Kosiniakowe - co to jest?

Świadczenie rodzicielskie potocznie zwane "kosiniakowym" istnieje od 1 stycznia 2016 roku. Nazwa natomiast pochodzi od nazwiska pomysłodawcy świadczenia, którym był ówczesny Minister Pracy i Polityki Społecznej - Władysław Kosiniak-Kamysz. To forma wsparcia finansowego dla rodziców, którym nie przysługuje zasiłek macierzyński nie tylko przy jednym dziecku, ale także w przypadku urodzenia dwojga dzieci i więcej.

Od początku wprowadzenia kosiniakowego świadczenie rodzicielskie przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych, które jednocześnie nie odprowadzają składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, studentom czy bezrobotnym. O kosiniakowe mogą starać się również osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, jeżeli nie pobierają jednocześnie zasiłku macierzyńskiego.

Świadczenie rodzicielskie kosiniakowe - komu przysługuje?

Kosiniakowe to rodzaj świadczenia rodzicielskiego przysługującego odrębnie od zasiłku rodzinnego. Nie stanowi ono dodatku ani uzupełnienia. Może z niego skorzystać:

  • matka dziecka,

  • ojciec dziecka w sytuacji, gdy matka wykorzysta świadczenie rodzicielskie przez okres minimum 14 tygodni,

  • rodzinie zastępczej z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, gdy opieką objęte zostało dziecko do momentu ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, co do którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia,

  • opiekunowi faktycznemu dziecka, jeśli osoba ta wystąpiła ze stosownym wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. W tej sytuacji również uzyskanie świadczenia rodzicielskiego jest możliwe do momentu ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, co do którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia.

Świadczenie rodzicielskie obowiązuje zarówno w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, jak i więcej dzieci. Podobnie jest przy przysposobieniu jednego dziecka lub przysposobieniu więcej dzieci. Sprawdź też, jakie inne świadczenia przysługują na dzieci własne, jak i przysposobione!

Ile wynosi kosiniakowe?

Świadczenie rodzicielskie przysługuje standardowo w wysokości 1 000 zł miesięcznie, a kwota ta nie podlega opodatkowaniu.

Jeżeli zdarzy się tak, że poród nastąpi w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub też w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, wówczas świadczenie rodzicielskie wypłacone zostanie w wysokości różnicy pomiędzy sumą pobieranego zasiłku dla bezrobotnych pomniejszonego o stosowną zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych a kwotą świadczenia rodzicielskiego.

Kosiniakowe - ile przysługuje tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka i więcej dzieci?

Okres pobierania świadczenia rodzicielskiego ustala się w oparciu o liczbę urodzonych dzieci przy jednym porodzie lub liczbę przysposobionych dzieci.

Świadczenie przysługuje:

  • 52 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka albo objęcia opieką faktyczną jednego dziecka,

  • 65 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką faktyczną dwojga dzieci,

  • 67 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci,

  • 69 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci,

  • 71 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką faktyczną pięciorga i więcej dzieci.

W przypadku świadczenia rodzicielskiego nie obowiązuje kryterium dochodowe.

Kiedy nie przysługuje kosiniakowe?

Osoby, które myślą o świadczeniu rodzicielskim, powinny zwrócić uwagę na sytuacje, w których kosiniakowe nie przysługuje. Jest tak w sytuacji, kiedy co najmniej jeden z rodziców lub też osoba sprawująca opiekę otrzymują:

  • zasiłek macierzyński albo uposażenie macierzyńskie za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako urlop macierzyński,

  • okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego,

  • okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,

  • okres dodatkowego urlopu na warunkach macierzyńskiego,

  • okres urlopu rodzicielskiego.

Ponadto świadczenie rodzicielskie nie zostanie przyznane w sytuacji, gdy dziecko umieszczono w pieczy zastępczej w przypadku tych osób, które przysposobiły dziecko lub też są opiekunami faktycznymi dziecka. Kosiniakowe nie będzie też przyznane wtedy, gdy jeden z rodziców dziecka albo faktyczny opiekun dziecka nie sprawują opieki lub też zaprzestali sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem np. w związku z zatrudnieniem, lub też wykonywaniem innej pracy zarobkowej, co uniemożliwia sprawowanie opieki.

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje też osobom w związku z wychowaniem tego samego dziecka lub z tytułu opieki nad dzieckiem, dla którego zostało ustalone już prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu korzystania z opieki nad dzieckiem w trakcie trwania urlopu wychowawczego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna.

O świadczenie rodzicielskie nie może starać się również osoba, jeśli za granicą przysługuje jej podobne świadczenie do świadczenia rodzicielskiego. Wyjątkiem jest tu sytuacja, w której przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego czy też dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W przypadku zbiegu uprawnień do takich świadczeń jak świadczenie rodzicielskie, świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i zasiłek dla opiekuna, przysługuje wyłącznie jedno, wybrane świadczenie.

Jak uzyskać kosiniakowe?

Aby otrzymać kosiniakowe, należy wypełnić i złożyć stosowny wniosek w urzędzie miasta, urzędzie gminy lub ośrodku pomocy społecznej. Trzeba to zrobić w terminie do 3 miesięcy od dnia urodzenia dziecka. W przypadku przysposobienia dziecka termin to 1 miesiąc od dnia adopcji.

Wraz z wnioskiem należy przedłożyć dowód osobisty oraz akt urodzenia dziecka. W przypadku przysposobienia potrzebne będzie zaświadczenie sądu rodzinnego o toczącym się postępowaniu lub wyrok sądu rodzinnego stwierdzający przysposobienie.

Poza kosiniakowym rodzice i opiekunowie mogą korzystać również ze wsparcia 800+. Jeżeli sytuacja materialna na to pozwala, już od najmłodszych lat, warto pomyśleć o zabezpieczeniu przyszłości dzieci. Jednym ze sposobów może być lokata dla dziecka lub regularna wpłata chociaż części środków ze świadczeń na konto oszczędnościowe. Sprawdź, jak to zrobić.