Złoto notuje silne wzrosty w ostatnich miesiącach. Europejski Bank Centralny ostrzega jednak, że w przypadku napięć geopolitycznych rynki złota mogą być źródłem zagrożenia dla stabilności finansowej strefy euro.
Popyt na rozliczenia fizyczne, dominacja dużych podmiotów gospodarczych i nieprzejrzyste transakcje - wszystkie te czynniki łącznie stwarzają większe zagrożenie, jeśli coś pójdzie nie tak - napisali ekonomiści EBC w notatce opublikowanej w poniedziałek. To zapowiedź szerszego raportu, który ma zostać opublikowany w środę.
"Gdyby doszło do ekstremalnych zdarzeń, mogłyby wystąpić negatywne skutki dla stabilności finansowej wynikające z rynków złota" - napisali. "Pojawiły się luki, ponieważ rynki towarowe są zwykle skoncentrowane w rękach kilku dużych firm, często wiążą się z dźwignią finansową i mają wysoki stopień nieprzejrzystości wynikający z wykorzystywania instrumentów pochodnych OTC" - dodano.
"Wezwania do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego i wycofywanie pozycji lewarowanych mogą prowadzić do stresu płynnościowego wśród uczestników rynku, potencjalnie rozprzestrzeniając szok w szerszym systemie finansowym" - napisali. "Ponadto zakłócenia na fizycznym rynku złota mogą zwiększyć ryzyko squeeze [tzw. wyciskanie rynku, najczęściej obserwowane w odniesieniu do pozycji krótkich - red.]".
Jak podaje EBC, w strefie euro nominalne ekspozycje brutto na instrumenty pochodne na złoto wyniosły 1 bilion euro w marcu 2025 r., co stanowi wzrost o 58% od listopada 2024 r. Większość ekspozycji banków strefy euro na instrumenty pochodne na złoto dotyczy kontrahentów spoza strefy euro, co sugeruje pewne narażenie na wstrząsy zewnętrzne na rynku złota. Natomiast ekspozycje w strefie euro na złoto za pośrednictwem funduszy ETF wyniosły 50 mld euro w czwartym kwartale 2024 r. i były raczej niewielkie w porównaniu z całkowitymi aktywami finansowymi kontrahentów. ETF-y na złoto były utrzymywane głównie przez gospodarstwa domowe i fundusze inwestycyjne - dodano.
Niepewność polityczna, zwłaszcza ta związana z globalnymi ustaleniami handlowymi, gwałtownie wzrosła od czasu wyborów prezydenckich w USA w listopadzie 2024 r. Według badań przeprowadzonych w lutym i marcu 2025 r. 58% zarządzających aktywami spodziewałoby się, że złoto będzie klasą aktywów o najlepszych wynikach w scenariuszu pełnowymiarowej wojny handlowej.
Złoto tradycyjnie pełni rolę "bezpiecznej przystani" - inwestorzy sięgają po nie zwłaszcza w czasach kryzysów gospodarczych i politycznych. Obecne napięcia geopolityczne, zmiany polityki monetarnej i obawy o spowolnienie gospodarcze sprawiają, że zainteresowanie tym kruszcem rośnie.
Jak podkreśla Europejski Bank Centralny: "złoto pozostaje ważnym aktywem bezpiecznej przystani w obliczu rosnącej niepewności systemowej". To właśnie dlatego inwestorzy przenoszą kapitał do złota, co napędza wzrost jego cen.
Oprac. JM
