[Zaznaczam, że jest to szkic i musimy nad nim wspólnie popracować .... WSZELKIE UWAGI PROSZĘ OPATRYWAĆ TEMATEM - Szkic skargi do RPO]
......................, dnia ........... 2006 roku
Rzecznik Praw Obywatelskich
00-090 Warszawa
Al. Solidarności 77
Sprawy dotyczące objęcia systemem ubezpieczeń społecznych reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. O systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr -------).
Ustawa ta w Art. 6 ust. 1 pkt 5. stanowi, że obowiązkiem ubezpieczenia objęci są m.in. prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą.
W art. Art. 8 ust. 6. pkt 1 zaznacza, że prowadzącym działalność gospodarczą jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Tak więc, aby uściślić, kto jest osobą prowadzącą działalność trzeba bazować na definicji zawartej w ustawie o SDG z dnia z dnia 2 lipca 2004. Nawiasem mówiąc ustawa ta weszła w życie w dniu ------, a więc później niż ustawa o SUS, tak samo jak ustawa Prawo działalności gospodarczej z dnia 19 listopada 1999r., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2001r.. Ale wspominam o nich, bo ZUS notorycznie powołuje się na te ustawy w swoich decyzjach. Zgodnie z prawem do okresów spornych, tyczących lat 1999 - 2000 włącznie należało by opierać się na definicjach zawartych w ustawie wcześniejszej, tj. ustawie o ---------- z dnia ----.
W ustawie Prawo działalności gospodarczej w art. 2.2. napisano, że: przedsiębiorcą jest osoba która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje I WYKONUJE działalność gospodarczą, o której mowa w ust.1.,
a w Art. 2. 1. Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Art. 13 ustawy o SUS mówi, że obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym objęci są prowadzący działalność od momentu rozpoczęcia WYKONYWANIA działalności do momentu zaprzestania WYKONYWANIA tej działalności.
Na podstawie art. 2.2. ustawy Prawo działalności gospodarczej, nie jest zatem przedsiębiorcą ten, kto nie wykonuje działalności, a zatem nie może on podlegać ubezpieczeniom społecznym i działać wbrew ustawie. [TUTAJ WYROK SĄDU DOTYCZĄCY ODMOWY PRZYZNANIA ŚWIADCZEŃ, OSOBIE, KTÓRA BYŁA UBEZPIECZONA, ALE NIE WYKONYWAŁA].
Ponadto ustawa o Pdg w art.2.1. określa co jest, a co nie jest działalnością gospodarcza. Zatem osoba, która nie spełnia warunków przewidzianych definicją, nie może być zmuszana przez ZUS do czynienia tego, co ustawa o SUS nie nakazuje. Tym bardziej, że w swoich głównych przepisach na podstawie których wyznaczono zasady obejmowania ubezpieczeniem, tj. ustawie o SUS, przewiduje się możliwości zaprzestania działalności bez wykreślenia z rejestru. Ustawa o SUS reguluje zasady obejmowania ubezpieczeniami społecznymi. Minister Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie delegacji z art. 49 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887) wydał Rozporządzenie z dnia 4 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 149 poz. 982 z dnia 12 grudnia 1998 r.) w sprawie -------------- w którym w § 1. 1 określa wzory dokumentów m.in. dotyczących:
6) wyrejestrowania z ubezpieczeń - o symbolu ZUS ZWUA, stanowiące załącznik nr 6 do rozporządzenia,
16) wyrejestrowania płatnika składek - o symbolu ZUS ZWPA, stanowiące załącznik nr 16 do rozporządzenia
W § 2. 1.stanowi, że dokumenty, o których mowa w § 1, są wypełniane przy użyciu kodów, których wykaz jest zawarty w instrukcji udostępnionej w formie papierowej w terenowych jednostkach organizacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz na stronach internetowych Zakładu. 2. Wykaz kodów, o których mowa w ust. 1, określony jest w załączniku nr 20 do rozporządzenia i podaje następujące przyczyny wyrejestrowań:
111 - zaprzestanie prowadzenia działalności
115 - postanowienie sądu o ukończeniu postępowania upadłościowego
117 - zgon płatnika składek
211 - wykreślenie z rejestru, ewidencji lub skreślenie z listy
311 - decyzja właściwego organu o likwidacji płatnika składek będącego jednostką sektora finansów publicznych
350 - wyrejestrowanie z ubezpieczeń ostatniej osoby, za którą płatnik miał obowiązek składania dokumentów ubezpieczeniowych
600 - inna przyczyna wyrejestrowania
Z powyższego wynika, że oprócz wyrejestrowania z powodu wykreślenia z rejestru, ustawa dopuszcza wyrejestrowanie z powodu zaprzestania działalności.
W roku 2003 Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał nowe rozporządzenie z dnia 6 sierpnia 2003 r., w którym wprowadzono zmianę kodów (z mocą obowiązującą od 1 października 2003 r.). Wśród przyczyn wyrejestrowania płatnika podano:
111 - zaprzestanie prowadzenia działalności (wpisuje się w przypadku czasowego zaprzestania działalności)
115 - postanowienie sądu o ukończeniu postępowania upadłościowego
117 - zgon płatnika składek
211 - wykreślenie z rejestru, ewidencji lub skreślenie z listy (wpisuje się, gdy ktoś likwiduje działalność, czyli inaczej w przypadku trwałego zaprzestania działalności)
311 - decyzja właściwego organu o likwidacji płatnika składek będącego jednostką sektora finansów publicznych
350 - wyrejestrowanie z ubezpieczeń ostatniej osoby, za którą płatnik miał obowiązek składania dokumentów ubezpieczeniowych
600 - inna przyczyna wyrejestrowania
Obydwa rozporządzenia delegowane na podstawie ustawy o SUS określiły formalności związane z zaprzestawaniem działalności. Wskazując jednocześnie na możliwość wyrejestrowania z ZUSu z powodu zaprzestania lub wykreślenia z rejestru.
Organy zajmujące się ewidencją działalności gospodarczej, nie żądają natomiast informacji o zaprzestawaniu działalności na okres czasowy, bowiem procedury przygotowane dla wypełnienia ustawy, której podlegają, tj. ustawy Prawo działalności gospodarczej nie przewidują takich zgłoszeń. Każde zgłoszenie o zaprzestaniu w tym urzędzie jest równoznaczne z likwidacją działalności i skutkuje wykreśleniem z rejestru. A przecież ustawa o SUS pozwala na zaprzestanie bez wykreślenia z listy EDG.
Także ZUS wypełniając art. 68.1. pkt 7 i 8 ustawy o SUS oraz art ---- kpa, zgodnie z obowiązującymi przepisami informował przedsiębiorców w instrukcjach podawanych w poradniku (i nic w nim nie było napisane, że są to ogólne zasady, a po szczegółowe rozwiązania należy się zgłaszać osobiście do Oddziału ZUS - a tak to zostało wyjaśnione na zapytanie jednej z osób poszkodowanych / załącznik nr ----). Informował w nich, że prowadzący działalność może zaprzestać prowadzenia bez wyrejestrowania EDG i nie podał w nim ani rodzaju przyczyn powodujących możliwość wyrejestrowania, ani częstotliwość dopuszczalnych wyrejestrowań. [ZAŁĄCZNIK NR --- SKAN Z PORADNIIKA]. A nam zarzuca, że zbyt często zaprzestawaliśmy wykonywać zgłoszoną do ewidencji działalność, a także nakazuje w celu wykazania, że faktycznie jej nie wykonywaliśmy, przedstawiać dowody na to, że nie mogliśmy jej wykonywać. A tych nie gromadziliśmy, ponieważ dopuszczalne przyczyny nie zostały nigdzie okreslone.
W ustawie z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych, w art. 13 punkt 4. również przewidziano możliwość zaprzestania działalności gospodarczej. Zaprzestanie, o którym tu jest mowa, to nie tylko wyrejestrowanie z ewidencji, lecz także zaprzestanie o charakterze czasowym, co potwierdza m. in. treść pisma Centrali ZUS z 4 marca 2005 r. (sygn. Fuu 400-307).
Słowniki potwierdzają tę tezę, że termin zaprzestanie, to również przerwanie, ..., ..., ... .... ..., a nie tylko zakończenie.
Chcąc wycofać się z tej logicznej wykładni, powiązano ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998, z ustawą z dnia 19.11.1999 - Prawo działalności gospodarczej. Bazując na definicji działalności gospodarczej, która określa co jest, a co nie jest działalnością gospodarczą, chciano nam wmówić, że ustawa o PDG nie pozwala na robienie przerw w wykonywaniu i jesteśmy tą definicją przymuszeni do prowadzenia jej w sposób ciągły.
Warto zwrócić tu uwagę na daty wejścia w życie poniższych trzech aktów prawnych.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Artykuł 127 [Wejście w życie] Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. (…)
Rozporządzenie z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych (…).
§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej
Art. 100. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., (…)
Tak więc żądania ZUSu podawane w swoich decyzjach do klientów są niezgodne z przepisami prawa, przeczą zasadzie sprawiedliwości, godności, zaufaniu obywateli do instytucji, które są pod kontrolą państwa.
ZUS zmuszając nas do podlegania ubezpieczeniom w okresach, kiedy nie wykonywaliśmy działalności, podaje w swoich decyzjach rozmaite przyczyny, m.in.
- konieczność podlegania od momentu rozpoczęcia działalności do jej likwidacji
- konieczności udokumentowania, że się działalności nie prowadziło
-
-
-
Zarzuca nam, że:
- nagminie wyrejestrowywujemy działalność, mimo że termin ten nie jest prawnie zdefiniowany?
(W jakich przepisach prawnych podano dopuszczalną ilość wyrejestrowań?)
-
-
-
-
Wystąpiło zatem rzeczywiste naruszenie wolności lub praw obywatelskich [ PODAĆ JAKICH]
PODAĆ ZBIÓR WSZYSTKICH ZAŁĄCZNIKÓW
PODAĆ ZBIÓR WSZYSTKICH USTAW I ROZPORZĄDZEŃ
PODPIS LUB PODPISY
************
Trzeba rozważyć, czy występować ze skargą każdy indywidualnie, czy zbiorowo.
Korzyści skargi indywidualnej: Możliwość przedstawienia dokładniej swojej sytuacji
Korzyści skargi zbiorowej: Możliwość wykazania wielości zarzutów i nadawanie lub odbieranie wagi poszczególnym zarzutom w zależności od sytuacji, w której znalazła się konkretna osoba (to moim zdaniem jeden z ważniejszych zarzutów stawianych ZUSowi, a nazywa się to mataczeniem w sprawie.
Myślę, że skarga zbiorowa będzie bardziej obrazowała ogrom szkód poczynionych przez instytucję powołaną do ochrony nas i naszych pieniędzy, a także wskaże na nasze zorganizowanie.
*******
Uważam, że w skardze powinien się znaleźć także element, choćby zasygnalizowania problemu dotyczącego niesprawiedliwego wyznaczania podstawy. Konsultowałam już to z prawnikiem, który wyraził zdanie o słuszności takich wątpliwości.
Kiedyś już Trybunał wypowiadał się na ten temat, przy okazji innej sprawy:
" Wyrok z 18.01.2000 Sygnatura: K 17/99 Taka konstrukcja ustalania składki na ubezpieczenia społeczne MA PEWNE UZASADNIENIE, jeżeli chodzi o ubezpieczenia społeczne, bowiem otrzymywane w ramach tego systemu świadczenia mają bezpośredni związek z wysokością płaconych składek."
Jednak musicie przyznać, że jest to powiedziane bez wiary w to, o czym mówi. Zresztą w warunkach, kiedy wykaże się, że po zapłaceniu składki nie ma za co żyć i że takie przypadki nie są odosobnione, akurat tę tezę łatwo podważyć.
Jeżeli nie zrobimy tego teraz, to liczę na to, że będzie się tym mogło zająć stowarzyszenie lub organizacja - przedsiębiorców jednoosobowo prowadzących działalność - SPJPD lub OPJPD. (Już są pierwsi chętni do wspólnej pracy.)
Pozdrawiam - gośka