Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Przedawnienie kredytu: kiedy następuje przedawnienie długu wobec banku?

Zaciągając kredyt, trzeba liczyć się z koniecznością jego spłaty w całości wraz z odsetkami. W niektórych przypadkach może dojść jednak do przedawnienia roszczeń bankowych, co bywa często określane przez klientów instytucji mianem przedawnienia kredytu.

Spis treści
więcej Ikona strzałki

Generalna zasada jest prosta: każdy dług należy spłacić. Zaciągając różnego typu zobowiązania, w tym m.in. kredyty hipoteczne, gotówkowe czy ratalne, klient musi więc brać pod uwagę konieczność zwrotu wszystkich kosztów wyszczególnionych w umowie. W sytuacji, w której traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować różnego typu zobowiązań, wierzyciele z pewnością zwrócą się do niego z żądaniem spłaty zadłużenia, a jeżeli nie uda się im odzyskać środków polubownie, mogą również skierować sprawę na drogę sądową. 

W takim przypadku jednym z najistotniejszych czynników stanie się okres przedawnienia roszczeń bankowych. Jeżeli dojdzie do tak zwanego przedawnienia kredytu, regulowanie tego konkretnego zobowiązania nie będzie konieczne. Warto dowiedzieć się, kiedy może wystąpić  przedawnienie długów wobec banku oraz jak oblicza się ten okres.

(fot. Shutterstock)

Kiedy następuje przedawnienie kredytu?

O tym, czy dłużnik będzie zobligowany do uregulowania zadłużenia, decyduje nie tylko sam fakt zaciągnięcia przez niego zobowiązania, ale również termin, w którym stało się ono wymagalne. Wskazuje na to art. 118 kodeksu cywilnego:

  • “Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata”.

Podstawowy termin przedawnienia został tym samym skrócony zgodnie z ustawą obowiązującą od maja 2018 roku. Wcześniej zarzut przedawnienia można było podejmować najwcześniej po upływie dekady. 

Przedawnienie długu bankowego, a więc również przedawnienie kredytu, następuje po upływie trzech lat (ze względu na to, że kredytów udziela przedsiębiorstwo). Podobnie będzie również z pożyczkami udzielanymi przez firmy pożyczkowe. Jeżeli wierzycielem jest osoba prywatna, przedawnienie nastąpi dopiero po 6 latach. Należy także zauważyć, że przedawnienie długu będzie miało miejsce dopiero wraz z końcem roku, w którym upłynął ten termin.

Nie jest to jednak takie proste i automatyczne. By dotrwać do przedawnienia się długu, musi zostać spełniony szereg kolejnych warunków. I w międzyczasie nie może mieć miejsce przerwanie biegu przedawnienia, które sprawi, że termin przedawnienia zacznie się liczyć na nowo. 

Czy niespłacony kredyt ulega przedawnieniu?

Czas odgrywa ważną rolę w procesie windykacji należności. W przypadku dłużników, którzy posiadają niespłacone zobowiązania wobec wielu podmiotów, może się także zdarzyć, że część z nich ulegnie przedawnieniu. Przedawnienie długu wobec banku, następujące w tym kontekście po trzech latach, pozwoli dłużnikowi na nieregulowanie zobowiązania. 

Sąd obecnie z urzędu bada przede wszystkim kwestie przedawnienia roszczeń. Jednocześnie zdarza się również, że wierzyciele domagają się od dłużników uregulowania zobowiązań, które uległy przedawnieniu. Z tego powodu dłużnik powinien poznać swoje prawa, a w przypadku wątpliwości skorzystać z pomocy prawnika.

Przedawnienie kredytu hipotecznego

Nieco inaczej sytuacja prezentuje się w przypadku kredytów hipotecznych. Przedawnienie roszczeń bankowych nie będzie dotyczyć zabezpieczonej hipoteką nieruchomości, niezależnie od tego, jaki czas upłynie od momentu, w którym zobowiązanie stało się wymagalne. Reguluje to ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece:

  • Art. 77. Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Przepisu tego nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne.

Choć dojdzie do przedawnienia roszczeń bankowych, należy pamiętać, że dłużnik jest również dłużnikiem rzeczowym, czyli właścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką i będzie odpowiadał w tym zakresie. Co ważne: odpowiedzialność ta będzie ograniczona wyłącznie do wysokości sumy hipotecznej i z ograniczeniem do nieruchomości, która była zabezpieczeniem kredytu. Oznacza to, że kredytobiorca straci dom, mieszkanie czy działkę, jednak nie będzie musiał ponosić dodatkowych kosztów nawet wtedy, jeśli okaże się, że jej wartość jest niższa od sumy zadłużenia. W przypadku przedawnienia kredytu hipotecznego do odpowiedzialności nie będą pociągnięci również np. żyranci. 

Od kiedy zacząć liczyć okres przedawnienia długu wobec banku?

Zasadniczo przedawnienie roszczeń bankowych następuje po trzech latach od momentu, w którym stały się wymagalne, a więc kiedy dłużnik nie wywiązał się z podjętego zobowiązania. Co oczywiste: w przypadku kredytu mamy do czynienia z ratami ujętymi w harmonogramie spłaty. W związku z tym bieg naliczania przedawnienia roszczeń bankowych będzie dotyczyć konkretnej płatności. Może się okazać, że część z nich będzie traktowana, jak przedawniony dług, a pozostałe będą nadal obowiązywały.

Niesolidny dłużnik, który nie będzie regulował kolejnych rat kredytu i podejmował rozmów z instytucją finansową, może natomiast oczekiwać wypowiedzenia umowy kredytu. Niestety wiąże się to z koniecznością jednorazowego uregulowania wszystkich pozostałych do spłaty rat. Przedawnienie kredytu będzie liczyć się osobno dla rat niespłaconych przed otrzymaniem wypowiedzenia umowy, a osobno dla pozostałej należności: w tym drugim przypadku przedawnienie długu wobec banku nastąpi po trzech latach od wskazanego terminu płatności.

Przerwanie biegu przedawnienia kredytu

Termin biegu przedawnienia roszczeń bankowych może jednak ulec wstrzymaniu. Wierzyciel dysponuje szerokim wachlarzem metod mającej oddalić zarzut przedawnienia długu. 

Wierzyciel może m.in.: 

  • rozpocząć mediację z dłużnikiem, dotyczące uregulowania zobowiązania, 

  • doprowadzić do postępowania sądowego, domagając się spłaty kredytu czy nadania egzekucyjnej klauzuli wykonalności, 

  • skierować sprawę do komornika. 

Każde z tych działań wstrzymuje bieg przedawnienia kredytu. Bieg okresu przedawnienia roszczeń bankowych zostanie przerwany, jeżeli dłużnik uzna roszczenie, a więc m.in. podejmie rozmowy, zawnioskuje o rozłożenie spłaty, podpisze nowy harmonogram spłat czy też  dokona częściowej spłaty. 

W takich przypadkach okres 3 lat zacznie liczyć się na nowo. Co ważne: do takich sytuacji może dochodzić kilkukrotnie, wobec czego ustalenie faktycznego przedawnienia kredytu nie jest wbrew pozorom prostym i jednoznacznym zadaniem. 

Inne rodzaje przedawnionych długów

W zależności od charakteru i rodzaju powstałego zadłużenia, termin przedawnienia długu może się różnić: 

  • Mandaty - 1 rok

  • Zaległości wobec fiskusa i ZUS - 5 lat

  • Długi za usługi telekomunikacyjne, czyli głównie chodzi o wszelkie rachunki za telefon i internet - 3 lata

  • Długi czynszowe - 3 lata

  • Debet na koncie bankowym - 2 lata

  • Długi alimentacyjne - długi wobec Funduszu Alimentacyjnego nie ulegają przedawnieniu. Długi wobec nieletnich dzieci przedawniają się po trzech latach od momentu osiągnięcia pełnoletności. Natomiast względem osób dorosłych po prostu po trzech latach.

Należy pamiętać, że termin ten należy liczyć od końca roku, w którym należało dokonać płatności.  Np. jeśli termin zwrotu raty kredytu przypadał na 10 lipca 2023 roku, termin przedawnienia roszczeń będzie miał miejsce trzy lata później, ale konkretnie dopiero 31 grudnia 2026 roku. Jeśli uiścimy zaległości po terminie przedawnienia długu, nie mamy prawa żądać ich zwrotu. 

Co powinien zrobić dłużnik?

Obecnie dłużnik nie musi występować o uznanie przedawnienia roszczeń bankowych. Jeżeli sprawa trafi do sądu, ten jest natomiast zobligowany do zweryfikowania, czy nie doszło do przedawnienia kredytu, a jeśli tak się stało, wniosek zostanie odrzucony. Jeżeli jednak tak się nie stanie, możemy powoływać się na podstawę prawną art. 117§2 KC, a także dokument wskazujący na termin przedawnienia konkretnego rodzaju roszczenia, które nas dotyczy.

Często można jednak spotkać się z sytuacją, w której windykatorzy należności (np. przejmujący roszczenia od firm pożyczkowych) domagają się od dłużników zwrotu należności pomimo upłynięcia terminu przedawnienia. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy prawników i instytucji chroniących konsumentów. Podniesienie argumentu przedawnienia długu wobec firmy pożyczkowej może stać się najlepszym sposobem na rozwiązanie tego problemu.

Z drugiej jednak strony pozostaje kwestia naszej obecności w bazach dłużników. Nawet po upływie terminu przedawnienia należności, nasze dane będą tam obecne, jeśli zostaliśmy zgłoszeni przez wierzyciela. Tylko od niego zależy, czy zostaniemy stamtąd wykreśleni. A nie da się ukryć, że nie będzie to leżało w jego interesie. 

Znajdź najlepszy kredyt gotówkowy

miesięcy

Poradniki