Dawny porządek świata się załamuje, a mocarstwa używają ekonomicznej integracji jako broni. Jednak państwa średniej wielkości nie są bezsilne – mówił we wtorek w swoim wystąpieniu w Davos premier Kanady Mark Carney.
Carney mówiąc, że jest widoczna silna tendencja niektórych państw, by dostosowywać się do wymogów silniejszych krajów, odwołał się do eseju „Siła bezsilnych” Vaclava Havla z 1978 r., w którym ówczesny czechosłowacki opozycjonista, a potem prezydent Czechosłowacji i Czech pisał o zasadzie funkcjonowania reżimu komunistycznego.
Carney przypomniał, że Havel pisał o uczestniczeniu zwykłych ludzi „w rytuałach”, takich jak codzienne wystawianie w witrynach sklepów wywieszek z komunistycznymi hasłami, „żeby uniknąć nękania”, choć wszyscy wiedzą, jaka jest prawda, i o tym, że reżim zaczyna się kruszyć, gdy pierwszy właściciel sklepu zdecyduje się nie wystawić rano hasła.
Przeczytaj także
Koniec hegemonii USA i test dla średnich państw
- Przyjaciele, teraz jest czas dla firm i krajów, by zdjąć te wywieszki – powiedział Carney, dodając: - Mamy zdolność, by przestać udawać. Podkreślił, że przez dziesięciolecia kraje świata wiązały zasadę praworządności i „amerykańską hegemonię”, ale załamuje się dotychczasowy porządek świata i nadchodzi chwila testu dla krajów o średniej wadze, takich jak Kanada, która znalazła się wśród pierwszych państw rozumiejących ostrzeżenia.
Dodał, że dla silnych państw integracja stała się narzędziem podporządkowywania sobie słabszych krajów i wiele państw może obecnie stawiać na budowanie „fortec”. Carney podkreślił, że takie podejście się nie sprawdza, a obecnie „suwerenność będzie oznaczała zdolność do wytrzymywania nacisku”.
Suwerenność nie oznacza podporządkowania się – dodał.
Nowe sojusze i silna gospodarka
Carney odwołał się też do określenia używanego przez prezydenta Finlandii Alexandra Stubba o „realizmie zbudowanym na wartościach”. Ponownie użył też swojego sformułowania o „braniu świata takim jakim jest, a nie takim, jak chcielibyśmy, żeby był”. Zdaniem Carneya państwa średniej wielkości mogą tworzyć nowe sojusze, przywołał możliwości współpracy Kanady z Unią Europejską, przykład koalicji chętnych w sprawie Ukrainy czy potencjalnej współpracy UE, Kanady i państw azjatyckich.
Partyzantka przeciwko armii USA. Kanada analizuje scenariusz na wypadek amerykańskiej inwazji
Kanadyjska armia przygotowuje scenariusze na wypadek hipotetycznej amerykańskiej inwazji na Kanadę. Zawierają one m.in. taktykę działania podobną do stosowanej przez mudżahedinów w Afganistanie wobec wojsk ZSRR w latach 80. ub. wieku.
Premier Kanady dodał, że konieczne jest budowanie silnej gospodarki krajowej i powiedział, że na tym polegają obecne działania rządu Kanady. Podkreślił, że „Kanada ma to, czego chce świat” i przedstawił kraj jako partnera, na którym można polegać, jako „energetyczne mocarstwo” z bogatymi zasobami naturalnymi, „najlepiej na świecie wykształconymi” mieszkańcami, przywiązaniem do wartości i „pluralistycznym społeczeństwem, które działa”.
Wsparcie dla Grenlandii i NATO
Carney zapewnił o poparciu Kanady dla Grenlandii i przestrzeganiu zobowiązań wynikających z art. 5 traktatu o NATO. Odpowiadając na pytania, dodał, że Kanada chce działać na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa w Arktyce. Podkreślił, że Rosja jest „bez wątpienia” zagrożeniem dla Arktyki, i potępił ataki Rosji na Ukrainę.
Zapytany, czy Kanada zamierza zapłacić 1 mld dolarów za wejście do proponowanej przez prezydenta USA Donalda Trumpa Rady Pokoju, Carney powiedział, że Kanada „wypisałaby czeki”, by poprawić sytuację mieszkańców Strefy Gazy i zamierza współpracować z innymi krajami w tym celu z myślą o wdrożeniu rozwiązania dwóch państw.
Z Toronto Anna Lach(PAP)
lach/ kar/
