Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Wyjątkowy prezent na dzień dziadka. Poświęć swój czas na jego edukację finansową

Wkrótce dzień babci i dziadka. Reklamy proponują, by kupić im zestaw witamin dla osób starszych, ramki na zdjęcia, lub spędzić z nimi trochę czasu. My zaproponujemy coś innego. Coś, co realnie wpłynie na komfort ich życia w ciągu kolejnych lat. Choć będzie od nas wymagało sporo cierpliwości. 

Wyjątkowy prezent na dzień dziadka. Poświęć swój czas na jego edukację finansową
Spis treści
więcej Ikona strzałki

Chodzi mianowicie o edukację finansową. Bez wielkich fajerwerków. To co dla nas jest poziomem podstawowym, dla osób 60+ może być wielkim odkryciem. 

Jak pokazują statystyki 30 proc. dotychczasowych emerytów, wciąż swoje świadczenia przyjmuje przy pomocy listonosza. Jak wynika z danych ZUS, większość z nich nie posiada konta bankowego. A jeśli nawet to go nie używa. Wśród tych, którzy go posiadają, prawie 40% oceniło, że nie ma wystarczającej wiedzy i umiejętności w zakresie własnych kompetencji cyfrowych. To z kolei wynika z badania Instytutu Polityki Senioralnej. 

Wśród głównych obaw wybierania przekazu pocztowego, w przypadku emerytury, wskazywali to, że:

  1. Czują się pewniej, mając gotówkę w domu. 

  2. Twierdzą, że trudno jest im dotrzeć do miejsc, gdzie można płacić kartą lub bankomatów. 

  3. Obawiają się, że płatność elektroniczna jest trudna. 

Jak pokazuje to badanie, niemało seniorów po prostu boi się aktywnego uczestnictwa w   bankowości, a pogląd o niedostępności miejsc, gdzie można użyć karty, jest zwykłą wymówką.  W Polsce znajduje się obecnie ponad 6 mln ludzi w wieku 60+. Czas pandemii, mimo wielu negatywnych stron, doprowadził do skokowego rozwoju wszelkiego rodzaju zdalnych usług. W tym różnego rodzaju ułatwień w branży finansowej. 

Seniorzy z kolei, jak wynika z ankiet, czują presję ze strony społeczeństwa, aby korzystać z cyfrowych usług finansowych. Według badań, 71% seniorów uważa, że osoby bliskie im, takie jak rodzina czy przyjaciele, uważają, że powinni oni korzystać z tego typu ofert. Dodatkowo 54% przyznało, że osoby wpływające na ich zachowanie uważają, że powinni oni korzystać z cyfrowych usług finansowych. Dlatego presja społeczna może odgrywać ważną rolę w procesie włączania seniorów do cyfryzacji.

Analiza korzystania z produktów depozytowych i lokacyjnych pokazała, że największą popularnością wśród badanej grupy cieszyły się lokaty bankowe. Prawie połowa (48%) ankietowanych deklarowała, że korzystała z cyfrowych kanałów dystrybucji. 42% respondentów wskazało, że operacje zakładania lokat dokonuje w tradycyjnych kanałach. 

Jak przekonać swojego dziadka do korzystania z "nowoczesnych" form płatności?

Zanim zaoferujesz swoją pomoc dla seniora, na którym Ci zależy, będzie Cię prawdopodobnie czekało kilka rozmów, by twoi dziadkowie lub rodzice uświadomili sobie tego, że potrzebują pomocy.

Podrzucimy kilka argumentów, które mogą Ci pomóc w przekonaniu ich, że produkty finansowe nie gryzą, a mogą im znacznie pomóc w życiu.

  1. Na konto bankowe można otrzymywać świadczenia z ZUS. Nie trzeba co miesiąc wyczekiwać na listonosza. 

  2. Zgromadzone środki są bezpieczniejsze niż trzymanie ich w szafie. Włamać się do mieszkania nie jest trudno. A jakby osoby starsze bezpiecznie przechowywały swoje oszczędności, nie byłoby tylu grup przestępczych zajmujących się wyłudzeniami na “wnuczka” czy “policjanta”. Dodatkowo bezpieczeństwo wydatków przy pomocy kart płatniczych gwarantują limity dzienne i miesięczne oraz możliwość wykupienia  dodatkowych ubezpieczeń.

  3. Oszczędności są bardziej odporne na inflację. Gotówka przetrzymywana “pod poduszką” traci na wartości najszybciej. Ta umieszczona choćby na lokatach traci też, choć już znacząco mniej. 

  4. Cashbacki - wybierając odpowiednie formy płatności za zakupy, można liczyć czasem na parę procent zwrotu co miesiąc na konto.

  5. Brak bądź niskie prowizje. Po co płacić Poczcie Polskiej prowizję, jak można dostać przelew z ZUS za darmo. To nie wszystko. Każdy kolejny rachunek opłacany gotówką obciążony jest dodatkową opłatą, którą możemy wyeliminować.

  6. Automatyczne opłacanie rachunków. Z wiekiem pamięć się raczej nie polepsza, więc ogromnym ułatwieniem będzie zdefiniowanie swoim bliskim zleceń stałych i poleceń zapłaty, przez co nie będą już musieli martwić się terminami. Dodatkowo używając rachunków bankowych można łatwo sprawdzić, które rachunki już zostały opłacone. Osobom chorym i starszym czasem zdarza się zapomnieć, gdzie położyli dowód ostatniej wpłaty.

  7. Wiele spraw urzędowych można załatwić, logując się na profil zaufany ePUAP za pomocą konta w banku. 

  8. Konto bankowe może być punktem wyjścia do użytkowania wielu innych usług jak np. różne formy inwestowania. 

  9. Posługiwanie się elektronicznymi płatnościami oswaja seniora z innymi usługami na przyszłość, które nie są bezpośrednio powiązane z kontem, ale działają w podobny sposób. Jak np. internetowe kantory czy wirtualne portfele dające jeszcze więcej możliwości obracania pieniędzmi i dokonywania oszczędności. 

  10. I wreszcie last, but not least, fakt, że wiele spraw można załatwić na odległość,  sprawia że oszczędza się nie tylko czas, ale i przede wszystkim zdrowie. W czasie pandemii, ale i po niej temat ten jest szczególnie ważny. Ograniczanie niepotrzebnych kontaktów z innymi osobami może być istotnych argumentem dla osób starszych.

Chcesz nauczyć czegoś seniora? Poznaj kilka zasad

Wiemy, że osoby mające kilkadziesiąt lat więcej od nas, często bywają odporne na nowe dla nich, elementy rzeczywistości. Aby skutecznie uczyć seniorów, należy przede wszystkim wykazać kilka cech

  • Cierpliwość: Seniorzy mogą potrzebować więcej czasu na zrozumienie nowych informacji i umiejętności, dlatego ważne jest, aby być cierpliwym i nie denerwować się.

  • Prostota i jasność: Dostarczanie informacji i instrukcji w prosty i jasny sposób, pomoże im lepiej zrozumieć i skuteczniej się uczyć.

  • Elastyczność: Twój rozmówca ma, jak każdy różne preferencje uczenia się, dlatego ważne jest dostosowanie metod nauczania do indywidualnych potrzeb każdego seniora.

  • Empatia: Nasi dojrzali uczniowie mogą czuć się zagubieni i zdezorientowani, dlatego ważne jest, aby być empatycznym i wyrozumiałym wobec ich trudności.

  • Wsparcie: Twój dziadek albo twoja babcia, a może tata lub mama, będą na pewno mieli dodatkowe pytania, które im się pojawią później. Dlatego istotne jest, byś był dostępny i pomocny, gdy będą mieli pytania lub trudności.

Jak możemy pomóc swojemu dziadkowi? 

Po pierwsze, większość polskich banków posiada specjalną “strefę seniora” na swoich stronach www. Warto je odwiedzić i poczytać o tym co oferują te instytucje seniorom. Oczywiście zakładając, że rozmawiamy z osobami starszymi, które już w jakimś stopniu opanowały obsługę komputera. 

Warto zacząć od założenia konta bankowego. A potem przejdź do:

  • nauki przyjmowania i wysyłania przelewów,

  • skonfigurowania zleceń stałych i poleceń zapłaty,

  • nauczenia posługiwania się kartą płatniczą oraz zdefiniowania limitów bezpieczeństwa,

  • wyjaśnienia korzystania z bankomatów,

  • założenia konta oszczędnościowego i zdefiniowania zasad dokonywania na niego przelewów z tradycyjnego konta rozliczeniowego, 

  • wyboru lokaty na najbliższe miesiące,

  • wyjaśnienia i powtórzenia zasad bezpieczeństwa, 

  • opisania działania systemu BLIK, co może np. służyć łatwemu przesyłaniu pieniędzy na telefon bliskim. 

Jak pomoc dla seniora zastosować w praktyce?

Pamiętaj, że rzeczy dla Ciebie oczywiste, wcale takie nie są dla osób starszych. Przykładowo, aby nauczyć seniora posługiwać się kartą płatniczą, można:

  • Pokazać mu, jak fizycznie obsługiwać kartę przez wkładanie i wyjmowanie karty z bankomatu oraz jak używać chipa i czytnika przy okazji płatności.

  • Wyjaśnić, jakie informacje znajdują się na karcie oraz jakie są limity transakcji.

  • Pokazać, jak autoryzować transakcje za pomocą kodu PIN.

  • Ćwiczyć płacenie za różne zakupy za pomocą karty, zaczynając od małych kwot, a stopniowo zwiększając sumę.

  • Przypomnieć seniorowi, że zawsze powinien kontrolować swoje rachunki i natychmiast zgłaszać każde nieautoryzowane transakcje.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził badanie ankietowe w swoich oddziałach na osobach pobierających świadczenia przekazem pocztowym. Co trzeci ankietowany wskazał, że potrzebuje edukacji zarówno w kwestii bankowości elektronicznej, jak i posługiwania się kartą płatniczą. Jednocześnie pokazano, że osoby świadome zagrożeń epidemiologicznych są bardziej chętne teraz do edukacji niż w okresie przedpandemicznym. Co ciekawe, badanie zostało przeprowadzone na grupie respondentów w wieku od 51 lat. Wobec tego w tym przypadku “emeryci” należy traktować szerzej niż tylko potocznie rozumiane “osoby starsze”.

Należy wspomnieć, że zmiana zasady poboru świadczeń jest stosunkowo prosta. Można to zrobić:

  • zdalnie za pomocą Platformy Usług Elektronicznych ZUS - EZP, 

  • osobiście w placówce ZUS, 

  • korespondencyjnie wysyłając odpowiedni formularz listownie.

Przypomnijmy, że rząd już jakiś czas temu przyjął nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która wprowadziła od 2022 r. bezgotówkową formę wypłaty emerytur i rent. Nowe przepisy dotyczą świadczeń emerytalno-rentowych przyznawanych począwszy od 1 stycznia 2022 roku. Co oznacza, że ci seniorzy, którzy na emeryturę przechodzą po tym czasie, muszą już posiadać konto bankowe. 

Wspomnijmy jeszcze o raporcie Instytutu Polityki Senioralnej Senior.Hub, który przeprowadził w roku 2021 badania pod nazwą „Cyfrowe usługi finansowe a seniorzy”. Wynika z niego, że osoby starsze wcale nie są zamknięte na korzystanie z przywilejów dzisiejszej gospodarki. Należy im tylko poświęcić odrobinę czasu.

Należy pamiętać, że osoby starsze są z natury nieco mniej skłonne do zmian. A nawet jeśli dostrzegają ich potrzebę, to często wstydzą się przyznać do własnej niewiedzy. Czasem też posiadają nieaktualne dane. Postarajmy się podejść do nich, jak do osób potrzebujących, nawet jeśli one nie do końca sobie ten fakt uświadamiają. Dzień babci i dzień dziadka jest do tego doskonałą okazją.


Poradniki