała procedura.