Czy warto przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza wiąże się ze spisem przez komornika pozostawionej przez zmarłego schedy. Komornik pobierze wynagrodzenie, które może być ściągnięte z majątku spadkowego lub obciąży spadkobierców.

(Thinkstock)

Spadek można przyjąć wprost, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucić. Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność spadkobiercy za ewentualne długi spadkowe do wysokości spadku, jaki otrzymał. Oznacza to, że dług zostanie spłacony tylko ze spuścizny wchodzącej w skład inwentarza, a spadkobierca nie będzie pokrywał go z własnego majątku. W najgorszym wypadku spadkobierca nic nie zyska, ale również nic nie straci. Może zyskać, jeżeli po spłacie długów oraz pokryciu kosztów pracy komornika coś zostanie z odziedziczonego spadku.

Jak przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Przykładowa treść oświadczenia

Oświadczam, że spadek po (imię i nazwisko spadkodawcy) zmarłym (data śmierci) w (miejscowości) przyjmuję z dobrodziejstwem inwentarza.

Składając oświadczenie, podajemy:
- imię i nazwisko,
- dokładny adres zamieszkania,
- imiona, nazwiska i adresy zamieszkania innych spadkobierców.

Spadkobierca ma sześć miesięcy od momentu, w którym dowiedział się o powołaniu do spadku, na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Może takie oświadczenie złożyć u notariusza albo w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu na specjalnie zwołanym posiedzeniu.

Zgodnie z prawem, jeśli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, uważa się, że oni również przyjęli spadek w tej samej formie.

Ile kosztuje sporządzenie spisu inwentarza przez komornika?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza wiąże się z dodatkowymi czynnościami prawnymi oraz kosztami. Jeżeli złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony, sąd wyda postanowienie o jego sporządzeniu. Spisu inwentarza dokonuje komornik sądowy. Szacuje on wartość przedmiotów i praw wchodzących do spadku oraz określa wartość zobowiązań go obciążających. Gdy ostatecznie policzy aktywa i pasywa spadku, prześle akta z dokumentacją do sądu, który zlecił mu dokonanie spisu inwentarza.

Za spis inwentarza komornik pobiera stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę plus 23 proc. VAT. Obecnie godzina pracy komornika nad spisem inwentarza kosztuje 418,14 zł brutto (przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej za 2011 rok według GUS-u to 3399,52 zł). Koszt spisu inwentarza zależy od wielkości majątku spadkowego, który ma być szacowany, czyli w efekcie od liczby godzin pracy komornika. Komornik, zanim przystąpi do pracy, powinien pobrać opłatę według przewidywanego czasu niezbędnego do jej wykonania. Ostateczne ustalenie wysokości opłaty nastąpi po zakończeniu wymienionych czynności.

Od wniosku o sporządzenie spisu inwentarza pobiera się też opłatę stałą w wysokości 50 zł. Ponadto komornik podczas spisu inwentarza może korzystać z fachowych porad, np. biegłego sądowego, który ustali wartość pozostawionych przez spadkodawcę nieruchomości lub innych cennych rzeczy. Powstałe wówczas dodatkowe koszty ponoszą solidarnie wszyscy spadkobiercy.

Wynagrodzenie komornika pokryje majątek spadkowy

Koszty spisu inwentarza ponosi osoba, która złożyła wniosek o jego sporządzenie. Jednak spadkobierca może ubiegać się o zwrot kosztów. Sąd zwolni stronę z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego i rodziny. Ponadto, jeżeli sąd zwolni spadkobiercę z kosztów sporządzenia spisu inwentarza i jednocześnie - z urzędu lub na wniosek osoby niemającej obowiązku uiszczenia kosztów sądowych - zostało wydane postanowienie o zabezpieczeniu spadku lub o sporządzeniu spisu inwentarza, to sąd wyda postanowienie o ściągnięciu tych kosztów z majątku spadkowego.

Sąd ma dwa sposoby zaspokojenia należności z tytułu kosztów spisu inwentarza. Może pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy spadkowych złożonych do depozytu sądowego lub z rachunku bankowego, w tym stanowiącego wkład oszczędnościowy spadkodawcy, po przedłożeniu bankowego dowodu oszczędności. Może także zarządzić sprzedaż odpowiedniej części ruchomego majątku spadkowego, określając sposób sprzedaży i zlecając to zadanie komornikowi.

Dobrodziejstwo nie obejmuje hipoteki

Ograniczenie odpowiedzialności z tytułu dobrodziejstwa inwentarza nie obejmuje wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie. Wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia roszczeń z nieruchomości obciążonej hipoteką, bez względu na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające z prawa spadkowego. W efekcie nieruchomość lub prawo ograniczone hipoteką zostają wyłączone - w zakresie, w jakim mogły być ograniczone przez przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza - z masy spadkowej.

Gdyby dług spadkodawcy nie był spłacany, wierzyciel hipoteczny może skierować roszczenie przeciwko każdorazowemu właścicielowi danej nieruchomości (prawa) i przeprowadzić postępowanie egzekucyjne z nieruchomości. Roszczenia wierzyciela są jednak ograniczone. Nie powinien on dochodzić większej kwoty niż wynika to z umowy (istniejącego zobowiązania), wartości hipoteki, w której zawiera się uprzywilejowana pozycja wierzyciela, a sama egzekucja bez ograniczeń wynikających z prawa spadkowego może dotyczyć wyłącznie przedmiotu obciążonego hipoteką.

Podstawa prawna:
- Kodeks Postępowania Cywilnego
- Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza

Zuzanna Brud

Źródło:
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Promocyjny kredyt Multiczwórka Banku BPH.
Sprawdź naszą ofertę!

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 ~mackkk

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
0 0 ~ddd

dług to nie opłata za działanie komornika...

!

Znajdź nas na Facebooku