Ceny w Polsce wyraźnie przyspieszają. W związku z tym należy postawić dwa istotne pytania: co się dzieje i co z tego wyniknie?
W kwietniu inflacja wyniosła 2,2 proc. rok do roku wobec 1,7 proc w marcu – wynika ze wstępnych danych GUS-u. A jeszcze w styczniu było to tylko 0,7 proc. Przyspieszenie cen jest zatem znaczące. I jak zwykle podąża za trendami europejskimi (w Niemczech inflacja też istotnie wzrosła). Nie można wykluczyć, że w którymś momencie tego roku inflacja sięgnie 3-4 proc. Wskazuje na to kilka liczb. Po pierwsze, przyrosty cen z miesiąca na miesiąc są wysokie – zmiana cen miesiąc do miesiąca, po usunięciu efektów sezonowych, była w kwietniu najwyższa od listopada 2011 r. Po drugie, szybko rośnie inflacja bazowa netto nieuwzględniająca cen energii i żywności (które są zmienne i zależą w dużej mierze od cen surowców), która w założeniu ma mierzyć reakcję cen na zmiany popytu w gospodarce. Według szacunku Eurostatu inflacja bazowa w Polsce w kwietniu wyniosła aż 1,9 proc. i była najwyższa od października 2012 r. (dziś swoje szacunki poda NBP – mogą one się nieco różnić ze względu na inne wagi stosowane w Polsce). Po trzecie, na świecie rosły w ostatnich tygodniach ceny ropy, a to może zwiastować wzrost presji kosztowej na ceny.
Co się dzieje? Z czego wynika rosnąca inflacja? Głównym powodem wzrostu inflacji w ostatnich miesiącach jest reakcja cen na wysoki wzrost płac. To widać po inflacji bazowej. Przez wiele miesięcy niskie poziomy tej inflacji wywoływały zdziwienie na rynku i wśród analityków, ponieważ zwykle ceny szybciej reagują na zmianę wynagrodzeń. Tym razem zajęło to więcej czasu, ale w końcu firmy zachowały się podręcznikowo. Po kilkunastu miesiącach 7-8 procentowego wzrostu płac ceny musiały ruszyć z miejsca. Choć tempo tego ruchu jest zaskakująco mocne, przyspieszenie cen bazowych (zmiana wskaźnika rocznego inflacji bazowej w oknie trzech miesięcy) jest największe od 2004 r. Dodatkowo inflacji pomagają rosnące ceny paliw oraz wstrząsy na rynku wieprzowiny, gdzie choroba AFS doprowadziła do ograniczenia podaży i skokowego wzrostu cen.
Co ze wzrostu inflacji wyniknie? Wzrost inflacji będący reakcją firm na wyższe koszty płacowe jest jak najbardziej zdrowym zjawiskiem i pozwoli firmom choć częściowo obronić marże przed erozją. Dla konsumentów nie będzie to bardzo przyjemne zjawisko, ale jest to naturalna reakcja na szybkie tempo wzrostu aktywności gospodarczej. Możemy więc bardziej mówić o powrocie do normy niż jakimś zagrożeniu. Stąd "nareszcie!" w tytule artykułu.
Nieco gorzej wygląda sytuacja z tym komponentem inflacji, który wynika ze zmian podażowych na rynkach surowcowych. Chodzi o wzrost cen energii czy żywności. To obniży realną dynamikę wynagrodzeń, a jednocześnie w żaden sposób nie pomoże firmom – koniec końców wzrost gospodarczy z tego powodu może być nieznacznie niższy. Ale nie ma co dramatyzować. Z długookresowej perspektywy wciąż żyjemy w środowisku raczej niskiej inflacji, a percepcja zmian jest wyolbrzymiana przez niski punkt startowy.
Jest jeszcze pytanie o stopy procentowe – czy wzrosną? Już od wielu tygodni niektórzy członkowie Rady Polityki Pieniężnej sygnalizowali, że mogliby poprzeć podwyżkę stóp procentowych. Jeżeli inflacja sięgnie 3-4 proc., to te głosy się wzmogą. Jednocześnie będzie coraz więcej objawów spowolnienia gospodarki, a RPP zawsze była wrażliwa na zmiany koniunktury. Co więcej, przewodniczący RPP Adam Glapiński przez długi czas bardzo mocno przekonywał, że w tym roku Rada stóp nie podniesie. I zrobi zapewne wszystko, by o taki scenariusz zawalczyć.
Chcesz codziennie takie informacje na swoją skrzynkę? Zapisz się na newsletter SpotData.
Chcesz samodzielnie analizować dane ekonomiczne? Platforma SpotData to darmowy dostęp do ponad 40 tysięcy danych z polskiej i światowej gospodarki, które można analizować, przetwarzać i pobierać w formie wykresów i tabel do Excela. Sprawdź na: https://spotdata.pl/ogolna.
