Patrząc na dane Eurostatu, coraz wyraźniej widać jedną rzecz: Unia Europejska rozpadła się na kilka stref inflacyjnych. Rozciągają się one od deflacyjnej Portugalii po wysoce inflacyjną Rumunię.
Oficjalnie inflacja HICP w Unii Europejskiej w lipcu obniżyła się do 1,4%, utrzymując się na dość umiarkowanym poziomie. W strefie euro ceny koszyka dóbr konsumpcyjnych urosły tylko o 1%.
Problem w tym, że „nagłówkowa” inflacja cenowa w Europie jest wypadkową zarówno niskiej (lub wręcz ujemnej) presji cenowej na południu kontynentu (Portugalia, Cypr, Hiszpania, Włochy), umiarkowanej inflacji w tzw. jądrze (Niemcy, Francja, Belgia) oraz bardzo wysokiej inflacji w kilku krajach Europy Środkowej (Rumunia, Węgry, Słowacja, Łotwa).
Zatem faktyczny obraz europejskiej inflacji jest mocno zniuansowany. Mamy gospodarki, które zapewne mogłyby poprawnie funkcjonować w otoczeniu bardzo niskich stóp procentowych. Ale mamy też kraje, które borykają się ze stanowczo zbyt szybkim wzrostem cen, przekraczającym nawet 3% rocznie. Tu właściwe byłyby stopy procentowe znacząco wyższe od obecnych.
I tu dochodzimy do zasadniczego problemu. Politykę pieniężną w Europie de facto ustala Europejski Bank Centralny z siedzibą we Frankfurcie. Nie jest już żadną tajemnicą, że EBC faktycznie stał się pożyczkodawcą ostatniej instancji dla niewydolnych gospodarczo Włoch. I że to pod włoskie problemy dostosowuje ultraniskie stopy procentowe.
Nawet jeśli kraje unijne nienależące do strefy euro mogą ustalić własne stopy procentowym na poziomie wyższym niż w EBC, to tego nie robią z powodu obaw o nadmierne umocnienie narodowych walut względem euro. To tłumaczenie bankierów centralnych z Polski i Węgier, gdzie inflacja cenowa albo już dawno wymknęła się spod kontroli (Węgry, Rumunia), albo niebawem może to zrobić (Polska).
W ujęciu inflacyjnym mamy więc do czynienia z Europą trzech prędkości, ale usiłującą prowadzić taką politykę monetarną, aby uchronić od pęknięcia jej najsłabsze i najmocniej zadłużone ogniwa (Włochy, Portugalia).
Krzysztof Kolany
