Poręczenie kredytu to zobowiązanie, które może wydawać się formalnością. W rzeczywistości niesie ono istotne konsekwencje finansowe. Bycie żyrantem oznacza przejęcie odpowiedzialności za cudzy dług, co w praktyce może prowadzić do sytuacji, w której to właśnie Ty będziesz musieć spłacić kredyt. Dzieje się tak, gdy kredytobiorca nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

🛑 Zrozumienie, kiedy i w jakich okolicznościach żyrant staje się odpowiedzialny za spłatę kredytu, jest kluczowe, aby podjąć świadomą decyzję i uniknąć nieprzewidzianych problemów finansowych. Poprosił Cię ktoś o poręczenie kredytu i zastanawiasz się, co zrobić? Ten materiał jest dla Ciebie.

💡Przeczytaj także: Kredyt konsolidacyjny na 180 miesięcy. Czy bank udzieli tego typu finansowania na 15 lat?

Kiedy żyrant musi spłacać dług kredytobiorcy?

Żyrant jest zobowiązany do spłaty długu kredytobiorcy w sytuacji, gdy ten ostatni nie wywiązuje się z umowy kredytowej. Oznacza to, że jeśli kredytobiorca przestaje regulować swoje raty, bank może zwrócić się do poręczyciela o uregulowanie całego zadłużenia. 

Żyrant staje się odpowiedzialny za spłatę kredytu w takich przypadkach jak:

🟣 Brak spłaty przez kredytobiorcę

Gdy kredytobiorca przestaje płacić raty kredytu, bank ma prawo zażądać spłaty od poręczyciela. Jest to główny moment, w którym żyrant może być zobowiązany do uregulowania długu.

🟣 Działania wobec majątku kredytobiorcy

W umowie poręczenia kredytu można zawrzeć klauzulę, że bank najpierw będzie dochodził swoich praw wobec majątku kredytobiorcy. W przypadku braku spłaty przez kredytobiorcę żyrant może zostać obciążony zadłużeniem, jeśli bank nie będzie w stanie uzyskać zaspokojenia w inny sposób.

🟣Brak alternatywnych zabezpieczeń

Jeśli kredyt nie jest ubezpieczony, a inne formy zabezpieczenia okazują się niewystarczające, bank będzie mógł zażądać spłaty od żyranta. W takiej sytuacji żyrant może być narażony nawet na egzekucję komorniczą, w tym zajęcie pensji lub majątku.

🟣 Zignorowanie wezwań do zapłaty

Jeśli jako żyrant kredytu nie reagujesz na informacje o problemach ze spłatą kredytu, może to prowadzić do pogorszenia sytuacji, w której będziesz musiał pokryć pełne zadłużenie. Dlatego ważne jest, aby od razu zareagować na sygnały o opóźnieniach i skontaktować się z bankiem lub doradcą prawnym.

Poręczyciel zawsze powinien być świadomy swoich zobowiązań i aktywnie monitorować sytuację finansową kredytobiorcy, aby uniknąć niespodziewanych problemów, w tym spłatę długu.

💡Przeczytaj także: Jak wyjść z długów — kto pomaga? Długi bankowe, komornicze.

(shutterstock/Andrey_Popov)

Kim jest żyrant i na czym polega poręczenie kredytu?

Żyrant to potoczne określenie poręczyciela kredytu, czyli osoby, która potwierdza możliwość spłaty zobowiązania finansowego innej osoby. Jeśli osoba odpowiedzialna za uregulowanie kredytu lub pożyczki nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, to ich spłatę przejmuje żyrant.

🛑 Ważne! Poręczyciel kredytu ma prawo dochodzenia swoich należności od dłużnika. 

Warto zaznaczyć, że umowa poręczenia regulowana jest Kodeksem cywilnym, co zapewnia żyrantowi prawne narzędzia do skutecznego egzekwowania roszczeń od dłużnika, jeśli zmuszony będzie spłacić jego zobowiązanie. 

 🔎 [ Przykład ]

Ania, młoda kobieta, zdecydowała się pomóc swojemu bratu, który chciał wziąć kredyt na założenie własnej firmy. Jako że bank uznał jego zdolność kredytową za niewystarczającą, poprosił o poręczenie kredytu. Anna, ufając bratu i wierząc w jego sukces, zgodziła się zostać żyrantem. 

Początkowo wszystko szło dobrze, ale po kilku latach firma zaczęła mieć problemy finansowe, a brat Anny przestał spłacać kredyt. Bank, zgodnie z umową, zwrócił się do Anny o spłatę pozostałego długu. Choć nigdy nie korzystała z tych pieniędzy, musiała wziąć na siebie pełną odpowiedzialność za zadłużenie brata, co wpłynęło na jej własną sytuację finansową. 

Warunki, które musi spełnić poręczyciel kredytu

Decyzja o zostaniu poręczycielem kredytu jest często podyktowana chęcią pomocy bliskim. Niemniej musisz się przygotować, aby spełnić określone wymagania prawne i finansowe, które stawia bank. Nie jest to tylko kwestia dobrej woli, ale odpowiedzialność, która może wpłynąć na Twoją sytuację materialną. Poniżej znajdziesz listę kluczowych warunków, które musi spełnić żyrant.

Warunki, jakie musi spełniać poręczyciel kredytu:

🟣 Pełna zdolność do czynności prawnych – poręczycielem musi być osobą pełnoletnią, która ma pełne prawa cywilne, co umożliwia jej podejmowanie zobowiązań finansowych. Bez tego nie można formalnie występować w roli żyranta.

🟣 Dobra historia i zdolność kredytowa – banki wymagają, aby poręczyciel miał dobrą historię kredytową. Ewentualne wcześniejsze problemy z niespłacaniem długów mogą zdyskwalifikować go jako wiarygodnego kandydata na żyranta.

🟣 Stabilna sytuacja finansowa – żyrant musi mieć stałe, udokumentowane źródło dochodu. Zarobki powinny być wystarczające do ewentualnej spłaty kredytu, jeśli główny kredytobiorca przestanie go spłacać. Banki często analizują zdolność kredytową żyranta podobnie jak kredytobiorcy.

🟣 Świadomość zobowiązań – żyrant powinien rozumieć, na czym polega jego rola oraz jakie mogą być konsekwencje niespłacania zobowiązań przez kredytobiorcę. W praktyce oznacza to gotowość do przejęcia całej odpowiedzialności za spłatę zadłużenia. 

💡Przeczytaj także: Bank, który pomaga zadłużonym — jak wyjść z długów?

(shutterstock/PeopleImages.com - Yuri A )

Co jeszcze warto wiedzieć przed poręczeniem kredytu?

Bycie żyrantem to nie tylko obowiązki, ale także prawa. 

➡️ Przede wszystkim przysługuje Ci prawo do bieżącej informacji na temat sytuacji finansowej kredytobiorcy oraz postępów w spłacie kredytu. Co więcej, kredytodawca jest zobowiązany poinformować Cię o wszelkich opóźnieniach w spłacie lub całkowitym zaprzestaniu spłat.

➡️ Niezależnie od tego, czy poręczasz kredyt hipoteczny, czy kredyt gotówkowy może pojawić się ryzyko, że będziesz musieć spłacić dany kredyt. Wówczas stajesz się wierzycielem wobec pierwotnego dłużnika i masz prawo dochodzić zwrotu pieniędzy.

➡️ Kredytobiorca może mieć wielu poręczycieli, ale nie oznacza to, że ich odpowiedzialność jest automatycznie mniejsza. W razie trudności bank może zwrócić się do poręczycieli według swojego uznania. Niemniej większe grono żyrantów, to większa szansa na spłatę mniejszej części długu przez każdego z nich. Warto zadbać, aby w umowie kredytowej znalazł się zapis o rozłożeniu zobowiązań i maksymalnej kwocie poręczenia. W innym wypadku bank może obciążyć całością zobowiązania jedną osobę.

➡️ Istnieje możliwość zakończenia poręczenia przed całkowitą spłatą kredytu. Możesz np. wynegocjować z bankiem, że po spłacie określonej części długu przez kredytobiorcę przestajesz być poręczycielem. Pamiętaj, że to indywidualne kwestie, które warto omówić z radcą prawnym i bankiem. W ten sposób możesz zarówno pomóc komuś z rodziny lub przyjacielowi (dostanie kredyt), a jednocześnie zadbać o swój interes i zminimalizować ryzyko (klauzula w umowie).

(shutterstock/MDV Edwards)

Jak poręczenie kredytu hipotecznego wpływa na zdolność kredytową żyranta?📉

Zawarcie umowy poręczenia wpływa bezpośrednio na zdolność kredytową żyranta, która ulega obniżeniu. Fakt ten zostaje odnotowany w Biurze Informacji Kredytowej, co może ograniczyć możliwości zaciągania kredytów przez samego poręczyciela w przyszłości.

Jeśli masz bardzo dobrą sytuację finansową i nosisz się z zamiarem zaciągnięcia kredytu hipotecznego, to najpewniej nie będziesz mieć z tym problemów. Natomiast, gdy Twoje zarobki nie są dostatecznie duże, to może się okazać, że kupno mieszkania na kredyt może być problemem.

Co więcej, czasem może być trudno uzyskać nawet kredyt gotówkowy, jeśli poręczany kredyt „zjada” całą Twoją zdolność kredytową. Bank w takich sytuacjach podchodzi z rezerwą i traktuje żyrowanie kredytu, jako realne obciążenie. W końcu, gdy kredytobiorcy faktycznie potknie się noga, to spłata zobowiązania przechodzi na Ciebie. Pożyczkodawca musi mieć pewność, że będzie Cię stać na jego spłatę.

Roszczenie regresowe — jak odzyskać pieniądze?

Gdy żyrant zostaje zmuszony do spłaty długu kredytobiorcy, ma prawo ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów. Tego rodzaju roszczenie, nazywane roszczeniem regresowym, pozwala żyrantowi dochodzić zwrotu pieniędzy od głównego dłużnika. 

Choć wiele osób może mieć opory przed podejmowaniem działań prawnych wobec bliskich, warto pamiętać, że ignorowanie problemu może pogorszyć własną sytuację finansową. Żyrant, który spłacił cudzy dług, ma prawo chronić swoje interesy, zanim sam popadnie w kłopoty finansowe. Warto zatem działać szybko i zdecydowanie, aby zabezpieczyć swoje interesy.

⚖️ Proces roszczenia regresowego, choć może być emocjonalnie trudny, jest kluczowy dla odzyskania poniesionych wydatków i uniknięcia dalszych problemów finansowych. Po wniesieniu pozwu sądowego, jeśli sąd przychyli się do roszczenia, dłużnik będzie zobowiązany do zwrotu środków.

Żyrant powinien także pamiętać, że odpowiednio udokumentowane roszczenia i jasne dowody płatności mogą zwiększyć szanse na pomyślne rozwiązanie sprawy. Podejmowanie działań prawnych w odpowiednim czasie jest kluczowe, aby zapewnić sobie ochronę finansową i minimalizować skutki poniesionych strat.

Kiedy będzie trzeba spłacać poręczony kredyt?

Oby nigdy. Jeśli jednak przymierzasz się do roli poręczyciela, to warto wiedzieć, że możesz coś więcej niż tylko podpisać dokumenty. Jako żyrant masz prawo wiedzieć o harmonogramie spłat i powinieneś być informowany o wszystkich pojawiających się opóźnieniach w spłacie.

Masz możliwość negocjacji warunków swojego uczestnictwa w umowie kredytowej. Dla przykładu, gdy kredytobiorca spłaci określoną część długu, to Ty automatycznie przestajesz być poręczycielem. Warto przy okazji tego procesu wynegocjować dla siebie odpowiednie warunki współpracy. Dzięki temu pomożesz bliskiej Ci osobie, a jednocześnie zabezpieczysz swój interes.